Sở Tư pháp tỉnh Thái Nguyên - Cổng thông tin điện tử Phổ biến giáo dục pháp luật

Cánh cửa của phòng khép lại, để lại ánh nắng chói chang bên ngoài. Chị Minh – công chức phụ trách công tác tư pháp – hộ tịch, UBND xã Bình Yên ngồi xuống ghế, rót một cốc nước đưa về phía người đàn ông đối diện. Người đang ngồi là Hoàng Văn Súa, một người đàn ông có vẻ ngoài cao lớn, đôi bàn tay chai sạn chằng chịt những vết sẹo của thanh niên vùng cao quanh năm bám lấy đồi, nương. Hôm nay, anh Súa xuống UBND xã với khuôn mặt nặng trĩu lo âu. Con trai anh, cậu bé Hoàng Văn Tuấn, mùa hè sang năm sẽ thi đại học. Đáng lẽ đó phải là niềm vui, niềm tự hào của cả gia đình, nhưng lúc này, nó lại trở thành nguồn cơn của sự bế tắc.

Ở xã Hòa Bình, anh Nguyễn Văn Khánh vốn là người cẩn thận, sống trách nhiệm và luôn chấp hành tốt các quy định của pháp luật. Thế nhưng, cũng như nhiều người dân khác, trước đây anh vẫn nghĩ hộ tịch chỉ đơn giản là những giấy tờ quen thuộc như giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn hay giấy khai tử. Chỉ đến khi trong gia đình phát sinh nhiều việc liên quan đến hộ tịch, anh mới hiểu rằng đăng ký hộ tịch có ý nghĩa rất quan trọng trong việc ghi nhận tình trạng pháp lý của mỗi con người.

Cuộc sống của mỗi con người luôn gắn với những dấu mốc quan trọng: sinh ra, lớn lên, lập gia đình, thay đổi nơi cư trú, xác lập quan hệ cha mẹ con, kết hôn, ly hôn, nhận con nuôi, giám hộ, thay đổi thông tin nhân thân hoặc có những sự kiện pháp lý phát sinh theo bản án, quyết định của Tòa án. Mỗi sự kiện ấy không chỉ là chuyện riêng của một gia đình, mà còn cần được ghi nhận đầy đủ, chính xác trong Sổ hộ tịch và Cơ sở dữ liệu hộ tịch để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Trong đời sống hằng ngày, có những việc tưởng như nhỏ bé, đơn giản nhưng lại gắn liền với quyền lợi rất quan trọng của mỗi người. Đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, nhận cha, mẹ, con hay các thủ tục hộ tịch khác không chỉ là “giấy tờ hành chính”, mà còn là căn cứ pháp lý để Nhà nước ghi nhận, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Câu chuyện của gia đình ông Nguyễn Văn Hòa ở xã Bình Yên là một bài học như thế.

Sáng thứ Hai, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bình Minh đông hơn thường lệ. Người dân đến làm thủ tục khai sinh, kết hôn, xác nhận tình trạng hôn nhân, thay đổi, cải chính hộ tịch… Ai cũng mong hồ sơ của mình được giải quyết nhanh gọn, thuận tiện.

Ở xã Bình Minh, công tác đăng ký hộ tịch sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp luôn được lãnh đạo xã quan tâm chỉ đạo sát sao. Mỗi ngày, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã tiếp nhận khá nhiều hồ sơ của người dân, từ đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử đến các việc hộ tịch có yếu tố nước ngoài.

Trong thời đại dữ liệu số, thông tin hộ tịch của mỗi cá nhân không chỉ giúp việc thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện hơn, mà còn gắn liền với quyền nhân thân, quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của người dân. Câu chuyện dưới đây là một ví dụ.

Mỗi đứa trẻ sinh ra đều cần được pháp luật ghi nhận bằng giấy tờ hộ tịch đầu tiên trong cuộc đời - đó là “Giấy khai sinh”. Câu chuyện dưới đây là một tình huống gần gũi về việc đăng ký khai sinh cho trẻ, qua đó cho thấy một tờ giấy nhỏ có thể mở ra những quyền lợi lớn, bảo đảm cho trẻ được chăm sóc, học tập, khám chữa bệnh và được bảo vệ ngay từ những ngày đầu đời.