Từ nhỏ, Nụ chỉ sống cùng mẹ. Mỗi lần bạn bè hỏi về bố, em thường cúi mặt im lặng. Chị Hạnh nhìn con mà lòng se lại. Nhiều năm trước, vì hoàn cảnh khó khăn và những hiểu lầm của tuổi trẻ, chị và anh Lâm chia xa khi chị vừa biết mình mang thai. Anh Lâm rời quê đi làm ăn xa, còn chị Hạnh một mình sinh con, nuôi con khôn lớn.
Một ngày cuối đông, anh Lâm trở về bản. Đứng trước hiên nhà, nhìn Nụ nép sau lưng mẹ, anh nghẹn ngào nói:
- Bố xin lỗi vì đã về muộn.
Nụ ngơ ngác nhìn mẹ. Chị Hạnh im lặng rất lâu rồi khẽ gật đầu. Những chuyện cũ không thể xóa ngay trong một buổi chiều, nhưng chị hiểu rằng Nụ có quyền được biết cha, được nhận cha và được pháp luật ghi nhận mối quan hệ thiêng liêng ấy.
Vài ngày sau, chị Hạnh cùng anh Lâm đến Ủy ban nhân dân xã để hỏi thủ tục đăng ký nhận cha, con. Tại Trung tâm phục vụ hành chính công, cán bộ phụ trách công tác tư pháp xã ân cần giải thích:
- Điều 24 Luật Hộ tịch năm 2014 và Điều 18 Luật Hộ tịch năm 2026 (có hiệu lực từ 01 tháng 3 năm 2027) đều quy định về đăng ký nhận cha, mẹ, con; theo đó, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký nhận cha, mẹ, con cho các trường hợp pháp luật quy định.
Chị cán bộ nói rõ, trường hợp của anh Lâm và bé Nụ là việc nhận cha, con giữa công dân Việt Nam với nhau mà ít nhất một bên cư trú ở trong nước. Vì vậy, Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền thực hiện đăng ký nhận cha, con cho gia đình.
Trong lúc hướng dẫn hồ sơ, chị cán bộ giải thích thêm rằng Luật Hộ tịch còn quy định UBND cấp xã thực hiện đăng ký nhận cha, mẹ, con trong các trường hợp khác, như “giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài với nhau mà ít nhất một bên cư trú tại Việt Nam”; “giữa công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam với nhau”; “giữa người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam với nhau”; “giữa người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam và người nước ngoài với nhau”; và “giữa người nước ngoài với nhau mà ít nhất một bên thường trú tại Việt Nam”.
Nghe những lời giải thích ấy, anh Lâm cúi đầu xúc động. Với anh, việc đăng ký nhận con không chỉ là một thủ tục hộ tịch, mà là cách để anh chính thức bước vào cuộc đời Nụ bằng trách nhiệm của một người cha. Với Nụ, đó không chỉ là thêm một thông tin trong giấy tờ, mà còn là sự ghi nhận về nguồn cội, tình thân và quyền được chăm sóc, yêu thương.
Ngày nhận kết quả, Nụ nắm chặt tay mẹ. Anh Lâm nhìn dòng thông tin được ghi nhận mà mắt đỏ hoe. Từ giây phút ấy, tình cha con không chỉ còn là lời nói trong căn nhà nhỏ cuối bản, mà đã được pháp luật chính thức công nhận.
Trên đường về, con dốc sau mưa còn trơn. Anh Lâm đưa tay đỡ Nụ bước qua một đoạn đá nhỏ. Em ngập ngừng một lúc rồi khẽ gọi:
- Bố ơi, mình về nhà thôi.
Chỉ một tiếng “Bố” thôi cũng đủ làm lòng người lớn dịu lại sau nhiều năm xa cách.
Câu chuyện của gia đình bé Nụ cho thấy, đăng ký nhận cha, mẹ, con là việc làm có ý nghĩa quan trọng trong đời sống. Thủ tục này không chỉ xác lập quan hệ gia đình về mặt pháp lý, mà còn góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cha, mẹ, con, nhất là quyền được nhận nguồn cội, được chăm sóc, nuôi dưỡng và yêu thương.
Khi có nhu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con, người dân cần chủ động liên hệ Ủy ban nhân dân cấp xã để được hướng dẫn thực hiện đúng quy định. Bởi pháp luật không ở đâu xa, mà hiện diện trong chính những giây phút đoàn tụ, trong tiếng gọi “Bố”, “Mẹ” thân thương và trong niềm hạnh phúc được trở về với gia đình của mỗi người.