“Đăng ký hộ tịch đúng pháp luật - bảo vệ quyền công dân”
- Thứ ba - 23/06/2026 06:23
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Một buổi sáng đầu tuần, tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã, chị Lan bế con trai mới sinh đến làm thủ tục đăng ký khai sinh.
Tại quầy tiếp nhận hồ sơ, anh Hùng - công chức phụ trách tư pháp, hộ tịch của xã - niềm nở đón tiếp và hướng dẫn chị hoàn thiện các giấy tờ cần thiết.
Sau khi kiểm tra hồ sơ, anh Hùng thông báo: Hồ sơ của chị đầy đủ và hợp lệ. Tôi sẽ thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu theo quy định.
Trong lúc chờ giải quyết thủ tục, chị Lan tò mò hỏi: Anh Hùng ơi, việc đăng ký khai sinh cho trẻ em có phải chỉ là một thủ tục hành chính để Nhà nước quản lý dân cư thôi không?
Anh Hùng mỉm cười: Không chỉ như vậy đâu chị. Đăng ký khai sinh là một trong những quyền cơ bản của mỗi cá nhân. Khoản 1 Điều 5 Luật Hộ tịch năm 2014 và tại khoản 1 Điều 3 Luật Hộ tịch năm 2026 (sẽ có hiệu lực từ 01/3/2027) đều quy định rõ về nguyên tắc đăng ký hộ tịch là tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân.
Anh giải thích thêm: Quyền nhân thân là những quyền gắn liền với mỗi con người từ khi sinh ra, như quyền có họ, tên; quyền được khai sinh; quyền có quốc tịch; quyền xác định cha, mẹ, con; quyền được pháp luật công nhận và bảo vệ danh dự, nhân phẩm. Những quyền này không thể chuyển giao cho người khác.
Chị Lan hỏi thêm: Vậy giấy khai sinh có ý nghĩa như thế nào đối với quyền nhân thân của cháu hả anh?
Anh Hùng trả lời: Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi người. Khi được đăng ký khai sinh, Nhà nước chính thức ghi nhận sự tồn tại hợp pháp của công dân và bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của người đó trong suốt cuộc đời, như bảo đảm các quyền về học tập, khám chữa bệnh, bảo hiểm và nhiều quyền khác sau này nữa chị ạ!
Nghe vậy, chị Lan gật đầu: Hóa ra việc đăng ký khai sinh không chỉ là thủ tục mà còn là cách Nhà nước bảo vệ quyền của mỗi người.
Đúng lúc đó, anh Tuấn bước vào quầy tiếp nhận để làm thủ tục cải chính thông tin hộ tịch. Sau khi kiểm tra hồ sơ, anh Hùng phát hiện một số giấy tờ chứng minh chưa đầy đủ theo quy định.
Anh Hùng nhẹ nhàng trao đổi: Anh Tuấn, hồ sơ của anh hiện chưa đủ điều kiện để giải quyết.
Anh Tuấn ngạc nhiên: Tôi đã chuẩn bị rất nhiều giấy tờ rồi mà. Sao vẫn chưa đủ điều kiện?
Anh Hùng lấy cuốn Luật Hộ tịch đặt trên bàn và giải thích:
Khoản 2 Điều 5 Luật Hộ tịch năm 2014 và khoản 2 Điều 3 Luật Hộ tịch năm 2026 (có hiệu lực từ 01/3/2027) đều quy định: "Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác”.
Anh Tuấn vẫn chưa thật sự hiểu: Nghĩa là cơ quan hộ tịch không thể linh động giải quyết sao anh?
Anh Hùng trả lời: Đúng thế, chúng tôi phải bảo đảm mọi thông tin hộ tịch được đăng ký là đúng sự thật, khách quan và chính xác. Nếu hồ sơ chưa đủ căn cứ pháp lý mà vẫn giải quyết thì có thể sẽ không đảm bảo chính xác, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của chính công dân hoặc của người khác.
Anh Tuấn: Vậy nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện thì sao?
Anh Hùng cẩn thận giải thích: Theo quy định, người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ có văn bản từ chối và nêu rõ lý do để công dân biết, đồng thời hướng dẫn bổ sung hồ sơ nếu có thể khắc phục.
Ngồi bên cạnh, chị Lan cũng chăm chú lắng nghe. Chị nhận ra rằng dù là đăng ký khai sinh hay cải chính hộ tịch thì mục tiêu cuối cùng đều là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Sau khi bổ sung đầy đủ giấy tờ theo hướng dẫn, anh Tuấn quay lại nộp hồ sơ. Lần này hồ sơ hợp lệ và được giải quyết nhanh chóng.
Cầm kết quả trên tay, anh Tuấn vui vẻ nói: Bây giờ tôi đã hiểu vì sao pháp luật yêu cầu thông tin hộ tịch phải chính xác. Đó không phải là làm khó người dân mà là để bảo vệ quyền của mỗi người.
Anh Hùng gật đầu: Đúng vậy anh ạ! Việc đăng ký hộ tịch đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác chính là cách Nhà nước tôn trọng, bảo đảm quyền nhân thân của công dân theo quy định của pháp luật.
Nhìn chị Lan nhận giấy khai sinh của con và anh Tuấn nhận kết quả giải quyết thủ tục hộ tịch, anh Hùng cảm thấy công việc của mình thật ý nghĩa. Mỗi hồ sơ được giải quyết đúng quy định không chỉ hoàn thành một thủ tục hành chính mà còn góp phần bảo vệ quyền nhân thân và lợi ích hợp pháp của người dân.
Đăng ký hộ tịch không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là cơ sở để Nhà nước ghi nhận, bảo vệ các quyền nhân thân của mỗi cá nhân từ khi sinh ra đến suốt cuộc đời. Vì vậy, người dân cần thực hiện đăng ký các sự kiện hộ tịch đầy đủ, kịp thời; kê khai trung thực và cung cấp đúng, đủ giấy tờ theo quy định của pháp luật.
Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm giải quyết hồ sơ khách quan, chính xác, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện giải quyết, việc từ chối phải được thực hiện theo đúng quy định và nêu rõ lý do để người dân biết, bổ sung hoặc hoàn thiện hồ sơ.
Mỗi thông tin hộ tịch được đăng ký đúng đắn không chỉ bảo đảm quyền lợi cho cá nhân mà còn góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch thống nhất, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và nhu cầu của người dân./.
Sau khi kiểm tra hồ sơ, anh Hùng thông báo: Hồ sơ của chị đầy đủ và hợp lệ. Tôi sẽ thực hiện đăng ký khai sinh cho cháu theo quy định.
Trong lúc chờ giải quyết thủ tục, chị Lan tò mò hỏi: Anh Hùng ơi, việc đăng ký khai sinh cho trẻ em có phải chỉ là một thủ tục hành chính để Nhà nước quản lý dân cư thôi không?
Anh Hùng mỉm cười: Không chỉ như vậy đâu chị. Đăng ký khai sinh là một trong những quyền cơ bản của mỗi cá nhân. Khoản 1 Điều 5 Luật Hộ tịch năm 2014 và tại khoản 1 Điều 3 Luật Hộ tịch năm 2026 (sẽ có hiệu lực từ 01/3/2027) đều quy định rõ về nguyên tắc đăng ký hộ tịch là tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân.
Anh giải thích thêm: Quyền nhân thân là những quyền gắn liền với mỗi con người từ khi sinh ra, như quyền có họ, tên; quyền được khai sinh; quyền có quốc tịch; quyền xác định cha, mẹ, con; quyền được pháp luật công nhận và bảo vệ danh dự, nhân phẩm. Những quyền này không thể chuyển giao cho người khác.
Chị Lan hỏi thêm: Vậy giấy khai sinh có ý nghĩa như thế nào đối với quyền nhân thân của cháu hả anh?
Anh Hùng trả lời: Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của mỗi người. Khi được đăng ký khai sinh, Nhà nước chính thức ghi nhận sự tồn tại hợp pháp của công dân và bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của người đó trong suốt cuộc đời, như bảo đảm các quyền về học tập, khám chữa bệnh, bảo hiểm và nhiều quyền khác sau này nữa chị ạ!
Nghe vậy, chị Lan gật đầu: Hóa ra việc đăng ký khai sinh không chỉ là thủ tục mà còn là cách Nhà nước bảo vệ quyền của mỗi người.
Đúng lúc đó, anh Tuấn bước vào quầy tiếp nhận để làm thủ tục cải chính thông tin hộ tịch. Sau khi kiểm tra hồ sơ, anh Hùng phát hiện một số giấy tờ chứng minh chưa đầy đủ theo quy định.
Anh Hùng nhẹ nhàng trao đổi: Anh Tuấn, hồ sơ của anh hiện chưa đủ điều kiện để giải quyết.
Anh Tuấn ngạc nhiên: Tôi đã chuẩn bị rất nhiều giấy tờ rồi mà. Sao vẫn chưa đủ điều kiện?
Anh Hùng lấy cuốn Luật Hộ tịch đặt trên bàn và giải thích:
Khoản 2 Điều 5 Luật Hộ tịch năm 2014 và khoản 2 Điều 3 Luật Hộ tịch năm 2026 (có hiệu lực từ 01/3/2027) đều quy định: "Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác”.
Anh Tuấn vẫn chưa thật sự hiểu: Nghĩa là cơ quan hộ tịch không thể linh động giải quyết sao anh?
Anh Hùng trả lời: Đúng thế, chúng tôi phải bảo đảm mọi thông tin hộ tịch được đăng ký là đúng sự thật, khách quan và chính xác. Nếu hồ sơ chưa đủ căn cứ pháp lý mà vẫn giải quyết thì có thể sẽ không đảm bảo chính xác, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của chính công dân hoặc của người khác.
Anh Tuấn: Vậy nếu hồ sơ chưa đủ điều kiện thì sao?
Anh Hùng cẩn thận giải thích: Theo quy định, người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ có văn bản từ chối và nêu rõ lý do để công dân biết, đồng thời hướng dẫn bổ sung hồ sơ nếu có thể khắc phục.
Ngồi bên cạnh, chị Lan cũng chăm chú lắng nghe. Chị nhận ra rằng dù là đăng ký khai sinh hay cải chính hộ tịch thì mục tiêu cuối cùng đều là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Sau khi bổ sung đầy đủ giấy tờ theo hướng dẫn, anh Tuấn quay lại nộp hồ sơ. Lần này hồ sơ hợp lệ và được giải quyết nhanh chóng.
Cầm kết quả trên tay, anh Tuấn vui vẻ nói: Bây giờ tôi đã hiểu vì sao pháp luật yêu cầu thông tin hộ tịch phải chính xác. Đó không phải là làm khó người dân mà là để bảo vệ quyền của mỗi người.
Anh Hùng gật đầu: Đúng vậy anh ạ! Việc đăng ký hộ tịch đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác chính là cách Nhà nước tôn trọng, bảo đảm quyền nhân thân của công dân theo quy định của pháp luật.
Nhìn chị Lan nhận giấy khai sinh của con và anh Tuấn nhận kết quả giải quyết thủ tục hộ tịch, anh Hùng cảm thấy công việc của mình thật ý nghĩa. Mỗi hồ sơ được giải quyết đúng quy định không chỉ hoàn thành một thủ tục hành chính mà còn góp phần bảo vệ quyền nhân thân và lợi ích hợp pháp của người dân.
Đăng ký hộ tịch không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là cơ sở để Nhà nước ghi nhận, bảo vệ các quyền nhân thân của mỗi cá nhân từ khi sinh ra đến suốt cuộc đời. Vì vậy, người dân cần thực hiện đăng ký các sự kiện hộ tịch đầy đủ, kịp thời; kê khai trung thực và cung cấp đúng, đủ giấy tờ theo quy định của pháp luật.
Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm giải quyết hồ sơ khách quan, chính xác, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện giải quyết, việc từ chối phải được thực hiện theo đúng quy định và nêu rõ lý do để người dân biết, bổ sung hoặc hoàn thiện hồ sơ.
Mỗi thông tin hộ tịch được đăng ký đúng đắn không chỉ bảo đảm quyền lợi cho cá nhân mà còn góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch thống nhất, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và nhu cầu của người dân./.