Kết quả hộ tịch điện tử - thuận tiện nhưng không xa lạ

Thứ ba - 23/06/2026 06:36 8 0

Sáng thứ Hai, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bình Minh đông hơn thường lệ. Người dân đến làm thủ tục khai sinh, kết hôn, xác nhận tình trạng hôn nhân, thay đổi, cải chính hộ tịch… Ai cũng mong hồ sơ của mình được giải quyết nhanh gọn, thuận tiện.

Trong số đó có bà Nguyễn Thị Lành, năm nay đã ngoài sáu mươi tuổi. Bà đến nhận kết quả thủ tục đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch cho cháu nội là bé Minh. Trước đó, gia đình phát hiện trong giấy tờ của cháu có sai sót nhỏ về thông tin ngày, tháng sinh của mẹ nên đã làm thủ tục đề nghị cơ quan có thẩm quyền chỉnh sửa cho đúng.
Khi đến quầy tư pháp, bà Lành gặp chị Hương, cán bộ phụ trách công tác tư pháp của xã.
Chị Hương vui vẻ nói:
- Cháu chào bà Lành. Hồ sơ đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch của cháu Minh đã có kết quả rồi ạ. Kết quả đã được trả bằng bản điện tử trên hệ thống. Bà có thể sử dụng tài khoản dịch vụ công hoặc mã tra cứu để xem, tải về và dùng khi cần thiết.
Bà Lành nghe xong thì ngạc nhiên:
- Ơ, thế không có bản giấy à cháu? Trước nay bà đi làm giấy tờ là phải cầm tờ giấy có dấu đỏ về nhà mới yên tâm. Giờ chỉ bảo có bản điện tử, bà sợ sau này đi học, đi khám bệnh hay làm hồ sơ khác, người ta lại không nhận.
Chị Hương mỉm cười, nhẹ nhàng giải thích:
- Bà băn khoăn như vậy là rất dễ hiểu, vì trước đây người dân quen nhận kết quả bằng bản giấy. Tuy nhiên, theo quy định mới, đối với thủ tục đăng ký hộ tịch khác, kết quả được trả bằng bản điện tử; kết quả bằng bản giấy chỉ trả khi người đăng ký hộ tịch có yêu cầu.
Bà Lành vẫn chưa yên tâm:
- Bản điện tử là thế nào hả cháu? Nó có giống giấy thật không?
Chị Hương mở máy tính, chỉ cho bà xem kết quả trên hệ thống và giải thích:
- Bản điện tử là kết quả hộ tịch được tạo lập, ký số và lưu trên hệ thống điện tử. Bản này có giá trị sử dụng theo quy định, giúp người dân không phải giữ quá nhiều giấy tờ, khi cần có thể tra cứu, tải về hoặc gửi qua môi trường điện tử. Việc trả kết quả bằng bản điện tử cũng giúp thủ tục hành chính nhanh hơn, thuận tiện hơn, hạn chế thất lạc giấy tờ.
Bà Lành nhìn màn hình, thấy thông tin của cháu Minh hiện đầy đủ, rõ ràng nhưng vẫn hỏi:
- Nhưng bà già rồi, không quen dùng điện thoại thông minh. Nếu sau này cần nộp hồ sơ mà người ta hỏi bản giấy thì bà biết làm sao?
Nghe vậy, chị Hương ân cần nói:
- Quy định mới không bắt buộc người dân chỉ được nhận bản điện tử đâu bà ạ. Trường hợp người đăng ký hộ tịch có yêu cầu nhận bản giấy thì cơ quan đăng ký hộ tịch vẫn thực hiện trả bản giấy theo quy định. Bà có nhu cầu nhận thêm bản giấy để tiện lưu giữ và sử dụng thì cháu sẽ hướng dẫn bà ghi nhận yêu cầu ngay.
Bà Lành thở phào:
- Thế thì tốt quá. Bà xin nhận thêm một bản giấy nhé. Ở nhà con cháu có thể dùng bản điện tử, nhưng bà vẫn muốn cất một bản giấy trong hồ sơ gia đình cho yên tâm.
Chị Hương đáp:
- Dạ được ạ! Bà cho cháu ghi nhận yêu cầu cấp bản giấy. Sau đó cháu sẽ in kết quả, trình ký, đóng dấu theo đúng quy định để trả cho bà.
Trong lúc chờ xử lý, anh Nam, con trai bà Lành, cũng vừa đến nơi. Nghe mẹ kể lại, anh hỏi chị Hương:
- Chị cho tôi hỏi thêm, sau này nếu gia đình tôi dùng bản điện tử thì có cần phải xin bản giấy nữa không?
Chị Hương giải thích:
- Không nhất thiết anh ạ! Nếu cơ quan, tổ chức tiếp nhận hồ sơ chấp nhận sử dụng kết quả điện tử hoặc có thể tra cứu, xác thực trên hệ thống thì gia đình mình có thể dùng bản điện tử. Bản giấy chỉ cần khi người dân có nhu cầu lưu giữ, sử dụng trong trường hợp cần thiết hoặc khi việc tiếp nhận hồ sơ ở nơi khác chưa thuận tiện cho việc khai thác dữ liệu điện tử.
Anh Nam gật đầu:
- Như vậy là tiện hơn trước nhiều. Nhưng với người lớn tuổi như mẹ tôi thì có thêm bản giấy vẫn phù hợp hơn.
Chị Hương nói:
- Đúng rồi anh. Việc đẩy mạnh trả kết quả điện tử là để tạo thuận lợi cho người dân, thúc đẩy chuyển đổi số trong đăng ký hộ tịch. Nhưng pháp luật vẫn tính đến nhu cầu thực tế của người dân. Ai cần bản giấy thì có quyền yêu cầu và cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ giải quyết theo quy định.
Một lát sau, chị Hương mang bản giấy kết quả đăng ký thay đổi, cải chính hộ tịch ra trao cho bà Lành. Chị cẩn thận dặn:
- Đây là bản giấy theo yêu cầu của bà. Còn bản điện tử vẫn được lưu trên hệ thống. Khi cần, gia đình có thể sử dụng cả hai hình thức cho phù hợp.
Bà Lành cầm tờ giấy trên tay, vui vẻ nói:
- Cảm ơn cháu! Hôm nay bà mới hiểu, không phải xã không cấp giấy cho dân, mà là quy định mới ưu tiên trả bản điện tử. Ai cần bản giấy thì cứ yêu cầu để được giải quyết.
Chị Hương mỉm cười:
- Đúng rồi bà ạ! Điều quan trọng là người dân hiểu đúng để không lo lắng. Bản điện tử giúp việc giải quyết thủ tục nhanh chóng, hiện đại hơn; còn bản giấy vẫn được cấp khi người đăng ký hộ tịch có yêu cầu.
Trên đường về, bà Lành nói với con trai:
- Pháp luật bây giờ thay đổi nhiều thật. Mình cũng phải học dần cách dùng giấy tờ điện tử. Nhưng có cán bộ giải thích rõ ràng thế này thì bà yên tâm hơn.
Anh Nam cười:
- Mẹ cứ yên tâm. Từ nay giấy tờ của cháu Minh vừa có trên hệ thống, vừa có bản giấy mẹ cất trong tủ. Quan trọng là mình làm đúng thủ tục, thông tin được đăng ký đầy đủ, chính xác.
Câu chuyện của bà Lành cho thấy, việc trả kết quả đăng ký hộ tịch bằng bản điện tử là bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Quy định này giúp người dân tiếp cận, lưu giữ, sử dụng kết quả hộ tịch thuận tiện hơn, giảm phụ thuộc vào giấy tờ truyền thống.
Tuy nhiên, pháp luật cũng bảo đảm quyền lựa chọn của người dân: đối với thủ tục đăng ký hộ tịch khác, kết quả bằng bản giấy vẫn được trả khi người đăng ký hộ tịch có yêu cầu. Vì vậy, mỗi người dân cần hiểu đúng, sử dụng linh hoạt bản điện tử và bản giấy để bảo đảm quyền lợi của mình trong các giao dịch, thủ tục hành chính và đời sống hằng ngày.