Thông tin cá nhân không phải để chia sẻ tùy tiện

Thứ ba - 23/06/2026 06:34 6 0

Một buổi chiều cuối tuần, chị Nguyễn Thị Hương đến Trung tâm phục vụ hành chính công xã An Phú để xin trích lục khai sinh của con gái phục vụ việc hoàn thiện hồ sơ nhập học.

Sau khi tiếp nhận yêu cầu, anh Trần Văn Nam - công chức tư pháp, hộ tịch của xã - kiểm tra thông tin trên hệ thống dữ liệu hộ tịch điện tử và nhanh chóng thực hiện thủ tục cho chị Hương.
Trong lúc chờ nhận kết quả, chị Hương vô tình nghe thấy một người đàn ông đứng gần quầy giao dịch đang đề nghị được cung cấp thông tin hộ tịch của một người khác.
Người đàn ông nói: Tôi muốn biết ngày tháng năm sinh, tình trạng hôn nhân và một số thông tin cá nhân của anh Nguyễn Văn K. Chị tra cứu giúp tôi được không?
Cán bộ tiếp nhận hồ sơ lịch sự hỏi lại: Anh có thể cho biết mục đích khai thác thông tin và giấy tờ chứng minh quyền được yêu cầu cung cấp thông tin đó không?

Người đàn ông tỏ vẻ ngạc nhiên: Tôi chỉ muốn biết thôi. Tôi là người quen của anh ấy mà.
Cán bộ tiếp nhận nhẹ nhàng giải thích: Rất tiếc, chúng tôi không thể cung cấp thông tin cá nhân của người khác khi không có căn cứ theo quy định của pháp luật.
Người đàn ông có vẻ không hài lòng: Thông tin đó có gì bí mật đâu mà không cho xem?
Lúc này, anh Nam từ quầy hộ tịch bước sang và giải thích: Thông tin hộ tịch là dữ liệu cá nhân của công dân. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm bảo vệ dữ liệu này, không phải ai muốn xem cũng được.
Nghe vậy, chị Hương cũng tò mò hỏi: Anh Nam ơi, hiện nay hầu hết dữ liệu hộ tịch đều được số hóa. Vậy việc quản lý và bảo mật thông tin đó như thế nào? Tôi cũng lo lắng, sợ bị lộ thông tin cá nhân lắm!
Anh Nam mỉm cười: Đây là nội dung rất quan trọng của Luật Hộ tịch năm 2026. Luật đã quy định rõ trách nhiệm bảo vệ dữ liệu hộ tịch của công dân.
Nói rồi, anh mở tài liệu tuyên truyền pháp luật và đọc: "Khoản 8 Điều 3 Luật Hộ tịch năm 2026 quy định: Việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ, khai thác dữ liệu hộ tịch phải bảo đảm an toàn, bí mật, đúng mục đích, phù hợp với quy định của pháp luật về dữ liệu, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân."
Người đàn ông đứng gần đó chăm chú lắng nghe.
Anh Nam tiếp tục: Điều này có nghĩa là mọi thông tin hộ tịch của công dân như họ tên, ngày tháng năm sinh, nơi sinh, quan hệ cha mẹ con, tình trạng hôn nhân... đều phải được quản lý chặt chẽ. Việc khai thác hay cung cấp thông tin chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp luật và đúng mục đích.
Chị Hương hỏi: Ví dụ như thế nào hả anh?
- Ví dụ, khi chị đến xin trích lục khai sinh của con mình thì chị có quyền được cung cấp thông tin theo quy định. Nhưng nếu một người không có quyền, không có căn cứ hợp pháp mà yêu cầu tra cứu dữ liệu của người khác thì cơ quan hộ tịch không được cung cấp.
Người đàn ông gật đầu: Tôi hiểu rồi. Tôi cứ nghĩ dữ liệu trên hệ thống thì ai cũng có thể tra cứu được.
Anh Nam giải thích thêm: Không phải vậy đâu anh. Càng trong môi trường số thì việc bảo vệ dữ liệu cá nhân càng quan trọng. Nếu thông tin hộ tịch bị lộ lọt hoặc bị sử dụng sai mục đích có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Người đàn ông bước tới hỏi anh Nam: Anh cho tôi hỏi tiếp, khi tiếp nhận hồ sơ của người dân thì những thông tin đó được quản lý như thế nào để bảo đảm an toàn?
Anh Nam trả lời: Anh ơi, tất cả dữ liệu hộ tịch đều được lưu trữ trên hệ thống theo quy định. Người được giao nhiệm vụ mới có quyền truy cập và phải sử dụng đúng chức năng, nhiệm vụ của mình. Không được tự ý sao chép, cung cấp hoặc chia sẻ thông tin cho người khác.
Người đàn ông tiếp tục hỏi: Thế nếu cố tình tiết lộ thông tin thì sao anh?
- Tùy tính chất, mức độ vi phạm mà có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Chị Hương nghe vậy liền nói: Tôi thấy quy định này rất cần thiết. Thời gian gần đây có nhiều vụ lộ lọt thông tin cá nhân khiến người dân bị làm phiền bởi các cuộc gọi quảng cáo, lừa đảo.
Anh Nam đồng tình: Chính vì thế, pháp luật ngày càng chú trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đối với dữ liệu hộ tịch, đây là những thông tin gắn liền với mỗi con người từ khi sinh ra nên việc bảo đảm an toàn, bí mật càng phải được đặt lên hàng đầu.
Nghe tới đó, người đàn ông nói: Tôi hiểu rồi! Thôi, không hỏi được, không xem được thì tôi đi về vậy, chào các anh chị nhé!
Ít phút sau, chị Hương nhận được trích lục khai sinh của con.
Trước khi ra về, chị vui vẻ chào mọi người và nói:
- Hôm nay tôi không chỉ giải quyết xong thủ tục mà còn hiểu thêm rằng dữ liệu hộ tịch của mỗi người đều được pháp luật bảo vệ. Điều đó giúp người dân yên tâm hơn khi thực hiện các thủ tục trên môi trường số.
Anh Nam mỉm cười: Đó cũng là mục tiêu của Luật Hộ tịch năm 2026: vừa tạo thuận lợi cho người dân trong khai thác dữ liệu, vừa bảo đảm an toàn, bí mật và bảo vệ quyền riêng tư của mỗi cá nhân.
Dữ liệu hộ tịch là dữ liệu cá nhân quan trọng, gắn liền với mỗi công dân từ khi sinh ra đến suốt cuộc đời. Việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu hộ tịch phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư của cá nhân.
Mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân khi được tiếp cận, sử dụng dữ liệu hộ tịch cần tuân thủ đúng mục đích, đúng thẩm quyền; không tự ý khai thác, cung cấp hoặc sử dụng thông tin của người khác trái quy định. Bảo vệ dữ liệu hộ tịch chính là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi công dân trong môi trường số.