Liên thông dữ liệu - giảm thủ tục cho người dân

Thứ ba - 23/06/2026 06:33 6 0

Một buổi sáng đầu tuần, Trung tâm phục vụ hành chính công xã Minh Phúc khá đông người đến giải quyết các thủ tục hành chính. Tại khu vực tiếp nhận hồ sơ lĩnh vực tư pháp, bảng niêm yết thủ tục, thời hạn giải quyết, mức phí và các bước thực hiện được đặt ở vị trí dễ quan sát, phía dưới còn có mã QR để người dân quét, tra cứu thông tin trên điện thoại.

Anh Nguyễn Văn Hoàng, giáo viên trường trung học cơ sở trên địa bàn xã, bước vào với vẻ mặt có phần băn khoăn.
Anh đến quầy tiếp nhận và gặp chị Nguyễn Thị Thủy, công chức phụ trách công tác tư pháp của xã.
- Chào chị, tôi muốn được hướng dẫn một việc liên quan đến hộ tịch.
- Vâng, anh cứ trao đổi cụ thể để tôi hỗ trợ.
Anh Hoàng lấy từ túi hồ sơ ra một số giấy tờ rồi nói: Gần đây tôi làm hồ sơ nâng ngạch viên chức thì phát hiện có sự khác nhau về ngày sinh giữa một số giấy tờ được cấp trước đây. Tôi muốn kiểm tra lại thông tin hộ tịch gốc của mình để tránh ảnh hưởng đến các thủ tục sau này.
Chị Thủy tiếp nhận giấy tờ rồi nhẹ nhàng giải thích: Đây là trường hợp khá thường gặp. Hiện nay cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đã được kết nối và cập nhật đầy đủ hơn trước nên việc kiểm tra, đối chiếu thông tin rất thuận lợi. Anh chờ tôi kiểm tra trên hệ thống nhé.
Sau vài phút thao tác trên máy tính, chị Thủy đã tìm được toàn bộ dữ liệu hộ tịch của anh Hoàng.
- Thông tin hộ tịch gốc của anh vẫn được lưu trữ đầy đủ. Anh không cần phải đi xác nhận ở nhiều nơi như trước đây nữa.
Nghe vậy, anh Hoàng thở phào: Thật may quá. Trước khi đến đây tôi còn nghĩ mình sẽ phải về quê, rồi lên tỉnh để xin xác nhận.
Chị Thủy mỉm cười: Đó là một trong những điểm mới của pháp luật về hộ tịch. Hiện nay dữ liệu được số hóa và liên thông nên người dân không phải mang theo quá nhiều giấy tờ hoặc đi lại nhiều lần nữa anh ạ!
Đúng lúc đó, bà Lan, người dân trong xã, ngồi ở hàng ghế chờ gần đó cũng tò mò tham gia câu chuyện: Tôi nghe nói giờ nhiều thủ tục hộ tịch làm rất nhanh phải không cô?
Chị Thủy đáp: Dạ đúng bác. Pháp luật về hộ tịch đã quy định rất rõ về thời gian giải quyết hồ sơ để bảo đảm quyền lợi cho người dân. Tại khoản 3 Điều 5 Luật Hộ tịch năm 2014 quy định “Đối với những việc hộ tịch mà Luật này không quy định thời hạn giải quyết thì được giải quyết ngay trong ngày; trường hợp nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết được ngay thì trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo” và tại khoản 3 Điều 3 Luật Hộ tịch năm 2026 (sẽ có hiệu lực từ 01/3/2027) cũng có quy định: Đối với việc đăng ký hộ tịch mà pháp luật về hộ tịch không quy định thời hạn giải quyết thì phải được giải quyết trong 24 giờ kể từ thời điểm nhận đủ hồ sơ hợp lệ đấy bà ạ!
Anh Hoàng ngạc nhiên: Chỉ trong 24 giờ thôi sao chị?
- Đúng vậy anh. Trước đây một số việc người dân thường phải chờ đợi khá lâu, nay Luật quy định rõ thời hạn nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ quan đăng ký hộ tịch và tạo thuận lợi cho người dân.
Bà Lan gật gù: Thế thì tốt quá. Người dân chỉ mong đến cơ quan nhà nước làm thủ tục nhanh gọn, đỡ mất công đi lại.
Bà Lan nhìn quanh khu vực làm việc rồi nhận xét: Tôi thấy giờ mọi thứ rõ ràng hơn trước nhiều. Thủ tục nào cũng có bảng hướng dẫn, thời gian giải quyết cũng niêm yết công khai.
Chị Thủy mỉm cười: Đó cũng là yêu cầu của pháp luật bác ạ. Mọi thủ tục đăng ký hộ tịch phải được bảo đảm công khai, minh bạch bác ạ! Nghĩa là người dân có quyền biết mình cần chuẩn bị những giấy tờ gì, nộp ở đâu, trong thời gian bao lâu, lệ phí như thế nào và ai là người có trách nhiệm giải quyết hồ sơ. Mọi thông tin phải được công khai để người dân dễ tiếp cận và giám sát.
Anh Hoàng nhìn bảng niêm yết rồi nói: Tôi thấy rất thuận tiện. Trước khi đến đây tôi đã quét mã QR và xem được toàn bộ thủ tục trên điện thoại.
Đó chính là mục tiêu của cải cách hành chính hiện nay - chị Thủy đáp - làm sao để người dân dễ tiếp cận thông tin nhất.
Một lúc sau, chị Thủy tiếp tục hướng dẫn anh Hoàng hoàn thiện hồ sơ. Khi đối chiếu dữ liệu, anh nhận thấy nhiều thông tin cá nhân của mình đã có sẵn trên hệ thống.
Anh ngạc nhiên hỏi: Chị không yêu cầu tôi nộp thêm bản sao một số giấy tờ à?
- Không cần anh nhé. Những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu và đủ điều kiện khai thác thì cơ quan nhà nước sẽ tự tra cứu.
- Như vậy tiện thật.
Chị Thủy gật đầu: Đúng vậy anh ạ. Trước đây nhiều trường hợp phải photo rất nhiều giấy tờ, đi xác nhận ở nhiều cơ quan khác nhau. Nay khi dữ liệu được liên thông, người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần, các cơ quan có thẩm quyền sẽ khai thác theo quy định để giải quyết thủ tục, đó cũng là nguyên tắc của pháp luật đấy anh ạ!
Anh Hoàng chia sẻ: Tôi thường xuyên phải hoàn thiện hồ sơ cá nhân. Tôi thấy quy định này rất thiết thực, giúp tiết kiệm nhiều thời gian và chi phí.
Chị Thủy thông báo: Hồ sơ của anh đã được tiếp nhận đầy đủ. Chúng tôi sẽ giải quyết theo đúng thời hạn luật định.
Anh Hoàng vui vẻ: Hôm nay tôi không chỉ giải quyết được việc của mình mà còn hiểu thêm rất nhiều quy định mới của Luật Hộ tịch.
Rời Trung tâm phục vụ hành chính công, anh Hoàng cảm nhận rõ những thay đổi tích cực trong công tác đăng ký hộ tịch. Dữ liệu điện tử được quản lý thống nhất, thủ tục được công khai minh bạch, hồ sơ được giải quyết nhanh chóng, người dân không còn phải đi lại nhiều nơi hay cung cấp cùng một thông tin nhiều lần như trước. Anh tin rằng những quy định mới của Luật Hộ tịch sẽ góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Luật Hộ tịch năm 2026 tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính và lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Việc giải quyết hồ sơ đúng thời hạn, bảo đảm dữ liệu hộ tịch không trùng lặp, công khai minh bạch thủ tục và tăng cường liên thông dữ liệu là những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.
Mỗi người dân cần chủ động thực hiện đăng ký hộ tịch theo quy định, cung cấp thông tin trung thực, chính xác và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết hồ sơ. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch thống nhất, hiện đại không chỉ mang lại thuận lợi cho người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.