CHỮ KÝ CỦA BÀ
- Thứ ba - 23/06/2026 06:43
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong đời sống, việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em không chỉ xuất phát từ tình thân mà còn cần được pháp luật ghi nhận để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các em. Câu chuyện dưới đây là một tình huống gần gũi về đăng ký giám hộ, cho thấy một chữ ký tưởng chừng giản dị lại có thể trở thành điểm tựa pháp lý vững chắc cho một đứa trẻ.
Bản Nà Lũng nằm nép mình bên sườn núi, nơi những mái nhà sàn thấp thoáng sau màu xanh của nương chè, nương ngô. Trong căn nhà nhỏ cuối bản, bà Lành sống cùng cháu ngoại là bé Mây, năm nay mười hai tuổi.
Từ ngày bố mẹ Mây không may qua đời sau một trận sạt lở đất, bà Lành trở thành người thân duy nhất chăm sóc em. Bà đưa Mây đến trường, lo từng bữa cơm, giấc ngủ, nhắc em học bài mỗi tối. Với bà, Mây là máu mủ, là tình thương và là phần ký ức còn lại của người con đã khuất.
Một hôm, cô giáo chủ nhiệm đến thăm nhà và nói với bà:
- Bà ạ, sắp tới nhà trường làm hồ sơ hỗ trợ cho em Mây. Vì bố mẹ em không còn, bà nên đến Ủy ban nhân dân xã để được hướng dẫn đăng ký giám hộ cho cháu Mây bà nhé. Có như vậy, bà mới có căn cứ pháp lý rõ ràng khi thay cháu thực hiện các thủ tục cần thiết.
Nghe vậy, bà Lành có chút bối rối. Bà vẫn nghĩ mình là bà ngoại, nuôi cháu bằng tình thương thì đương nhiên có quyền chăm sóc, bảo vệ cháu. Nhưng rồi bà vẫn quyết định nghe theo lời cô giáo. Chiều hôm đó, bà cùng Mây xuống trụ sở Ủy ban nhân dân xã. Tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã, cán bộ phụ trách công tác tư pháp ân cần giải thích:
- Thưa bà, Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền thực hiện việc đăng ký giám hộ, chấm dứt giám hộ, thay đổi giám hộ đối với các trường hợp được quy định tại Điều 17 Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 (Luật có hiệu lực từ 01 tháng 03 năm 2027). Vì vậy, việc bà đăng ký giám hộ cho cháu Mây thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân cấp xã bà nhé.
Cán bộ còn giải thích thêm về ý nghĩa của việc đăng ký giám hộ. Việc đăng ký giám hộ giúp xác lập rõ ràng người có trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được giám hộ. Đối với trẻ em chưa có cha mẹ trực tiếp chăm sóc hoặc rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, người giám hộ không chỉ là người trông nom trong đời sống hằng ngày, mà còn là người đại diện theo pháp luật để thực hiện các thủ tục cần thiết liên quan đến học tập, khám chữa bệnh, quản lý tài sản, hưởng chính sách hỗ trợ và bảo vệ các quyền chính đáng của trẻ. Khi việc giám hộ được đăng ký theo quy định, mối quan hệ giữa người giám hộ và người được giám hộ có căn cứ pháp lý rõ ràng, tránh tình trạng tranh chấp, đùn đẩy trách nhiệm hoặc gây khó khăn khi giải quyết các công việc sau này.
Nghe xong, bà Lành dần yên tâm. Hóa ra, việc đăng ký giám hộ có ý nghĩa quan trọng như vậy, nhất là với những đứa trẻ em như bé Mây, cháu gái bà sẽ có thêm một điểm tựa pháp lý vững chắc.
Trong lúc kiểm tra hồ sơ, chị cán bộ hỏi thêm:
- Bố mẹ cháu Mây có để lại tài sản gì cho cháu không bà?
Bà Lành khẽ gật đầu, kể rằng bố mẹ Mây có để lại một mảnh nương nhỏ trên đồi. Nghe vậy, cán bộ giải thích thêm:
- Luật Hộ tịch cũng quy định Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ. Quy định này nhằm bảo đảm tài sản của người được giám hộ được quản lý minh bạch, đúng mục đích, không bị lợi dụng hoặc xâm phạm.
Bà Lành lặng đi một lúc. Mảnh nương ấy không lớn, nhưng là tài sản bố mẹ để lại cho Mây. Bà hiểu rằng, chăm sóc cháu không chỉ là lo cho cháu bữa ăn, giấc ngủ, mà còn là giữ gìn những gì thuộc về cháu cho đến ngày cháu đủ lớn để tự mình quyết định.
Sau khi hồ sơ được hoàn thiện, cán bộ phụ trách công tác tư pháp ghi nhận đầy đủ “thông tin của người được giám hộ” như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch, nơi cư trú, số định danh cá nhân nếu có; đồng thời ghi nhận “thông tin của người giám hộ, người giám sát việc giám hộ” gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch, nơi cư trú và giấy tờ chứng minh nhân thân theo quy định tại Điều 17 Luật Hộ tịch.
Đến bước cuối cùng, bà Lành được mời ký vào Sổ đăng ký giám hộ. Chị cán bộ nhẹ nhàng nhắc:
- Theo quy định, người giám hộ phải ký vào Sổ đăng ký giám hộ bà nhé!
Bàn tay bà Lành run run đặt bút xuống trang sổ. Chữ ký của bà không thật tròn nét, nhưng chứa đựng trong đó là tình thương, là trách nhiệm và là lời hứa sẽ thay bố mẹ chăm lo, bảo vệ Mây đến ngày em trưởng thành.
Trên đường về, nắng chiều phủ vàng lên con dốc nhỏ. Mây nắm tay bà hỏi:
- Bà ơi, từ nay bà là người giám hộ của cháu đúng không ạ?
Bà Lành mỉm cười:
- Ừ, từ trước đến nay bà vẫn chăm con. Nhưng từ hôm nay, pháp luật cũng ghi nhận để bà bảo vệ con tốt hơn.
Trong đời sống đăng ký giám hộ là việc làm cần thiết đối với nhiều trường hợp. Thủ tục ấy không chỉ xác lập rõ trách nhiệm của người giám hộ, mà còn góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ, nhất là trẻ em, người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người không thể tự mình bảo vệ quyền lợi.
Khi phát sinh việc giám hộ, thay đổi giám hộ, chấm dứt giám hộ hoặc giám sát việc giám hộ, người dân cần chủ động liên hệ Ủy ban nhân dân cấp xã để được hướng dẫn thực hiện đúng quy định. Bởi pháp luật không ở đâu xa, mà hiện diện trong chính những điều bình dị nhất: một chữ ký của người bà, một ánh mắt yên tâm của đứa trẻ và một mái nhà được chở che bằng cả tình thân lẫn sự bảo vệ của pháp luật.
Từ ngày bố mẹ Mây không may qua đời sau một trận sạt lở đất, bà Lành trở thành người thân duy nhất chăm sóc em. Bà đưa Mây đến trường, lo từng bữa cơm, giấc ngủ, nhắc em học bài mỗi tối. Với bà, Mây là máu mủ, là tình thương và là phần ký ức còn lại của người con đã khuất.
Một hôm, cô giáo chủ nhiệm đến thăm nhà và nói với bà:
- Bà ạ, sắp tới nhà trường làm hồ sơ hỗ trợ cho em Mây. Vì bố mẹ em không còn, bà nên đến Ủy ban nhân dân xã để được hướng dẫn đăng ký giám hộ cho cháu Mây bà nhé. Có như vậy, bà mới có căn cứ pháp lý rõ ràng khi thay cháu thực hiện các thủ tục cần thiết.
Nghe vậy, bà Lành có chút bối rối. Bà vẫn nghĩ mình là bà ngoại, nuôi cháu bằng tình thương thì đương nhiên có quyền chăm sóc, bảo vệ cháu. Nhưng rồi bà vẫn quyết định nghe theo lời cô giáo. Chiều hôm đó, bà cùng Mây xuống trụ sở Ủy ban nhân dân xã. Tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã, cán bộ phụ trách công tác tư pháp ân cần giải thích:
- Thưa bà, Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền thực hiện việc đăng ký giám hộ, chấm dứt giám hộ, thay đổi giám hộ đối với các trường hợp được quy định tại Điều 17 Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 (Luật có hiệu lực từ 01 tháng 03 năm 2027). Vì vậy, việc bà đăng ký giám hộ cho cháu Mây thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân cấp xã bà nhé.
Cán bộ còn giải thích thêm về ý nghĩa của việc đăng ký giám hộ. Việc đăng ký giám hộ giúp xác lập rõ ràng người có trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được giám hộ. Đối với trẻ em chưa có cha mẹ trực tiếp chăm sóc hoặc rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, người giám hộ không chỉ là người trông nom trong đời sống hằng ngày, mà còn là người đại diện theo pháp luật để thực hiện các thủ tục cần thiết liên quan đến học tập, khám chữa bệnh, quản lý tài sản, hưởng chính sách hỗ trợ và bảo vệ các quyền chính đáng của trẻ. Khi việc giám hộ được đăng ký theo quy định, mối quan hệ giữa người giám hộ và người được giám hộ có căn cứ pháp lý rõ ràng, tránh tình trạng tranh chấp, đùn đẩy trách nhiệm hoặc gây khó khăn khi giải quyết các công việc sau này.
Nghe xong, bà Lành dần yên tâm. Hóa ra, việc đăng ký giám hộ có ý nghĩa quan trọng như vậy, nhất là với những đứa trẻ em như bé Mây, cháu gái bà sẽ có thêm một điểm tựa pháp lý vững chắc.
Trong lúc kiểm tra hồ sơ, chị cán bộ hỏi thêm:
- Bố mẹ cháu Mây có để lại tài sản gì cho cháu không bà?
Bà Lành khẽ gật đầu, kể rằng bố mẹ Mây có để lại một mảnh nương nhỏ trên đồi. Nghe vậy, cán bộ giải thích thêm:
- Luật Hộ tịch cũng quy định Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ. Quy định này nhằm bảo đảm tài sản của người được giám hộ được quản lý minh bạch, đúng mục đích, không bị lợi dụng hoặc xâm phạm.
Bà Lành lặng đi một lúc. Mảnh nương ấy không lớn, nhưng là tài sản bố mẹ để lại cho Mây. Bà hiểu rằng, chăm sóc cháu không chỉ là lo cho cháu bữa ăn, giấc ngủ, mà còn là giữ gìn những gì thuộc về cháu cho đến ngày cháu đủ lớn để tự mình quyết định.
Sau khi hồ sơ được hoàn thiện, cán bộ phụ trách công tác tư pháp ghi nhận đầy đủ “thông tin của người được giám hộ” như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch, nơi cư trú, số định danh cá nhân nếu có; đồng thời ghi nhận “thông tin của người giám hộ, người giám sát việc giám hộ” gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch, nơi cư trú và giấy tờ chứng minh nhân thân theo quy định tại Điều 17 Luật Hộ tịch.
Đến bước cuối cùng, bà Lành được mời ký vào Sổ đăng ký giám hộ. Chị cán bộ nhẹ nhàng nhắc:
- Theo quy định, người giám hộ phải ký vào Sổ đăng ký giám hộ bà nhé!
Bàn tay bà Lành run run đặt bút xuống trang sổ. Chữ ký của bà không thật tròn nét, nhưng chứa đựng trong đó là tình thương, là trách nhiệm và là lời hứa sẽ thay bố mẹ chăm lo, bảo vệ Mây đến ngày em trưởng thành.
Trên đường về, nắng chiều phủ vàng lên con dốc nhỏ. Mây nắm tay bà hỏi:
- Bà ơi, từ nay bà là người giám hộ của cháu đúng không ạ?
Bà Lành mỉm cười:
- Ừ, từ trước đến nay bà vẫn chăm con. Nhưng từ hôm nay, pháp luật cũng ghi nhận để bà bảo vệ con tốt hơn.
Trong đời sống đăng ký giám hộ là việc làm cần thiết đối với nhiều trường hợp. Thủ tục ấy không chỉ xác lập rõ trách nhiệm của người giám hộ, mà còn góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ, nhất là trẻ em, người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người không thể tự mình bảo vệ quyền lợi.
Khi phát sinh việc giám hộ, thay đổi giám hộ, chấm dứt giám hộ hoặc giám sát việc giám hộ, người dân cần chủ động liên hệ Ủy ban nhân dân cấp xã để được hướng dẫn thực hiện đúng quy định. Bởi pháp luật không ở đâu xa, mà hiện diện trong chính những điều bình dị nhất: một chữ ký của người bà, một ánh mắt yên tâm của đứa trẻ và một mái nhà được chở che bằng cả tình thân lẫn sự bảo vệ của pháp luật.