Đăng ký khai sinh xa quê: Không còn là nỗi lo

Thứ ba - 23/06/2026 06:52 15 0

Anh Trần Văn Quân và vợ là chị Nguyễn Thị Mai từ Thái Nguyên vào thành phố Hồ Chí Minh làm việc theo thời vụ. Đúng lúc công việc đang ổn định thì chị Mai sinh con trai đầu lòng.

Sinh con được nửa tháng anh chị muốn đăng ký khai sinh cho con, anh nói với vợ:
- Em ơi, hộ khẩu của mình ở Thái Nguyên. Muốn đăng ký khai sinh chắc phải đưa con về quê mất thôi.
Nghe chồng nói, chị Mai thở dài:
- Con còn nhỏ thế này, đi lại cả nghìn cây số sao nổi?
Hai vợ chồng anh từ ngoài Bắc vào đây làm ăn không quen biết ai, cũng không biết ai để hỏi. Cả hai vợ chồng đều nghĩ việc đăng ký khai sinh bắt buộc phải thực hiện tại nơi thường trú như nhiều người nói. Nên đã tính đến chuyện đưa con về quê để làm thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu đúng hạn.
Đang suy nghĩ tính toán xem đi lại như nào cho hợp lý thì em gái anh Quân là chị Ngọc gọi điện vào hỏi thăm tình hình sức khoẻ của 2 mẹ con. Đúng lúc đó, em gái anh Quân là chị Ngọc gọi điện hỏi thăm.
Nghe chị Mai kể dự định đưa cháu ra Bắc để làm giấy khai sinh, chị Ngọc bật cười:
- Anh chị chưa cập nhật quy định mới rồi. Bây giờ thủ tục hộ tịch thuận tiện hơn nhiều. Anh cứ lên Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường nơi đang ở hỏi thử xem.
Ngay ngày hôm sau, anh Quân đến Trung tâm phục vụ hành chính công của phường gần nơi anh chị trọ để hỏi về thủ tục đăng ký khai sinh cho con mình.
Sau khi nghe trình bày, chị Hạnh - cán bộ tư pháp trả lời:
- Anh chị không cần đưa cháu về Thái Nguyên đâu.
Anh Quân ngạc nhiên: Nhưng hộ khẩu của tôi ở Thái Nguyên mà?
Chị Hạnh giải thích:
- Theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Luật Hộ tịch năm 2026 (có hiệu lực thi hành ngày 01/3/2027) quy định: "Ủy ban nhân dân cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân đăng ký các sự kiện, thông tin hộ tịch tại Điều 4 Luật này".
Thấy anh Quân vẫn có còn băn khoăn, chị Hạnh giải thích thêm:
- Nói một cách dễ hiểu, anh đang ở đâu thì có thể đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đó để đăng ký các sự kiện hộ tịch theo quy định, không nhất thiết phải quay về địa phương nơi thường trú hay nơi đăng ký cư trú.
Rồi chị mở tiếp quyển luật:
- Điều 4 Luật Hộ tịch năm 2026 quy định các sự kiện hộ tịch được đăng ký gồm khai sinh, kết hôn, nhận cha, mẹ, con, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử và một số nội dung khác. Vì vậy, trường hợp đăng ký khai sinh cho con anh hoàn toàn có thể thực hiện tại đây.
Nghe đến đó, anh Quân thở phào nhẹ nhõm: Vậy là con tôi vẫn được đăng ký khai sinh đúng hạn mà không phải về quê nữa rồi.
- Đúng vậy anh - chị Hạnh vui vẻ đáp.
Anh hỏi tiếp:
- Vậy sau khi đăng ký khai sinh cho con thì tôi phải làm thủ tục gì để cập nhật thay đổi thông hộ tịch của mình ạ.
Chị Hạnh tiếp tục:
- Tại khoản 4 Điều 8 Luật Hộ tịch năm 2026 quy định: “Cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan quản lý hộ tịch đang lưu giữ sổ hộ tịch giấy có trách nhiệm cập nhật vào sổ hộ tịch giấy các thay đổi thông tin của cá nhân quy định tại khoản 2 Điều 4 của Luật này”. Điều này giúp bảo đảm thông tin hộ tịch được quản lý đầy đủ, chính xác và thống nhất giữa dữ liệu điện tử với sổ hộ tịch lưu trữ.
Chỉ sau một thời gian ngắn hoàn thiện hồ sơ, việc đăng ký khai sinh cho cháu bé được giải quyết thuận lợi.
Cầm kết quả đăng ký khai sinh của con trên tay, anh Quân xúc động gọi điện về báo tin cho gia đình ở Thái Nguyên. Ở đầu dây bên kia, bà nội cháu bé mừng rỡ:
- Thế là cháu bà đã có giấy khai sinh rồi à? May quá, mẹ cứ tưởng phải đưa cháu về quê mới làm được.
Anh Quân cười vui:
- Dạ không phải về quê nữa mẹ ạ! Con làm ngay tại phường nơi vợ chồng con đang tạm trú trong thành phố. Cán bộ hướng dẫn rất tận tình, thủ tục cũng thuận lợi hơn con nghĩ nhiều.
Nghe chồng kể lại, chị Mai đang bế con cũng nhẹ nhõm nói:
- May mà mình đi hỏi cán bộ kịp thời. Nếu cứ nghe theo lời truyền miệng, chắc hai mẹ con lại phải vất vả đi đường xa.
Nhìn đứa con nhỏ ngủ ngoan trong vòng tay mẹ, anh Quân càng thấm thía ý nghĩa của việc đăng ký khai sinh đúng hạn. Đó không chỉ là một thủ tục hành chính, mà còn là dấu mốc pháp lý đầu tiên ghi nhận sự ra đời của một con người, là cơ sở để trẻ em được bảo đảm các quyền lợi về học tập, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm y tế và các quyền nhân thân khác.
Từ trải nghiệm của mình, anh Quân tự nhủ sẽ nhắc những người lao động xa quê như anh mạnh dạn tìm hiểu quy định pháp luật, liên hệ Trung tâm Phục vụ hành chính công nơi đang sinh sống để được hướng dẫn khi có nhu cầu đăng ký hộ tịch. Bởi trong nhiều trường hợp, chỉ cần hiểu đúng quy định, người dân có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian, chi phí và công sức đi lại.
Câu chuyện của gia đình anh Quân, chị Mai cho thấy, những điểm mới của Luật Hộ tịch năm 2026 không chỉ nằm trên văn bản, mà đi vào đời sống bằng những thay đổi rất thiết thực. Việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú đã mở thêm cánh cửa thuận lợi cho người dân, nhất là người lao động xa quê, người thường xuyên di chuyển, sinh sống và làm việc ở nhiều địa phương. Khi thủ tục được đơn giản hóa, dữ liệu được cập nhật thống nhất, quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân, đặc biệt là trẻ em, được bảo đảm tốt hơn ngay từ những ngày đầu đời./.