Câu chuyện pháp luật: KHI CHÍNH SÁCH MỞ LỐI CHO ƯỚC MƠ
- Thứ năm - 30/04/2026 03:10
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Đỗ đại học là niềm vui lớn, nhưng với nhiều gia đình nghèo, đó cũng là khởi đầu của nỗi lo chồng chất. Câu chuyện của Minh - một học sinh nghèo vùng dân tộc thiểu số của tỉnh Thái Nguyên - là minh chứng cho việc nếu được tiếp cận kịp thời các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, những giấc mơ tưởng chừng dang dở vẫn có thể tiếp tục.
Gia đình ông Lâm là người dân tộc thiểu số tại một xã miền núi của tỉnh Thái Nguyên thuộc diện hộ nghèo nhiều năm. Cả nhà sống dựa vào vài sào chè, thu nhập bấp bênh, cuộc sống thiếu trước hụt sau. Cái nghèo đeo bám, nhưng vợ chồng ông vẫn cố gắng cho cậu con trai duy nhất Hoàng Ngọc Minh được theo học cái chữ. Bởi ông bà suy nghĩ chỉ có con đường học hành chính là lối thoát duy nhất cho tương lai của con.
Niềm tin ấy vỡ òa khi Minh - con trai ông bà - nhận được giấy báo trúng tuyển đại học Kinh tế quốc dân - Ngôi trường mà nhiều học sinh mơ ước.
Chiều hôm đó, Minh chạy về, vừa mở cổng vừa gọi lớn:
- Bố mẹ ơi! Con đỗ rồi!
- Bà Lâm đánh rơi cả rổ rau đang nhặt, vội đứng dậy: Đỗ thật hả con?
- Minh: Dạ! Nguyện vọng 1 Đại học Kinh tế quốc dân trên Hà Nội mẹ ạ!
- Ông Lâm cầm tờ giấy báo, đọc chậm rãi từng dòng, ánh mắt ánh lên niềm tự hào: Con trai bố giỏi quá!
Bữa cơm tối hôm đó rộn ràng hơn mọi ngày. Nhưng nhìn ánh mắt cậu con trai rạng rõ mà ông Lâm nặng trĩu: biết lấy tiền ở đâu để cho con đi học bây giờ.
Đêm đó, trong gian buồng nhỏ, ông Lâm trầm giọng: Bà nó này… tiền học phí, tiền trọ, rồi sinh hoạt… mỗi tháng vài triệu, mình lấy đâu ra?
- Bà Lâm thở dài: Tôi cũng đang tính… hay là đi vay họ hàng?
- Ông Lâm: Họ hàng nhà mình bà xem, cũng toàn người khó khăn, có giúp thì cũng chỉ giúp được vài trăm nghìn tiền xe thôi bà ạ.
- Bà Lâm nghẹn ngào: Thế chẳng lẽ… phải cho con nó nghỉ học à ông?
Ông Lâm im lặng thở dài…
Minh vô tình nghe được câu chuyện của bố mẹ, cậu đứng lặng ngoài cửa, tim như thắt lại. Sáng hôm sau, cậu chủ động nói với bố mẹ:
- Bố mẹ ơi!… con quyết định rồi. Con sẽ không đi học nữa. Con lớn rồi, từ nay con sẽ ở nhà phụ giúp bố mẹ làm việc đồng áng.
- Bà Lâm: Không, sao con lại nói thế, con phải đi học chứ.
- Minh gượng cười: Không sao đâu mẹ… con đi làm phụ bố được mà.
Đúng lúc đó, bà Hải là hàng xóm sang mời cưới con gái. Vừa bước vào cửa, bà niềm nở:
- Chào ông bà! Nghe nói cháu Minh đỗ Đại học Kinh tế quốc dân phải không? Mừng quá!
- Bà Lâm thở dài: Khổ lắm bà ạ, cháu vừa nói sẽ không đi học nữa …
- Bà Hải: Ô sao lại thế, tôi nghe nói cái trường đó là khó lắm đấy, phải học giỏi mới thi được đấy, phải cho cháu đi học chứ.
- Bà Lâm thở dài: nhà em nghèo quá, không lo nổi tiền cho cháu ăn học bác ạ.
- Bà Hải chợt nhớ ra: Tôi nghe con Na nhà tôi nói, giờ sinh viên có chính sách hỗ trợ, không phải ai cũng phải đóng học phí đâu.
- Ông Lâm vội hỏi: Bà nói thật không? Làm gì có chuyện đi học mà không mất tiền?
- Bà Hải giải thích: Con dâu tôi làm trên tỉnh, nó nói vậy thì chắc đúng. Hình như còn được vay vốn nữa…
- Nghe vậy, bà Lâm quay sang chồng: Hay là tối nay mình sang hỏi cháu Na xem sao, biết đâu con mình còn có cơ hội…
Tối hôm đó, sau bữa cơm, vợ chồng ông Lâm cùng Minh sang nhà bà Hải.
Vừa thấy mọi người, chị Na con dâu bà Hải nói ngay:
- Cô chú với em sang chơi ạ, cháu cũng vừa nghe mẹ cháu nói qua về việc nhà cô chú, cháu biết cô chú đang lo lắng về việc học của em Minh, nhưng cô chú yên tâm nhà nước có chính sách hỗ trợ cho học sinh, sinh viên, có rất nhiều chính sách được ưu tiên áp dụng.
- Ông Lâm sốt sắng: Chính sách gì vậy cháu, mấy hôm nay nhà chú bế tắc quá…”
- Chị Na lấy tài liệu, vừa mở vừa giải thích:
Khoản 7 điều 15 Nghị định số 238/2025/NĐ-CP ngày 03/9/2025 của Chính phủ quy định đối tượng được miễn học phí như sau:
“7. Học sinh, sinh viên học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học là người dân tộc thiểu số có cha hoặc mẹ hoặc cả cha và mẹ hoặc ông, bà (trong trường hợp ở với ông, bà) thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.”
Ngoài ra, theo Quyết định số 157/2007/QĐ-CP ngày 27/9/2007 của Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg ngày 23/3/2022 và Quyết định số 2553/QĐ-TTg ngày 21/11/2025 của Chính phủ điều chỉnh giảm lãi suất cho vay một số chương trình tín dụng chính sách tại ngân hàng chính sách xã hội) quy định học sinh, sinh viên còn được vay vốn ưu đãi, cụ thể:
Khoản 2 Điều 2 quy định đối tượng vay vốn như sau:
“2. Học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng:
a) Hộ nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật.
b) Hộ cận nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật.
c) Hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định của pháp luật.”
Điều 5 quy định mức vốn cho vay:
“Mức cho vay tối đa là 2.500.000 đồng/tháng/học sinh, sinh viên.”
Điều 7 quy định về lãi xuất như sau:
“Lãi suất cho vay hộ nghèo, cho vay học sinh, sinh viên (theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg ngày 27 tháng 9 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ), điều chỉnh giảm từ 6,6%/năm (0,55%/tháng) xuống 6,24%/năm (0,52%/tháng).”
Như vậy, ngoài việc được miễn học phí, em Minh còn được vay tối đa là 2.500.000 đồng/tháng để trang trải việc học hành với lãi suất ưu đãi, thời gian trả nợ linh hoạt.
Ông Bà Lâm ngồi nghe như nuốt từng lời, gương mặt ông bà và đặc biệt là cháu Minh sáng lên khi biết được nhà nước có chính sách ưu đãi đối với sinh viên nghèo người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo.
Ông Lâm quay sang nhìn bà Lâm khẽ gật đầu, rồi nói với chị Na:
- Vợ chồng chú rất cảm ơn cháu, nếu không có cháu giải thích và hướng dẫn chắc tương lai của em Minh đã bị khép lại...
Nước mắt lăn dài trên gương mặt bà Lâm, nhưng lần này là những giọt nước mắt của niềm vui và hy vọng.
Minh nhìn bố mẹ, giọng chắc lại:
- Con sẽ cố gắng học thật tốt…
Nhờ sự hướng dẫn của chị Na, gia đình cháu Minh nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ để kịp về Hà Nội nhập học.
Câu chuyện của Minh là minh chứng sinh động cho tính nhân văn, kịp thời của các chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước trong việc hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập.
Gia đình ông Lâm là người dân tộc thiểu số tại một xã miền núi của tỉnh Thái Nguyên thuộc diện hộ nghèo nhiều năm. Cả nhà sống dựa vào vài sào chè, thu nhập bấp bênh, cuộc sống thiếu trước hụt sau. Cái nghèo đeo bám, nhưng vợ chồng ông vẫn cố gắng cho cậu con trai duy nhất Hoàng Ngọc Minh được theo học cái chữ. Bởi ông bà suy nghĩ chỉ có con đường học hành chính là lối thoát duy nhất cho tương lai của con.
Niềm tin ấy vỡ òa khi Minh - con trai ông bà - nhận được giấy báo trúng tuyển đại học Kinh tế quốc dân - Ngôi trường mà nhiều học sinh mơ ước.
Chiều hôm đó, Minh chạy về, vừa mở cổng vừa gọi lớn:
- Bố mẹ ơi! Con đỗ rồi!
- Bà Lâm đánh rơi cả rổ rau đang nhặt, vội đứng dậy: Đỗ thật hả con?
- Minh: Dạ! Nguyện vọng 1 Đại học Kinh tế quốc dân trên Hà Nội mẹ ạ!
- Ông Lâm cầm tờ giấy báo, đọc chậm rãi từng dòng, ánh mắt ánh lên niềm tự hào: Con trai bố giỏi quá!
Bữa cơm tối hôm đó rộn ràng hơn mọi ngày. Nhưng nhìn ánh mắt cậu con trai rạng rõ mà ông Lâm nặng trĩu: biết lấy tiền ở đâu để cho con đi học bây giờ.
Đêm đó, trong gian buồng nhỏ, ông Lâm trầm giọng: Bà nó này… tiền học phí, tiền trọ, rồi sinh hoạt… mỗi tháng vài triệu, mình lấy đâu ra?
- Bà Lâm thở dài: Tôi cũng đang tính… hay là đi vay họ hàng?
- Ông Lâm: Họ hàng nhà mình bà xem, cũng toàn người khó khăn, có giúp thì cũng chỉ giúp được vài trăm nghìn tiền xe thôi bà ạ.
- Bà Lâm nghẹn ngào: Thế chẳng lẽ… phải cho con nó nghỉ học à ông?
Ông Lâm im lặng thở dài…
Minh vô tình nghe được câu chuyện của bố mẹ, cậu đứng lặng ngoài cửa, tim như thắt lại. Sáng hôm sau, cậu chủ động nói với bố mẹ:
- Bố mẹ ơi!… con quyết định rồi. Con sẽ không đi học nữa. Con lớn rồi, từ nay con sẽ ở nhà phụ giúp bố mẹ làm việc đồng áng.
- Bà Lâm: Không, sao con lại nói thế, con phải đi học chứ.
- Minh gượng cười: Không sao đâu mẹ… con đi làm phụ bố được mà.
Đúng lúc đó, bà Hải là hàng xóm sang mời cưới con gái. Vừa bước vào cửa, bà niềm nở:
- Chào ông bà! Nghe nói cháu Minh đỗ Đại học Kinh tế quốc dân phải không? Mừng quá!
- Bà Lâm thở dài: Khổ lắm bà ạ, cháu vừa nói sẽ không đi học nữa …
- Bà Hải: Ô sao lại thế, tôi nghe nói cái trường đó là khó lắm đấy, phải học giỏi mới thi được đấy, phải cho cháu đi học chứ.
- Bà Lâm thở dài: nhà em nghèo quá, không lo nổi tiền cho cháu ăn học bác ạ.
- Bà Hải chợt nhớ ra: Tôi nghe con Na nhà tôi nói, giờ sinh viên có chính sách hỗ trợ, không phải ai cũng phải đóng học phí đâu.
- Ông Lâm vội hỏi: Bà nói thật không? Làm gì có chuyện đi học mà không mất tiền?
- Bà Hải giải thích: Con dâu tôi làm trên tỉnh, nó nói vậy thì chắc đúng. Hình như còn được vay vốn nữa…
- Nghe vậy, bà Lâm quay sang chồng: Hay là tối nay mình sang hỏi cháu Na xem sao, biết đâu con mình còn có cơ hội…
Tối hôm đó, sau bữa cơm, vợ chồng ông Lâm cùng Minh sang nhà bà Hải.
Vừa thấy mọi người, chị Na con dâu bà Hải nói ngay:
- Cô chú với em sang chơi ạ, cháu cũng vừa nghe mẹ cháu nói qua về việc nhà cô chú, cháu biết cô chú đang lo lắng về việc học của em Minh, nhưng cô chú yên tâm nhà nước có chính sách hỗ trợ cho học sinh, sinh viên, có rất nhiều chính sách được ưu tiên áp dụng.
- Ông Lâm sốt sắng: Chính sách gì vậy cháu, mấy hôm nay nhà chú bế tắc quá…”
- Chị Na lấy tài liệu, vừa mở vừa giải thích:
Khoản 7 điều 15 Nghị định số 238/2025/NĐ-CP ngày 03/9/2025 của Chính phủ quy định đối tượng được miễn học phí như sau:
“7. Học sinh, sinh viên học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học là người dân tộc thiểu số có cha hoặc mẹ hoặc cả cha và mẹ hoặc ông, bà (trong trường hợp ở với ông, bà) thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.”
Ngoài ra, theo Quyết định số 157/2007/QĐ-CP ngày 27/9/2007 của Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg ngày 23/3/2022 và Quyết định số 2553/QĐ-TTg ngày 21/11/2025 của Chính phủ điều chỉnh giảm lãi suất cho vay một số chương trình tín dụng chính sách tại ngân hàng chính sách xã hội) quy định học sinh, sinh viên còn được vay vốn ưu đãi, cụ thể:
Khoản 2 Điều 2 quy định đối tượng vay vốn như sau:
“2. Học sinh, sinh viên là thành viên của hộ gia đình thuộc một trong các đối tượng:
a) Hộ nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật.
b) Hộ cận nghèo theo chuẩn quy định của pháp luật.
c) Hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định của pháp luật.”
Điều 5 quy định mức vốn cho vay:
“Mức cho vay tối đa là 2.500.000 đồng/tháng/học sinh, sinh viên.”
Điều 7 quy định về lãi xuất như sau:
“Lãi suất cho vay hộ nghèo, cho vay học sinh, sinh viên (theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg ngày 27 tháng 9 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ), điều chỉnh giảm từ 6,6%/năm (0,55%/tháng) xuống 6,24%/năm (0,52%/tháng).”
Như vậy, ngoài việc được miễn học phí, em Minh còn được vay tối đa là 2.500.000 đồng/tháng để trang trải việc học hành với lãi suất ưu đãi, thời gian trả nợ linh hoạt.
Ông Bà Lâm ngồi nghe như nuốt từng lời, gương mặt ông bà và đặc biệt là cháu Minh sáng lên khi biết được nhà nước có chính sách ưu đãi đối với sinh viên nghèo người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo.
Ông Lâm quay sang nhìn bà Lâm khẽ gật đầu, rồi nói với chị Na:
- Vợ chồng chú rất cảm ơn cháu, nếu không có cháu giải thích và hướng dẫn chắc tương lai của em Minh đã bị khép lại...
Nước mắt lăn dài trên gương mặt bà Lâm, nhưng lần này là những giọt nước mắt của niềm vui và hy vọng.
Minh nhìn bố mẹ, giọng chắc lại:
- Con sẽ cố gắng học thật tốt…
Nhờ sự hướng dẫn của chị Na, gia đình cháu Minh nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ để kịp về Hà Nội nhập học.
Câu chuyện của Minh là minh chứng sinh động cho tính nhân văn, kịp thời của các chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước trong việc hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập.
Mọi công dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên cần chủ động tìm hiểu, nắm bắt đầy đủ các quy định, chính sách hỗ trợ để bảo đảm quyền lợi chính đáng của mình. Các cơ quan, tổ chức, nhà trường và cộng đồng cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật để người dân nắm được, kịp thời hướng dẫn, tạo điều kiện để các chính sách đi vào cuộc sống. Việc thực hiện tốt các chính sách này không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội, mà còn tạo động lực quan trọng để chắp cánh ước mơ, phát triển nguồn nhân lực, phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước./.