CHUYỆN GIẤY TỜ TRONG MỘT GIA ĐÌNH
- Thứ ba - 23/06/2026 06:18
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Gia đình ông Hòa, bà Lành ở xã Bình Yên vốn là một gia đình đông con, sống chan hòa với bà con lối xóm. Con trai cả của ông bà là anh Nam đã lập gia đình với chị Mai và vừa đón con đầu lòng. Con trai thứ hai là anh Bình cũng đang chuẩn bị đăng ký kết hôn. Trong nhà còn có cụ Phúc, bố của ông Hòa, tuổi đã cao, sức khỏe yếu, thường xuyên phải điều trị tại bệnh viện.
Một buổi tối, cả gia đình ngồi quây quần bên mâm cơm. Chị Mai vừa bế con vừa nói với chồng:
- Anh Nam ơi, mấy hôm nữa mình phải đi đăng ký khai sinh cho con. Nhưng em mới sinh, sức khỏe còn yếu. Không biết có nhất thiết phải trực tiếp lên xã nộp hồ sơ không?
Anh Nam cũng băn khoăn:
- Anh cũng đang lo. Giờ công việc ở công ty bận, nếu phải đi lại nhiều lần thì khó quá. Nghe nói Luật Hộ tịch năm 2026 có nhiều điểm mới, nhưng anh chưa rõ cụ thể thế nào.
Bà Lành nghe vậy liền nói:
- Ngày trước làm giấy tờ toàn phải đến tận xã. Giấy khai sinh, giấy kết hôn, giấy khai tử đều là bản giấy. Không biết bây giờ có thay đổi gì không?
Đúng lúc ấy, anh Hoàng, cán bộ làm công tác tư pháp của xã, ghé qua nhà ông Hòa để gửi giấy mời dự buổi tuyên truyền pháp luật tại xóm. Thấy cả nhà đang bàn chuyện hộ tịch, ông Hòa mời anh vào uống nước rồi hỏi:
- May quá có chú Hoàng ở đây. Nhà tôi đang có mấy việc liên quan đến hộ tịch mà chưa rõ quy định mới. Chú giải thích giúp bà con trong nhà tôi với! Nói rồi ông kể lại câu chuyện mà gia đình vừa nói tới với anh Hoàng.
Anh Hoàng vui vẻ ngồi xuống, nói:
- Dạ vâng! Đây cũng là nội dung xã đang tuyên truyền. Luật Hộ tịch năm 2026 có hiệu lực từ ngày 01/3/2027, trong đó có nhiều điểm mới rất thiết thực, nhất là về phương thức nộp hồ sơ, trả kết quả điện tử, đăng ký khai sinh, khai tử chủ động và bổ sung tình trạng hôn nhân vào nội dung đăng ký hộ tịch.
Chị Mai hỏi ngay:
- Trước hết, trường hợp vợ chồng em muốn đăng ký khai sinh cho con thì có bắt buộc phải đến trực tiếp nộp hồ sơ không anh?
Anh Hoàng giải thích:
Theo quy định hiện hành và theo khoản 1 Điều 10 Luật Hộ tịch năm 2026 (sẽ có hiệu lực ngày 01/3/2027), người yêu cầu đăng ký hộ tịch được lựa chọn một trong các phương thức: nộp hồ sơ trực tuyến; gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính; hoặc nộp hồ sơ trực tiếp. Như vậy, người dân có thêm nhiều lựa chọn phù hợp với điều kiện của mình, không chỉ có cách nộp trực tiếp như trước.
Anh Nam hỏi:
- Nghĩa là nếu em bận đi làm, còn vợ em đang ở cữ, gia đình có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tuyến hoặc gửi qua bưu chính?
Anh Hoàng gật đầu:
- Đúng rồi. Nếu có điều kiện sử dụng dịch vụ công trực tuyến, anh chị có thể nộp hồ sơ trực tuyến. Nếu không thuận tiện đi lại, có thể gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính. Còn nếu muốn được cán bộ hướng dẫn trực tiếp thì vẫn có thể đến cơ quan đăng ký hộ tịch để nộp hồ sơ.
Bà Lành nghe vậy thì thở phào:
- Thế thì tốt quá. Người già, phụ nữ mới sinh, người đi làm xa sẽ đỡ vất vả hơn.
Anh Hoàng nói tiếp:
- Không chỉ vậy, Luật Hộ tịch năm 2026 còn ưu tiên trả kết quả bằng bản điện tử. Khoản 2 Điều 10 quy định: thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, đăng ký khai tử được trả kết quả là bản giấy và bản điện tử. Đối với thủ tục đăng ký hộ tịch khác thì kết quả được trả là bản điện tử; bản giấy chỉ trả khi người đăng ký hộ tịch có yêu cầu.
Ông Hòa hỏi:
- Vậy giấy khai sinh của cháu tôi vẫn có bản giấy chứ?
Anh Hoàng trả lời:
- Dạ có bác. Đăng ký khai sinh là một trong những thủ tục được trả cả bản giấy và bản điện tử. Gia đình vẫn có giấy khai sinh bản giấy để lưu giữ, đồng thời có kết quả điện tử để thuận tiện sử dụng khi thực hiện các thủ tục liên quan.
Chị Mai mừng rỡ:
- Như vậy sau này khi làm bảo hiểm y tế, nhập thông tin đi học hay các thủ tục khác cho con, bản điện tử sẽ giúp giảm bớt việc photo giấy tờ phải không anh?
Anh Hoàng giải thích:
- Đúng tinh thần là như vậy. Khi dữ liệu được kết nối, chia sẻ, người dân sẽ giảm việc phải nộp đi nộp lại cùng một loại giấy tờ. Đây là điểm mới so với Luật Hộ tịch năm 2014. Theo Điều 62 và Điều 63 Luật Hộ tịch năm 2014, việc cấp bản chính và bản sao trích lục hộ tịch chủ yếu thực hiện dưới dạng giấy. Còn Luật Hộ tịch năm 2026 chuyển mạnh sang kết quả điện tử, đồng thời vẫn giữ bản giấy đối với những thủ tục quan trọng như khai sinh, kết hôn, khai tử.
Anh Nam hỏi thêm:
- Nếu em muốn nhận giấy khai sinh bản giấy mà không lên xã thì có được gửi về nhà không?
Anh Hoàng trả lời:
- Có. Pháp luật quy định người đăng ký hộ tịch được lựa chọn nhận kết quả bản giấy qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan quản lý hộ tịch. Ví dụ, anh chị đăng ký nhận qua bưu chính thì kết quả bản giấy có thể được gửi về địa chỉ gia đình theo quy định.
Nghe đến đây, ông Hòa gật gù:
- Rõ ràng là thuận tiện hơn trước nhiều. Nhưng tôi nghe nói còn có chuyện xã chủ động đăng ký khai sinh cho trẻ, có đúng không chú?
Anh Hoàng đáp:
- Đúng bác ạ. Đây là điểm mới rất đáng chú ý. Theo Luật Hộ tịch năm 2014, khoản 1 Điều 15 quy định: “Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.” Như vậy, Luật hiện hành đặt trách nhiệm chủ yếu ở cha, mẹ hoặc người thân thích của trẻ.
Chị Mai hỏi:
- Còn Luật năm 2026 thì khác thế nào ạ?
Anh Hoàng trả lời:
- Khoản 2 Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2026 quy định: “Ủy ban nhân dân cấp xã, theo lựa chọn của người yêu cầu đăng ký khai sinh, có trách nhiệm chủ động thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ em khi dữ liệu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối, chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử.” Nói dễ hiểu, khi trẻ sinh ra tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và dữ liệu sinh được kết nối, chia sẻ tự động sang hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, Ủy ban nhân dân cấp xã có thể chủ động thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ theo lựa chọn của gia đình.
Anh Nam nhìn vợ rồi nói:
- Tức là sau này, nếu hệ thống đã kết nối đầy đủ, thông tin sinh của con từ bệnh viện có thể được chuyển sang hệ thống hộ tịch, xã căn cứ vào đó để chủ động đăng ký khai sinh theo lựa chọn của gia đình?
Anh Hoàng nói:
- Đúng vậy. Ví dụ như trường hợp con của anh chị sinh tại bệnh viện. Khi dữ liệu của bệnh viện được kết nối, chia sẻ tự động, gia đình lựa chọn đăng ký khai sinh chủ động thì Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ có trách nhiệm thực hiện theo quy định. Cơ chế này giúp trẻ em được đăng ký khai sinh kịp thời, giảm việc đi lại cho cha mẹ, nhất là trong giai đoạn người mẹ mới sinh còn yếu.
Bà Lành xúc động nói:
- Ngày xưa sinh con xong, nhà nào bận việc đồng áng là có khi chậm làm khai sinh. Giờ Nhà nước chủ động như vậy thì tốt cho trẻ con quá.
Anh Hoàng giải thích thêm:
- Đúng vậy bác. Tuy nhiên, việc đăng ký khai sinh chủ động không phải triển khai đồng loạt ngay lập tức ở mọi nơi từ ngày Luật có hiệu lực. Theo Điều 29 Luật Hộ tịch năm 2026, việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động được thực hiện theo lộ trình của Chính phủ, bảo đảm thực hiện thống nhất trên toàn quốc chậm nhất từ ngày 01/01/2031.
Ông Hòa hỏi:
- Vì sao lại phải có lộ trình đến năm 2031?
Anh Hoàng trả lời:
- Vì để thực hiện đăng ký chủ động thì hệ thống dữ liệu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải kết nối, chia sẻ tự động với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử. Dữ liệu phải chính xác, an toàn, đồng bộ. Vì vậy, cần có lộ trình để bảo đảm khi triển khai thì thống nhất trên toàn quốc, tránh nơi làm được, nơi chưa làm được gây khó cho người dân.
Nghe anh Hoàng giải thích, cả gia đình ông Hòa đều thấy những quy định mới của Luật Hộ tịch năm 2026 không còn là chuyện xa lạ, mà gắn rất gần với đời sống của từng người. Từ việc chị Mai mới sinh con cần đăng ký khai sinh, đến việc anh Nam bận đi làm, bà Lành tuổi cao ngại đi lại, tất cả đều có thể được hỗ trợ tốt hơn nhờ việc đa dạng phương thức nộp hồ sơ, ưu tiên trả kết quả điện tử và từng bước thực hiện đăng ký hộ tịch chủ động.
Ông Hòa chậm rãi nói:
- Nghe chú Hoàng giải thích, tôi mới hiểu cải cách thủ tục hộ tịch không chỉ là đưa giấy tờ lên mạng, mà quan trọng hơn là giúp người dân đỡ phải đi lại, đỡ phải khai báo nhiều lần, nhưng thông tin vẫn phải chính xác, đầy đủ và đúng pháp luật.
Anh Hoàng gật đầu:
- Đúng vậy bác ạ. Những quy định mới này thể hiện rõ tinh thần lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Người dân có thêm quyền lựa chọn cách nộp hồ sơ, cách nhận kết quả; những giấy tờ quan trọng như giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai tử vẫn được bảo đảm bằng bản giấy, đồng thời có thêm bản điện tử để thuận tiện sử dụng. Khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ, việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động sẽ giúp giảm áp lực cho gia đình, nhất là trong những thời điểm nhạy cảm như khi có trẻ mới sinh hoặc khi người thân qua đời.
Chị Mai nhìn con nhỏ đang ngủ trong vòng tay rồi xúc động nói:
- Một tờ giấy khai sinh tưởng như chỉ là giấy tờ hành chính, nhưng lại là căn cứ đầu tiên ghi nhận sự ra đời và nhân thân của con. Nếu thủ tục thuận tiện hơn, gia đình em càng phải có trách nhiệm cung cấp thông tin thật chính xác ngay từ đầu.
Bà Lành cũng tiếp lời:
- Người dân được tạo điều kiện thuận lợi hơn thì mình càng phải hiểu luật, làm đúng luật, không chủ quan với giấy tờ của con cháu.
Anh Hoàng mỉm cười:
- Đó cũng chính là bài học quan trọng nhất. Luật Hộ tịch năm 2026 tạo thuận lợi cho người dân, nhưng mỗi gia đình vẫn cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, đăng ký hộ tịch kịp thời, cung cấp thông tin trung thực, chính xác và kiểm tra kỹ kết quả hộ tịch khi được cấp. Có như vậy, các quyền lợi về bảo hiểm y tế, cư trú, học tập, hôn nhân, thừa kế và các quyền nhân thân khác mới được bảo đảm đầy đủ.
Tối hôm ấy, sau khi anh Hoàng ra về, ông Hòa nhắc các con:
- Việc hộ tịch tưởng nhỏ nhưng theo mỗi người cả đời. Nhà mình phải làm khai sinh cho cháu đúng hạn, đúng thông tin. Sau này có việc gì liên quan đến giấy tờ hộ tịch thì phải tìm hiểu kỹ, đừng để sai rồi mới sửa.
Câu chuyện của gia đình ông Hòa cho thấy, các quy định mới của Luật Hộ tịch năm 2026 có ý nghĩa thiết thực trong việc hiện đại hóa nền hành chính, giảm thời gian, chi phí cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch. Việc ưu tiên bản điện tử, mở rộng phương thức nộp hồ sơ, nhận kết quả qua bưu chính hoặc trực tiếp, cùng với cơ chế đăng ký khai sinh, khai tử chủ động theo lộ trình không chỉ giúp thủ tục hành chính trở nên thuận tiện hơn, mà còn góp phần bảo đảm mọi sự kiện hộ tịch quan trọng của cá nhân được ghi nhận kịp thời, chính xác.
- Anh Nam ơi, mấy hôm nữa mình phải đi đăng ký khai sinh cho con. Nhưng em mới sinh, sức khỏe còn yếu. Không biết có nhất thiết phải trực tiếp lên xã nộp hồ sơ không?
Anh Nam cũng băn khoăn:
- Anh cũng đang lo. Giờ công việc ở công ty bận, nếu phải đi lại nhiều lần thì khó quá. Nghe nói Luật Hộ tịch năm 2026 có nhiều điểm mới, nhưng anh chưa rõ cụ thể thế nào.
Bà Lành nghe vậy liền nói:
- Ngày trước làm giấy tờ toàn phải đến tận xã. Giấy khai sinh, giấy kết hôn, giấy khai tử đều là bản giấy. Không biết bây giờ có thay đổi gì không?
Đúng lúc ấy, anh Hoàng, cán bộ làm công tác tư pháp của xã, ghé qua nhà ông Hòa để gửi giấy mời dự buổi tuyên truyền pháp luật tại xóm. Thấy cả nhà đang bàn chuyện hộ tịch, ông Hòa mời anh vào uống nước rồi hỏi:
- May quá có chú Hoàng ở đây. Nhà tôi đang có mấy việc liên quan đến hộ tịch mà chưa rõ quy định mới. Chú giải thích giúp bà con trong nhà tôi với! Nói rồi ông kể lại câu chuyện mà gia đình vừa nói tới với anh Hoàng.
Anh Hoàng vui vẻ ngồi xuống, nói:
- Dạ vâng! Đây cũng là nội dung xã đang tuyên truyền. Luật Hộ tịch năm 2026 có hiệu lực từ ngày 01/3/2027, trong đó có nhiều điểm mới rất thiết thực, nhất là về phương thức nộp hồ sơ, trả kết quả điện tử, đăng ký khai sinh, khai tử chủ động và bổ sung tình trạng hôn nhân vào nội dung đăng ký hộ tịch.
Chị Mai hỏi ngay:
- Trước hết, trường hợp vợ chồng em muốn đăng ký khai sinh cho con thì có bắt buộc phải đến trực tiếp nộp hồ sơ không anh?
Anh Hoàng giải thích:
Theo quy định hiện hành và theo khoản 1 Điều 10 Luật Hộ tịch năm 2026 (sẽ có hiệu lực ngày 01/3/2027), người yêu cầu đăng ký hộ tịch được lựa chọn một trong các phương thức: nộp hồ sơ trực tuyến; gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính; hoặc nộp hồ sơ trực tiếp. Như vậy, người dân có thêm nhiều lựa chọn phù hợp với điều kiện của mình, không chỉ có cách nộp trực tiếp như trước.
Anh Nam hỏi:
- Nghĩa là nếu em bận đi làm, còn vợ em đang ở cữ, gia đình có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tuyến hoặc gửi qua bưu chính?
Anh Hoàng gật đầu:
- Đúng rồi. Nếu có điều kiện sử dụng dịch vụ công trực tuyến, anh chị có thể nộp hồ sơ trực tuyến. Nếu không thuận tiện đi lại, có thể gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính. Còn nếu muốn được cán bộ hướng dẫn trực tiếp thì vẫn có thể đến cơ quan đăng ký hộ tịch để nộp hồ sơ.
Bà Lành nghe vậy thì thở phào:
- Thế thì tốt quá. Người già, phụ nữ mới sinh, người đi làm xa sẽ đỡ vất vả hơn.
Anh Hoàng nói tiếp:
- Không chỉ vậy, Luật Hộ tịch năm 2026 còn ưu tiên trả kết quả bằng bản điện tử. Khoản 2 Điều 10 quy định: thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, đăng ký khai tử được trả kết quả là bản giấy và bản điện tử. Đối với thủ tục đăng ký hộ tịch khác thì kết quả được trả là bản điện tử; bản giấy chỉ trả khi người đăng ký hộ tịch có yêu cầu.
Ông Hòa hỏi:
- Vậy giấy khai sinh của cháu tôi vẫn có bản giấy chứ?
Anh Hoàng trả lời:
- Dạ có bác. Đăng ký khai sinh là một trong những thủ tục được trả cả bản giấy và bản điện tử. Gia đình vẫn có giấy khai sinh bản giấy để lưu giữ, đồng thời có kết quả điện tử để thuận tiện sử dụng khi thực hiện các thủ tục liên quan.
Chị Mai mừng rỡ:
- Như vậy sau này khi làm bảo hiểm y tế, nhập thông tin đi học hay các thủ tục khác cho con, bản điện tử sẽ giúp giảm bớt việc photo giấy tờ phải không anh?
Anh Hoàng giải thích:
- Đúng tinh thần là như vậy. Khi dữ liệu được kết nối, chia sẻ, người dân sẽ giảm việc phải nộp đi nộp lại cùng một loại giấy tờ. Đây là điểm mới so với Luật Hộ tịch năm 2014. Theo Điều 62 và Điều 63 Luật Hộ tịch năm 2014, việc cấp bản chính và bản sao trích lục hộ tịch chủ yếu thực hiện dưới dạng giấy. Còn Luật Hộ tịch năm 2026 chuyển mạnh sang kết quả điện tử, đồng thời vẫn giữ bản giấy đối với những thủ tục quan trọng như khai sinh, kết hôn, khai tử.
Anh Nam hỏi thêm:
- Nếu em muốn nhận giấy khai sinh bản giấy mà không lên xã thì có được gửi về nhà không?
Anh Hoàng trả lời:
- Có. Pháp luật quy định người đăng ký hộ tịch được lựa chọn nhận kết quả bản giấy qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan quản lý hộ tịch. Ví dụ, anh chị đăng ký nhận qua bưu chính thì kết quả bản giấy có thể được gửi về địa chỉ gia đình theo quy định.
Nghe đến đây, ông Hòa gật gù:
- Rõ ràng là thuận tiện hơn trước nhiều. Nhưng tôi nghe nói còn có chuyện xã chủ động đăng ký khai sinh cho trẻ, có đúng không chú?
Anh Hoàng đáp:
- Đúng bác ạ. Đây là điểm mới rất đáng chú ý. Theo Luật Hộ tịch năm 2014, khoản 1 Điều 15 quy định: “Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con; trường hợp cha, mẹ không thể đăng ký khai sinh cho con thì ông hoặc bà hoặc người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em.” Như vậy, Luật hiện hành đặt trách nhiệm chủ yếu ở cha, mẹ hoặc người thân thích của trẻ.
Chị Mai hỏi:
- Còn Luật năm 2026 thì khác thế nào ạ?
Anh Hoàng trả lời:
- Khoản 2 Điều 15 Luật Hộ tịch năm 2026 quy định: “Ủy ban nhân dân cấp xã, theo lựa chọn của người yêu cầu đăng ký khai sinh, có trách nhiệm chủ động thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ em khi dữ liệu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối, chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử.” Nói dễ hiểu, khi trẻ sinh ra tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và dữ liệu sinh được kết nối, chia sẻ tự động sang hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, Ủy ban nhân dân cấp xã có thể chủ động thực hiện đăng ký khai sinh cho trẻ theo lựa chọn của gia đình.
Anh Nam nhìn vợ rồi nói:
- Tức là sau này, nếu hệ thống đã kết nối đầy đủ, thông tin sinh của con từ bệnh viện có thể được chuyển sang hệ thống hộ tịch, xã căn cứ vào đó để chủ động đăng ký khai sinh theo lựa chọn của gia đình?
Anh Hoàng nói:
- Đúng vậy. Ví dụ như trường hợp con của anh chị sinh tại bệnh viện. Khi dữ liệu của bệnh viện được kết nối, chia sẻ tự động, gia đình lựa chọn đăng ký khai sinh chủ động thì Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ có trách nhiệm thực hiện theo quy định. Cơ chế này giúp trẻ em được đăng ký khai sinh kịp thời, giảm việc đi lại cho cha mẹ, nhất là trong giai đoạn người mẹ mới sinh còn yếu.
Bà Lành xúc động nói:
- Ngày xưa sinh con xong, nhà nào bận việc đồng áng là có khi chậm làm khai sinh. Giờ Nhà nước chủ động như vậy thì tốt cho trẻ con quá.
Anh Hoàng giải thích thêm:
- Đúng vậy bác. Tuy nhiên, việc đăng ký khai sinh chủ động không phải triển khai đồng loạt ngay lập tức ở mọi nơi từ ngày Luật có hiệu lực. Theo Điều 29 Luật Hộ tịch năm 2026, việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động được thực hiện theo lộ trình của Chính phủ, bảo đảm thực hiện thống nhất trên toàn quốc chậm nhất từ ngày 01/01/2031.
Ông Hòa hỏi:
- Vì sao lại phải có lộ trình đến năm 2031?
Anh Hoàng trả lời:
- Vì để thực hiện đăng ký chủ động thì hệ thống dữ liệu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải kết nối, chia sẻ tự động với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử. Dữ liệu phải chính xác, an toàn, đồng bộ. Vì vậy, cần có lộ trình để bảo đảm khi triển khai thì thống nhất trên toàn quốc, tránh nơi làm được, nơi chưa làm được gây khó cho người dân.
Nghe anh Hoàng giải thích, cả gia đình ông Hòa đều thấy những quy định mới của Luật Hộ tịch năm 2026 không còn là chuyện xa lạ, mà gắn rất gần với đời sống của từng người. Từ việc chị Mai mới sinh con cần đăng ký khai sinh, đến việc anh Nam bận đi làm, bà Lành tuổi cao ngại đi lại, tất cả đều có thể được hỗ trợ tốt hơn nhờ việc đa dạng phương thức nộp hồ sơ, ưu tiên trả kết quả điện tử và từng bước thực hiện đăng ký hộ tịch chủ động.
Ông Hòa chậm rãi nói:
- Nghe chú Hoàng giải thích, tôi mới hiểu cải cách thủ tục hộ tịch không chỉ là đưa giấy tờ lên mạng, mà quan trọng hơn là giúp người dân đỡ phải đi lại, đỡ phải khai báo nhiều lần, nhưng thông tin vẫn phải chính xác, đầy đủ và đúng pháp luật.
Anh Hoàng gật đầu:
- Đúng vậy bác ạ. Những quy định mới này thể hiện rõ tinh thần lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Người dân có thêm quyền lựa chọn cách nộp hồ sơ, cách nhận kết quả; những giấy tờ quan trọng như giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai tử vẫn được bảo đảm bằng bản giấy, đồng thời có thêm bản điện tử để thuận tiện sử dụng. Khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ, việc đăng ký khai sinh, khai tử chủ động sẽ giúp giảm áp lực cho gia đình, nhất là trong những thời điểm nhạy cảm như khi có trẻ mới sinh hoặc khi người thân qua đời.
Chị Mai nhìn con nhỏ đang ngủ trong vòng tay rồi xúc động nói:
- Một tờ giấy khai sinh tưởng như chỉ là giấy tờ hành chính, nhưng lại là căn cứ đầu tiên ghi nhận sự ra đời và nhân thân của con. Nếu thủ tục thuận tiện hơn, gia đình em càng phải có trách nhiệm cung cấp thông tin thật chính xác ngay từ đầu.
Bà Lành cũng tiếp lời:
- Người dân được tạo điều kiện thuận lợi hơn thì mình càng phải hiểu luật, làm đúng luật, không chủ quan với giấy tờ của con cháu.
Anh Hoàng mỉm cười:
- Đó cũng chính là bài học quan trọng nhất. Luật Hộ tịch năm 2026 tạo thuận lợi cho người dân, nhưng mỗi gia đình vẫn cần chủ động tìm hiểu quy định pháp luật, đăng ký hộ tịch kịp thời, cung cấp thông tin trung thực, chính xác và kiểm tra kỹ kết quả hộ tịch khi được cấp. Có như vậy, các quyền lợi về bảo hiểm y tế, cư trú, học tập, hôn nhân, thừa kế và các quyền nhân thân khác mới được bảo đảm đầy đủ.
Tối hôm ấy, sau khi anh Hoàng ra về, ông Hòa nhắc các con:
- Việc hộ tịch tưởng nhỏ nhưng theo mỗi người cả đời. Nhà mình phải làm khai sinh cho cháu đúng hạn, đúng thông tin. Sau này có việc gì liên quan đến giấy tờ hộ tịch thì phải tìm hiểu kỹ, đừng để sai rồi mới sửa.
Câu chuyện của gia đình ông Hòa cho thấy, các quy định mới của Luật Hộ tịch năm 2026 có ý nghĩa thiết thực trong việc hiện đại hóa nền hành chính, giảm thời gian, chi phí cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch. Việc ưu tiên bản điện tử, mở rộng phương thức nộp hồ sơ, nhận kết quả qua bưu chính hoặc trực tiếp, cùng với cơ chế đăng ký khai sinh, khai tử chủ động theo lộ trình không chỉ giúp thủ tục hành chính trở nên thuận tiện hơn, mà còn góp phần bảo đảm mọi sự kiện hộ tịch quan trọng của cá nhân được ghi nhận kịp thời, chính xác.