Hướng dẫn xử lý trường hợp khuyết người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân vì lý do bất khả kháng trong cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp

Ngày 29/01/2026, Hội đồng bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 115/NQ-HĐBCQG hướng dẫn xử lý trường hợp khuyết người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) vì lý do bất khả kháng trong cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp. Nghị quyết nhằm bảo đảm việc tổ chức bầu cử được tiến hành đúng quy định của pháp luật, dân chủ, khách quan, đồng thời kịp thời xử lý các tình huống phát sinh trên thực tế.
Theo khoản 2 Điều 1 của Nghị quyết, trường hợp khuyết người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân vì lý do bất khả kháng quy định tại khoản 3 Điều 58 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là trường hợp sau khi Ủy ban bầu cử công bố danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân theo từng đơn vị bầu cử mà người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân vì lý do bất khả kháng (chết, bị xóa tên khỏi danh sách chính thức những người ứng cử...) không thể tiếp tục ứng cử theo quy định của pháp luật.
Nghị quyết quy định xử lý các trường hợp khuyết người ứng cử cụ thể như sau:
1. Đối với trường hợp khuyết người ứng cử trước thời điểm niêm yết danh sách:
 Trong thời gian từ sau khi công bố danh sách chính thức đến trước ngày niêm yết danh sách, Ủy ban bầu cử sau khi thống nhất với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp được quyết định một trong các hình thức sau:
- Giữ nguyên danh sách chính thức còn lại nếu số dư người ứng cử vẫn bảo đảm theo quy định của pháp luật.
- Bổ sung người ứng cử có số phiếu tín nhiệm cao nhất và đạt trên 50% tổng số phiếu tín nhiệm trong danh sách hiệp thương lần thứ ba, trong trường hợp số dư người ứng cử không bảo đảm và thời gian bổ sung còn ít nhất 02 ngày trước khi niêm yết danh sách.
- Giảm số đại biểu HĐND được bầu tại đơn vị bầu cử, nếu không đáp ứng được các điều kiện để giữ nguyên hoặc bổ sung người ứng cử.
2. Đối với trường hợp khuyết người ứng cử sau khi đã niêm yết danh sách:
Trường hợp khuyết người ứng cử trong thời gian từ sau khi danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân đã được niêm yết cho đến ngày bầu cử, thì Ủy ban bầu cử sau khi thống nhất với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp quyết định theo một trong các hình thức sau đây:
- Giữ nguyên danh sách chính thức còn lại khi số người ứng cử vẫn nhiều hơn ít nhất 01 người so với số đại biểu được bầu tại đơn vị bầu cử.
- Giảm số đại biểu HĐND được bầu tại đơn vị bầu cử để bảo đảm số người ứng cử nhiều hơn ít nhất 01 người so với số đại biểu được bầu.
Văn bản quyết định của Ủy ban bầu cử về việc xử lý khuyết người ứng cử phải được báo cáo kịp thời đến Ủy ban bầu cử cấp tỉnh (đối với cấp xã) hoặc báo cáo đến Hội đồng bầu cử quốc gia (đối với cấp tỉnh).
Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký./.

Tác giả bài viết: Hoàng Trần Lệ Trang