Câu chuyện pháp luật: Vợ mình thì tiền cũng của mình - chuyện về tài sản chung vợ chồng
- Thứ tư - 29/04/2026 03:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đang ngồi rà lại sổ sách bán hàng thì bà H thấy T (vợ B - con dâu bà khóc nức nở chạy vào):
- Mẹ ơi, mẹ, anh B anh ấy đánh con. Con không ở với nhau nữa đâu, con về bên nhà ngoại đây ạ!
Buông tập sổ xuống, bà cầm tay con dâu hỏi:
- Sao mà đánh, thấy chúng mày ríu rít với nhau suốt ngày, con cái chưa đâu vào đâu mà dở chứng với nhau thế? Thằng B đâu?
- Con không biết, con không chấp nhận được mẹ ạ.
- Thế chuyện như thế nào nói mẹ nghe.
T vẫn nước mắt lưng chòng, nức nở, rồi sau khi uống ngụm nước mẹ chồng đưa cũng bình tĩnh nói lại câu chuyện. Bà T vốn là cán bộ phụ nữ, nghỉ hưu nhưng nhà mặt đường thị trấn lại khéo vun vén, bà cũng mở cửa hàng bán bánh kẹo đường sữa phục vụ dân quanh cùng. Cũng vốn là người tâm lý lại hiểu biết, đặc biệt là am hiểu pháp luật, có lối sống tân tiến nên bà được các con cái trong nhà, cả dâu và rể hết sức tin tưởng.
Câu chuyện T kể cho mẹ chồng nghe, là ngày cưới anh B và chị T, mẹ chồng và bà con họ hàng nội ngoại đã tặng chị T rất nhiều nữ trang (khoảng 03 lượng vàng). Sau ngày cưới, hai anh chị đã bán số vàng đó lấy tiền mua một chiếc xe máy (anh B đứng tên chủ sở hữu). Số tiền còn lại dùng làm vốn mở cửa hàng tạp hóa. Sau hơn 3 tháng, do nợ tiền làm ăn đến hạn phải trả (tiền làm ăn trước khi cưới mà cả bà H và T cũng không biết), anh B đã bán chiếc xe máy lấy tiền trả nợ mà không hỏi ý kiến chị T. Hai vợ chồng xích mích, cãi vã nhau. Anh B cho rằng xe máy đứng tên anh, anh có quyền bán. Chị T cho rằng tiền mua xe là từ tiền bán vàng của chị được tặng, đòi anh phải trả lại tiền bán xe. Không ai chịu ai, cả giận, mất khôn anh B cầm gậy đánh chị T. Cuộc sống gia đình trở nên căng thẳng. Mấy tháng nay không thấy hai đứa về bà cũng tưởng chúng nó bận, phần mình cũng là tháng Tết nên bà cũng bù đầu với sổ sách. Vả lại nghĩ các con lớn rồi, trang bị đủ lông đủ cánh rồi nên bà cũng rất ít khi can thiệp vào chuyện làm ăn của các con. Bà quy ước mỗi đứa tự chịu trách nhiệm về việc mình làm.
Nhưng đến nước thằng con trai mang đồ của vợ đi bán thì đúng là bà áy náy, do không sâu sát chuyện này mà để hai đứa xích mích cả mấy tháng nay. Bảo con dâu vào trong nhà thay quần áo, mang đồ trong tủ nấu cơm chiều để bà họp gia đình đồng thời cũng quây quần ăn bữa cơm trước khi cho “con dâu về bên ngoại”.
T vẫn ấm ức nhưng vốn vẫn luôn được mẹ chồng bênh vực khi cô chịu ấm ức nên lẳng lặng vào trong nhà dọn dẹp, nấu nướng. Bà H cũng gọi điện cho B nói sang nhà ăn cơm để bà họp gia đình. B cũng biết vợ mình về nói chuyện nhưng ở nhà mẹ đã yêu cầu đúng là không có ai được trái ý, nên cuối giờ cũng đóng cửa hàng về sớm bên nhà.
Cơm nước xong bà H gọi chồng và hai vợ chồng con trai ngồi quây quần bên ấm trà, sau một chầu nước và ai cũng vờ như đang nghe TV, bà mới bắt đầu câu chuyện của B và T.
Bà nói, hai đứa cưới nhau chưa được bao lâu, tài sản có gì được tặng riêng tặng chung bố mẹ đều rõ ràng sau ngày cưới, công việc buôn bán cũng mới bắt đầu, làm ăn còn nhiều khó khăn nên cố gắng mà chia sẻ, thuận vợ thuận chồng.
Quay sang B bà nói:
- Chuyện của con, vợ con nói hết với mẹ rồi. Trước mẹ làm cán bộ Hội, đi tuyền truyền suốt, giờ mẹ nói cho hai con nghe đây:
Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Tài sản chung của vợ chồng:
“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.
2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.
3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”.
Điều 13 Nghị định số 126/2014/NĐ-CP ngày 31/12/2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hôn nhân gia đình về Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của vợ chồng:
“1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận. Trong trường hợp vợ hoặc chồng xác lập, thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản chung để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình thì được coi là có sự đồng ý của bên kia, trừ trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng định đoạt tài sản chung vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu.”.
Khoản 2 Điều 213 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Sở hữu chung của vợ chồng: “Vợ chồng cùng nhau tạo lập, phát triển khối tài sản chung; có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung”.
Như vậy, số nữ trang T được tặng trong ngày cưới, T không thỏa thuận với con đây là tài sản riêng mình. Tiền bán nữ trang hai vợ chồng đã cùng định đoạt để mua xe máy và mở cửa hàng tạp hóa. Như vậy, tiền bán số nữ trang này coi như là tài sản chung của vợ chồng. Việc định đoạt tài sản chung này phải được sự nhất trí của cả hai đứa. Trong trường hợp tài sản thuộc sở hữu chung của vợ chồng mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong giấy chứng nhận quyền sở hữu phải ghi tên của cả vợ chồng.
Nếu có tranh chấp là tài sản riêng thì người có tên trong giấy chứng nhận quyền sở hữu phải chứng minh được tài sản này do thừa kế riêng, được tặng riêng trong thời kỳ hôn nhân hoặc tài sản này có được từ nguồn tài sản riêng quy định tại Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 (ví dụ: tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật Hôn nhân và gia đình).
Trong trường hợp không có chứng cứ chứng minh tài sản mà vợ chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng mỗi bên thì đó là tài sản chung. B đã bán chiếc xe máy lấy tiền trả nợ không trao đổi với T là sai, con cần rút kinh nghiệm. Con mà có hành vi đánh T sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính tại Điều 28, Điều 54 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự; an toàn xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình. Chưa kể rất nhiều các quy định khác trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, phòng chống bạo lực gia đình nữa.
Bà H vẫn thủng thắng:
- Bố mẹ bận bên này, cứ ngỡ hai đứa lớn rồi thì bảo ban nhau cho bố mẹ yên tâm. Ai lại cư cử với nhau thế, con mẹ, hàng xóm biết họ cười cho. Hơn nữa, lâu dài ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.
Mẹ không thương đứa này ghét đứa kia, cái gì đúng mẹ ủng hộ. Pháp luật có quy định cả, các con cần để tâm tìm hiểu không chính các con cũng vi phạm pháp luật, rồi làm tan vỡ hạnh phúc của mình.
T nghe vậy lý nhí:
- Con xin lỗi bố mẹ, lẽ ra chúng con không nên làm phiền bố mẹ như thế!
Bà H nhìn con dâu, chia sẻ:
- Không phải con làm phiền, nhưng nếu con không nói, thì thằng B nó cũng có được nghe mẹ phân tích đâu. Thế ý B thế nào?
B ngượng ngùng:
- Con cũng chỉ dọa vợ con tý thôi, con cũng chưa hiểu hết các quy định của pháp luật. Bố mẹ cho vợ chồng con xin lỗi.
Quay sang T, B cũng từ tốn:
- Cho anh xin lỗi, nhưng mà em đừng có mà cái này của anh cái kia của em có được không? Anh cũng chỉ lo việc chung thôi, nhưng anh sẽ rút kinh nghiệm sẽ bàn với em các việc, được chưa?
Ông bà H cũng quay sang cười mãn nguyện trước sự hiểu chuyện của các con mình. Câu chuyện tuy là chuyện trong nhà nhưng thực sự cũng có ý nghĩa với nhiều gia đình về sự tôn trọng quyền của mỗi bên vợ chồng, nhất là các quyền về tài sản.
- Mẹ ơi, mẹ, anh B anh ấy đánh con. Con không ở với nhau nữa đâu, con về bên nhà ngoại đây ạ!
Buông tập sổ xuống, bà cầm tay con dâu hỏi:
- Sao mà đánh, thấy chúng mày ríu rít với nhau suốt ngày, con cái chưa đâu vào đâu mà dở chứng với nhau thế? Thằng B đâu?
- Con không biết, con không chấp nhận được mẹ ạ.
- Thế chuyện như thế nào nói mẹ nghe.
T vẫn nước mắt lưng chòng, nức nở, rồi sau khi uống ngụm nước mẹ chồng đưa cũng bình tĩnh nói lại câu chuyện. Bà T vốn là cán bộ phụ nữ, nghỉ hưu nhưng nhà mặt đường thị trấn lại khéo vun vén, bà cũng mở cửa hàng bán bánh kẹo đường sữa phục vụ dân quanh cùng. Cũng vốn là người tâm lý lại hiểu biết, đặc biệt là am hiểu pháp luật, có lối sống tân tiến nên bà được các con cái trong nhà, cả dâu và rể hết sức tin tưởng.
Câu chuyện T kể cho mẹ chồng nghe, là ngày cưới anh B và chị T, mẹ chồng và bà con họ hàng nội ngoại đã tặng chị T rất nhiều nữ trang (khoảng 03 lượng vàng). Sau ngày cưới, hai anh chị đã bán số vàng đó lấy tiền mua một chiếc xe máy (anh B đứng tên chủ sở hữu). Số tiền còn lại dùng làm vốn mở cửa hàng tạp hóa. Sau hơn 3 tháng, do nợ tiền làm ăn đến hạn phải trả (tiền làm ăn trước khi cưới mà cả bà H và T cũng không biết), anh B đã bán chiếc xe máy lấy tiền trả nợ mà không hỏi ý kiến chị T. Hai vợ chồng xích mích, cãi vã nhau. Anh B cho rằng xe máy đứng tên anh, anh có quyền bán. Chị T cho rằng tiền mua xe là từ tiền bán vàng của chị được tặng, đòi anh phải trả lại tiền bán xe. Không ai chịu ai, cả giận, mất khôn anh B cầm gậy đánh chị T. Cuộc sống gia đình trở nên căng thẳng. Mấy tháng nay không thấy hai đứa về bà cũng tưởng chúng nó bận, phần mình cũng là tháng Tết nên bà cũng bù đầu với sổ sách. Vả lại nghĩ các con lớn rồi, trang bị đủ lông đủ cánh rồi nên bà cũng rất ít khi can thiệp vào chuyện làm ăn của các con. Bà quy ước mỗi đứa tự chịu trách nhiệm về việc mình làm.
Nhưng đến nước thằng con trai mang đồ của vợ đi bán thì đúng là bà áy náy, do không sâu sát chuyện này mà để hai đứa xích mích cả mấy tháng nay. Bảo con dâu vào trong nhà thay quần áo, mang đồ trong tủ nấu cơm chiều để bà họp gia đình đồng thời cũng quây quần ăn bữa cơm trước khi cho “con dâu về bên ngoại”.
T vẫn ấm ức nhưng vốn vẫn luôn được mẹ chồng bênh vực khi cô chịu ấm ức nên lẳng lặng vào trong nhà dọn dẹp, nấu nướng. Bà H cũng gọi điện cho B nói sang nhà ăn cơm để bà họp gia đình. B cũng biết vợ mình về nói chuyện nhưng ở nhà mẹ đã yêu cầu đúng là không có ai được trái ý, nên cuối giờ cũng đóng cửa hàng về sớm bên nhà.
Cơm nước xong bà H gọi chồng và hai vợ chồng con trai ngồi quây quần bên ấm trà, sau một chầu nước và ai cũng vờ như đang nghe TV, bà mới bắt đầu câu chuyện của B và T.
Bà nói, hai đứa cưới nhau chưa được bao lâu, tài sản có gì được tặng riêng tặng chung bố mẹ đều rõ ràng sau ngày cưới, công việc buôn bán cũng mới bắt đầu, làm ăn còn nhiều khó khăn nên cố gắng mà chia sẻ, thuận vợ thuận chồng.
Quay sang B bà nói:
- Chuyện của con, vợ con nói hết với mẹ rồi. Trước mẹ làm cán bộ Hội, đi tuyền truyền suốt, giờ mẹ nói cho hai con nghe đây:
Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định Tài sản chung của vợ chồng:
“1. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 của Luật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.
2. Tài sản chung của vợ chồng thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng.
3. Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”.
Điều 13 Nghị định số 126/2014/NĐ-CP ngày 31/12/2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hôn nhân gia đình về Chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của vợ chồng:
“1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận. Trong trường hợp vợ hoặc chồng xác lập, thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản chung để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình thì được coi là có sự đồng ý của bên kia, trừ trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình.
2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng định đoạt tài sản chung vi phạm quy định tại Khoản 2 Điều 35 của Luật Hôn nhân và gia đình thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu.”.
Khoản 2 Điều 213 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về Sở hữu chung của vợ chồng: “Vợ chồng cùng nhau tạo lập, phát triển khối tài sản chung; có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung”.
Như vậy, số nữ trang T được tặng trong ngày cưới, T không thỏa thuận với con đây là tài sản riêng mình. Tiền bán nữ trang hai vợ chồng đã cùng định đoạt để mua xe máy và mở cửa hàng tạp hóa. Như vậy, tiền bán số nữ trang này coi như là tài sản chung của vợ chồng. Việc định đoạt tài sản chung này phải được sự nhất trí của cả hai đứa. Trong trường hợp tài sản thuộc sở hữu chung của vợ chồng mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong giấy chứng nhận quyền sở hữu phải ghi tên của cả vợ chồng.
Nếu có tranh chấp là tài sản riêng thì người có tên trong giấy chứng nhận quyền sở hữu phải chứng minh được tài sản này do thừa kế riêng, được tặng riêng trong thời kỳ hôn nhân hoặc tài sản này có được từ nguồn tài sản riêng quy định tại Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 (ví dụ: tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật Hôn nhân và gia đình).
Trong trường hợp không có chứng cứ chứng minh tài sản mà vợ chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng mỗi bên thì đó là tài sản chung. B đã bán chiếc xe máy lấy tiền trả nợ không trao đổi với T là sai, con cần rút kinh nghiệm. Con mà có hành vi đánh T sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính tại Điều 28, Điều 54 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự; an toàn xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình. Chưa kể rất nhiều các quy định khác trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, phòng chống bạo lực gia đình nữa.
Bà H vẫn thủng thắng:
- Bố mẹ bận bên này, cứ ngỡ hai đứa lớn rồi thì bảo ban nhau cho bố mẹ yên tâm. Ai lại cư cử với nhau thế, con mẹ, hàng xóm biết họ cười cho. Hơn nữa, lâu dài ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình.
Mẹ không thương đứa này ghét đứa kia, cái gì đúng mẹ ủng hộ. Pháp luật có quy định cả, các con cần để tâm tìm hiểu không chính các con cũng vi phạm pháp luật, rồi làm tan vỡ hạnh phúc của mình.
T nghe vậy lý nhí:
- Con xin lỗi bố mẹ, lẽ ra chúng con không nên làm phiền bố mẹ như thế!
Bà H nhìn con dâu, chia sẻ:
- Không phải con làm phiền, nhưng nếu con không nói, thì thằng B nó cũng có được nghe mẹ phân tích đâu. Thế ý B thế nào?
B ngượng ngùng:
- Con cũng chỉ dọa vợ con tý thôi, con cũng chưa hiểu hết các quy định của pháp luật. Bố mẹ cho vợ chồng con xin lỗi.
Quay sang T, B cũng từ tốn:
- Cho anh xin lỗi, nhưng mà em đừng có mà cái này của anh cái kia của em có được không? Anh cũng chỉ lo việc chung thôi, nhưng anh sẽ rút kinh nghiệm sẽ bàn với em các việc, được chưa?
Ông bà H cũng quay sang cười mãn nguyện trước sự hiểu chuyện của các con mình. Câu chuyện tuy là chuyện trong nhà nhưng thực sự cũng có ý nghĩa với nhiều gia đình về sự tôn trọng quyền của mỗi bên vợ chồng, nhất là các quyền về tài sản.