110 tình huống tuyên truyền pháp luật

Tình huống số 1:
Anh A, 25 tuổi, đang thực hiện cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Trong quá trình cai nghiện, anh A được thông báo sẽ bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử bằng thiết bị giám sát đeo trên cơ thể để xác định vị trí.
Anh A băn khoăn không biết thiết bị giám sát điện tử là gì và mình sẽ phải đeo thiết bị giám sát điện tử trong thời gian bao lâu?
Trả lời:
Theo quy định tại Điều 14 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống ma túy quy định thiết bị giám sát điện tử như sau:
“Thiết bị giám sát điện tử là thiết bị giám sát định vị viễn thông đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, được đeo trên cơ thể để xác định vị trí của người bị giám sát, do Bộ Công an trang cấp.”.
Tại điểm a khoản 1 Điều 15 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“Người đang cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; người đang bị quản lý sau cai nghiện ma túy bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, quản lý sau cai nghiện ma túy.”
Như vậy, trong tình huống trên, anh A bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử trong suốt thời gian thực hiện cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Tình huống số 2:
Anh A đang cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và thuộc trường hợp bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử theo quy định của pháp luật. Trong thời gian cai nghiện, anh A bị đau bụng và được đưa đến bệnh viện để chụp CT, chụp X-quang và thực hiện một số kỹ thuật y tế. Bác sĩ cho biết cần tháo thiết bị giám sát điện tử để bảo đảm an toàn và tránh ảnh hưởng đến quá trình chụp chiếu.
Gia đình anh A băn khoăn liệu anh A có được tháo thiết bị giám sát điện tử hay không? và gia đình có thể tự tháo thiết bị giám sát điện tử hay không?
Trả lời:
Theo Điểm a khoản 1 Điều 19 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Người bị giám sát điện tử được tháo tạm thời thiết bị giám sát điện tử trong các trường hợp:
a) Vì mục đích khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh”.
Theo quy định nêu trên người bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử được tháo tạm thời thiết bị giám sát điện tử trong những trường hợp cần thiết, trong đó có trường hợp vì mục đích khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.  Tuy nhiên việc tháo thiết bị giám sát điện tử cần được thực hiện theo theo quy định pháp luật và gia đình không được tự tháo thiết bị giám sát điện tử. Người đang bị đeo thiết bị giám sát phải làm đơn đề nghị tháo tạm thời thiết bị giám sát điện tử gửi Công an cấp xã, Công an cấp xã nơi thực hiện biện pháp giám sát điện tử tiến hành tháo tạm thời thiết bị giám sát điện tử. Trường hợp người phải khám bệnh, chữa bệnh khẩn cấp tại địa điểm ngoài phạm vi cư trú có thể đề nghị Công an cấp xã nơi khám bệnh, chữa bệnh tiến hành tháo tạm thời thiết bị giám sát điện tử. Công an cấp xã sau khi thực hiện tháo tạm thời thiết bị giám sát điện tử phải báo cho Công an cấp xã nơi thực hiện biện pháp giám sát điện tử biết.
Ngoài ra, theo Điều 24 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, hành vi tự ý tháo thiết bị giám sát điện tử là một trong các hành vi vi phạm về giám sát điện tử.
Tình huống số 3:
Anh Nguyễn Văn A bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với anh Nguyễn Văn A. Quyết định có hiệu lực thi hành từ 08 giờ 00 phút ngày 16/8/2026. Đến 09 giờ 00 phút ngày 16/8/2026, cán bộ Công an xã được giao nhiệm vụ đến nơi cư trú của anh A để thi hành quyết định và tiến hành đeo thiết bị giám sát điện tử theo quy định.
Sau khi được công bố quyết định, anh A đề nghị: "Hiện tôi đang có việc gia đình, xin cho tôi 03 ngày nữa mới đeo thiết bị giám sát điện tử." Anh A cho rằng việc lùi thời gian đeo thiết bị sẽ không ảnh hưởng đến quá trình quản lý.
Trong trường hợp này, cán bộ Công an xã có được chấp nhận đề nghị của anh A hay không? Vì sao?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 17 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi Quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử có hiệu lực thi hành, cán bộ Công an cấp xã được giao nhiệm vụ thực hiện giám sát điện tử có trách nhiệm thi hành quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử và tiến hành đeo thiết bị giám sát lên cơ thể người bị giám sát. Việc thi hành Quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử được lập thành biên bản theo Mẫu số 03 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.”.
Theo quy định, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi Quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử có hiệu lực thi hành, cán bộ Công an cấp xã được giao nhiệm vụ có trách nhiệm thi hành quyết định và tiến hành đeo thiết bị giám sát điện tử lên cơ thể người bị giám sát. Do đó, việc anh A đề nghị lùi thời gian đeo thiết bị thêm 03 ngày là không phù hợp với quy định của pháp luật.
Tình huống số 4:
Anh Nguyễn Văn N đang chấp hành biện pháp giám sát điện tử theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Trong quá trình sử dụng, thiết bị giám sát điện tử liên tục phát tín hiệu cảnh báo, không ghi nhận dữ liệu và dây đeo của thiết bị có dấu hiệu bị lỗi kỹ thuật mặc dù anh N vẫn sử dụng đúng hướng dẫn. Lo ngại việc thiết bị hỏng sẽ ảnh hưởng đến quá trình chấp hành và không biết có được thay thiết bị hay không, anh N đã liên hệ ngay với Công an cấp xã để báo cáo sự việc.
Trong trường hợp thiết bị giám sát điện tử hoặc phụ kiện kèm theo gặp sự cố kỹ thuật, anh N có được thay thiết bị hoặc phụ kiện mới không?
Trả lời:
Tại khoản 4 Điều 19 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“4. Khi xác định thiết bị giám sát điện tử, phụ kiện kèm theo thiết bị bị hỏng, gặp sự cố kỹ thuật, cán bộ Công an cấp xã tiến hành thay thế thiết bị giám sát điện tử, phụ kiện kèm theo thiết bị cho người bị giám sát, bảo đảm thiết bị và phụ kiện kèm theo hoạt động bình thường. Việc thay thế thiết bị giám sát điện tử, phụ kiện kèm theo thiết bị cho người bị giám sát phải được lập thành biên bản theo Mẫu số 10 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.”.
Khi thiết bị giám sát điện tử hoặc phụ kiện kèm theo gặp sự cố kỹ thuật, không hoạt động hoặc hoạt động không bình thường và qua kiểm tra xác định nguyên nhân không do lỗi của người được giám sát, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế thiết bị, phụ kiện để bảo đảm việc giám sát điện tử được thực hiện liên tục theo quy định.
Tình huống số 5:
Anh A đang thực hiện cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và thuộc trường hợp phải đeo thiết bị giám sát điện tử theo quy định. Trong thời gian này, anh A bị Tòa án nhân dân huyện X xét xử về hành vi trộm cắp tài sản mà anh đã thực hiện trước khi tham gia cai nghiện. Bản án có hiệu lực pháp luật tuyên phạt anh A 18 tháng tù giam. Sau khi bản án có hiệu lực, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện ra quyết định thi hành án phạt tù đối với anh A và đưa anh đến cơ sở giam giữ để chấp hành án.
Trong trường hợp này, anh A có tiếp tục phải đeo thiết bị giám sát điện tử hay không?
Trả lời:
Theo điểm a khoản 1 Điều 20 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử chấm dứt khi người bị giám sát điện tử phải chấp hành án phạt tù.
Do đó, sau khi có quyết định thi hành án và anh A được đưa đi chấp hành án phạt tù, cơ quan Công an có thẩm quyền sẽ thực hiện việc tháo thiết bị giám sát điện tử và chấm dứt áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với anh A. Từ thời điểm này, việc quản lý anh A được thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự trong trại giam, không còn áp dụng cơ chế giám sát điện tử tại cộng đồng.
Tình huống số 6:
Anh B đang cai nghiện ma túy tại gia đình và thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp giám sát điện tử. Trong thời gian chấp hành, gia đình anh B bán nhà tại xã A và chuyển đến sinh sống lâu dài tại xã C.
Anh B băn khoăn: Sau khi chuyển đến xã C, việc quản lý, giám sát điện tử đối với mình sẽ do Công an xã A (nơi cư trú cũ) tiếp tục thực hiện hay sẽ do Công an xã C (nơi cư trú mới) quản lý?
Trả lời:
Tại khoản 2 Điều 21 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Khi người bị giám sát điện tử thay đổi nơi cư trú, Công an cấp xã nơi chuyển đi bàn giao việc giám sát điện tử cho Công an cấp xã nơi chuyển đến trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm người bị giám sát điện tử hoàn thành thủ tục thay đổi nơi cư trú theo quy định để tiếp tục thực hiện giám sát, quản lý. Trưởng Công an cấp xã nơi người bị giám sát chuyển đến ra quyết định phân công cán bộ tiếp nhận và thực hiện biện pháp giám sát điện tử đối với thời hạn còn lại theo quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử của Trưởng Công an cấp xã nơi đối tượng chuyển đi theo Mẫu số 17 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.”.
Trong tình huống trên, sau khi anh B chuyển nơi cư trú và hoàn tất thủ tục theo quy định, Công an xã C (nơi cư trú mới) sẽ là cơ quan trực tiếp quản lý, giám sát điện tử đối với anh B, không phải Công an xã A. Việc chuyển giao hồ sơ và trách nhiệm quản lý được thực hiện theo trình tự quy định tại Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 7:
Anh D đang cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp giám sát điện tử theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP. Sau khi được Công an xã lắp đặt thiết bị giám sát điện tử, anh D được phổ biến đầy đủ về quyền và nghĩa vụ của người bị giám sát điện tử.
Một tháng sau, thiết bị giám sát điện tử của anh D liên tục phát tín hiệu cảnh báo lỗi và không hoạt động ổn định. Anh D đã chủ động thông báo cho Công an xã để kiểm tra, thay thế thiết bị. Tuy nhiên, trong thời gian chờ xử lý, anh D muốn sang tỉnh khác thăm người thân nên đã tự ý tháo thiết bị giám sát điện tử và để lại tại nhà với suy nghĩ chỉ đi trong ngày rồi sẽ đeo lại. Khi kiểm tra dữ liệu từ hệ thống giám sát, cơ quan Công an phát hiện thiết bị bị tháo và xác minh anh D đã rời khỏi nơi cư trú.
Trong tình huống trên, anh D đã thực hiện đúng nghĩa vụ của người bị giám sát điện tử hay chưa?
Trả lời:
Việc anh D thông báo ngay cho Công an xã khi thiết bị giám sát điện tử bị lỗi là thực hiện đúng nghĩa vụ của người bị giám sát điện tử theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 23 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP: “Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi phát hiện thiết bị giám sát điện tử hư hỏng; phụ kiện kèm theo thiết bị giám sát điện tử bị hư hỏng, mất thì phải báo cho Công an cấp xã để xử lý”.
Theo điểm a,b khoản 2 Điều 23 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Nghĩa vụ của người bị giám sát điện tử:
a) Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử của cơ quan có thẩm quyền;
b) Cam kết tuân thủ quy định giám sát điện tử.”
Theo quy định nêu trên anh D đã vi phạm nghĩa vụ khi tự ý tháo thiết bị giám sát điện tử và tự ý rời khỏi nơi cư trú mà không được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Tình huống số 8:
Anh E thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp giám sát điện tử. Trong quá trình thực hiện, anh E được Công an xã hướng dẫn phải luôn đeo thiết bị giám sát, sạc pin đầy đủ và không được tự ý tháo thiết bị. Một ngày, anh E đi làm việc trong khu vực không có điện nên thiết bị giám sát điện tử hết pin. Mặc dù đã về nhà từ chiều nhưng anh E cố tình không sạc pin vì vậy thiết bị giám sát điện tử bị hết pin liên tục trong hơn 24 giờ.
Trong tình huống trên, anh E có vi phạm quy định về giám sát điện tử không?
Trả lời:
Điểm d khoản 1 Điều 24 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Các hành vi vi phạm quy định về giám sát điện tử bao gồm:
…
d) Cố ý để thiết bị giám sát điện tử hết pin trong thời hạn 24 giờ mà không có lý do chính đáng”.
Anh E cố ý để thiết bị giám sát điện tử hết pin quá 24 giờ mà không có lý do chính đáng và không thông báo cho Công an cấp xã đây là hành vi vi phạm về giám sát điện tử.
Tại khoản 4 Điều 25 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP thì hành vi của anh E sẽ bị lập biên bản vi phạm và tổ chức nhắc nhở đối với 02 lần đầu. Nếu không khắc phục trong vòng 24 giờ kể từ khi lập biên bản hoặc vi phạm lần thứ 3 sẽ bị lập biên bản về hành vi không chấp hành việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử và bị xử lý theo khoản 2 Điều 47 của Luật Phòng, chống ma túy.
Tình huống số 9:
Anh D đang cai nghiện ma túy tại gia đình và thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp giám sát điện tử theo quy định của pháp luật. Sau khi được Công an cấp xã lắp đặt thiết bị giám sát điện tử, anh D thắc mắc không biết quyền của người bị giám sát điện tử gồm những quyền gì?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 23 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP thì người bị giám sát điện tử có các quyền sau:
“1. Quyền của người bị giám sát điện tử:
a) Được phổ biến, quán triệt về quy định, chế tài xử lý đối với hành vi vi phạm về biện pháp giám sát điện tử;
b) Được tư vấn, hướng dẫn về tính năng, tác dụng và cách sử dụng thiết bị giám sát điện tử;
c) Đề nghị Công an cấp xã tháo tạm thời, thay đổi vị trí đeo thiết bị giám sát điện tử trên cơ thể theo quy định tại khoản 1, khoản 3 Điều 19 của Nghị định này.”.
Anh D không chỉ có nghĩa vụ chấp hành việc đeo thiết bị giám sát điện tử mà còn có quyền được biết, được hướng dẫn, được bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, được yêu cầu kiểm tra, thay thế thiết bị khi gặp sự cố. Nếu phát sinh vướng mắc trong quá trình giám sát điện tử, anh D có thể liên hệ với Công an cấp xã hoặc cơ quan có thẩm quyền để được giải quyết theo quy định.
Tình huống số 10:
Anh B đang cai nghiện ma túy tại gia đình và thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp giám sát điện tử theo khoản 1 Điều 15 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP. Anh B đã chấp hành việc đeo thiết bị giám sát điện tử được 01 năm, luôn tuân thủ đầy đủ các quy định: không tự ý tháo thiết bị, không để thiết bị hết pin, không phá hỏng thiết bị và không có bất kỳ hành vi vi phạm nào về giám sát điện tử.
Nhận thấy mình đã chấp hành nghiêm túc trong thời gian dài, anh B băn khoăn anh đã thực hiện tốt việc giám sát điện tử trong hơn 01 năm và không vi phạm liệu có được miễn chấp hành thời gian còn lại của biện pháp giám sát điện tử không?
Trả lời:
Tại điểm a khoản 3 Điều 20 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Trưởng Công an cấp xã xem xét ra quyết định miễn áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với thời gian còn lại của quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử theo Mẫu số 13 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này đối với:
a) Người bị áp dụng biện pháp giám sát điện tử quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định này sau khi thực hiện quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử được 01 năm mà trong quá trình thực hiện quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử không có hành vi vi phạm quy định về giám sát điện tử tại khoản 1 Điều 24 của Nghị định này hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác”.
Như vậy, trong tình huống trên, do anh B đã chấp hành nghiêm túc việc giám sát điện tử trong 01 năm và không có hành vi vi phạm, anh đủ điều kiện để được cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn chấp hành thời gian còn lại của biện pháp giám sát điện tử theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, việc miễn chỉ có hiệu lực khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định theo quy định của pháp luật.
Tình huống số 11:
Anh Nguyễn Văn H đang chấp hành biện pháp giám sát điện tử theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Trong thời gian thực hiện giám sát, trên địa bàn nơi anh H cư trú xảy ra mưa bão lớn, gây mất điện và gián đoạn mạng viễn thông trong nhiều giờ. Do đó, thiết bị giám sát điện tử không thể kết nối với hệ thống quản lý và ngừng truyền dữ liệu.
Ngay sau khi điện và mạng được khôi phục, anh H đã chủ động thông báo cho cán bộ quản lý về sự cố. Qua kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền xác định thiết bị không hoạt động do ảnh hưởng của thiên tai, không có căn cứ cho thấy anh H cố ý tháo, phá hoại hoặc can thiệp vào thiết bị.
Trong trường hợp trên, việc thiết bị giám sát điện tử không hoạt động có được xác định là hành vi vi phạm của người được giám sát hay không? Cơ quan có thẩm quyền xử lý như thế nào?
Trả lời:
Trong tình huống này, thiết bị giám sát điện tử không hoạt động do sự kiện bất khả kháng (thiên tai gây mất điện, gián đoạn hệ thống viễn thông), không phải do lỗi hoặc hành vi cố ý của người được giám sát. Người được giám sát đã thực hiện đúng trách nhiệm khi kịp thời thông báo và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền sau khi điều kiện khách quan được khắc phục theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra, xác minh nguyên nhân sự cố; nếu xác định thiết bị không hoạt động do sự kiện bất khả kháng thì không xem đây là hành vi vi phạm quy định về giám sát điện tử, đồng thời thực hiện các biện pháp kỹ thuật để khôi phục hoạt động của thiết bị và tiếp tục quản lý, giám sát theo quy định.
Tình huống số 12:
Anh Nguyễn Văn A, 27 tuổi, bị Công an xã kiểm tra và kết quả xét nghiệm xác định anh A đã sử dụng trái phép chất ma túy. Qua xác minh, hành vi của anh A không đủ yếu tố cấu thành tội phạm để bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, anh A không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 5 Điều 24 của Luật Phòng, chống ma túy. Căn cứ kết quả xác minh, cơ quan có thẩm quyền xem xét áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy đối với anh A theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp trên, anh A có thuộc đối tượng bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy hay không?
Trả lời:
Điều 55 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định đối tượng bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy:
 “Điều 55. Đối tượng bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy
Người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy mà không bị xử lý hình sự và không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 5 Điều 24 của Luật Phòng, chống ma túy.”
Khoản 5 Điều 24 của Luật Phòng, chống ma túy quy định trong thời hạn quản lý, Trưởng Công an cấp xã ra quyết định dừng quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy trong các trường hợp sau đây: Người sử dụng trái phép chất ma túy được xác định là người nghiện ma túy; Người sử dụng trái phép chất ma túy bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào trường giáo dưỡng; biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại trường giáo dưỡng; Người sử dụng trái phép chất ma túy phải chấp hành án phạt tù; Người sử dụng trái phép chất ma túy chết hoặc bị Tòa án tuyên bố mất tích; người sử dụng trái phép chất ma túy bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Như vậy, Anh Nguyễn Văn A thuộc đối tượng bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 55 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 13:
Công an xã A nhận được tin báo của người dân về việc anh Nguyễn Văn B thường xuyên tụ tập với một số đối tượng nghi sử dụng trái phép chất ma túy tại một nhà trọ trên địa bàn. Sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã đã tiến hành xác minh, làm rõ nội dung tin báo và thu thập được tài liệu, chứng cứ cho thấy có căn cứ nghi ngờ anh B sử dụng trái phép chất ma túy.
Trên cơ sở kết quả xác minh, cơ quan có thẩm quyền quyết định tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh B để xác định việc sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định của pháp luật. Theo quy định của pháp luật, việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh B được thực hiện trên căn cứ nào?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy quy định: Xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện đối với người mà cơ quan, người có thẩm quyền có căn cứ cho rằng có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Điểm a khoản 1 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện với những người quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy. Đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy được thực hiện khi có một trong các căn cứ sau đây:
a) Tin báo, tố giác của cá nhân, cơ quan, tổ chức đã được cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh, làm rõ”.
Trong tình huống trên, Công an xã đã tiếp nhận tin báo, tiến hành xác minh và làm rõ nội dung tin báo trước khi quyết định xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh B. Vì vậy, việc xét nghiệm là đúng căn cứ và đúng quy định của pháp luật.
Tình huống số 13:
Khoảng 22 giờ, Công an xã nhận được tin báo của người dân về việc anh Nguyễn Văn A có biểu hiện la hét, nói nhảm, không kiểm soát được hành vi và cầm gậy đe dọa những người xung quanh tại khu vực chợ trung tâm xã.
Sau khi có mặt tại hiện trường, lực lượng Công an nhận thấy anh A có biểu hiện mất năng lực nhận thức hoặc kiểm soát hành vi, nghi do sử dụng chất ma túy. Để xác định nguyên nhân và phục vụ công tác quản lý theo quy định của pháp luật, cơ quan có thẩm quyền đã tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A.
Theo quy định của pháp luật, người có biểu hiện mất năng lực nhận thức hoặc kiểm soát hành vi nghi do sử dụng ma túy có thuộc trường hợp được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể hay không?
Trả lời:
Điểm c khoản 1 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện khi có một trong các căn cứ sau đây:
“1. Việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện với những người quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy. Đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy được thực hiện khi có một trong các căn cứ sau đây:
….
c) Người có biểu hiện mất năng lực nhận thức hoặc kiểm soát hành vi nghi do sử dụng ma túy”.
Theo quy định, việc xét nêu trên việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện đối với người có biểu hiện mất năng lực nhận thức hoặc kiểm soát hành vi nghi do sử dụng ma túy.
Trong tình huống trên, anh A có biểu hiện mất năng lực nhận thức hoặc kiểm soát hành vi và có căn cứ nghi do sử dụng chất ma túy. Vì vậy, cơ quan có thẩm quyền được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A theo đúng quy định của pháp luật.
Tình huống số 14:
Trong quá trình tuần tra, Công an xã phát hiện anh Nguyễn Văn B điều khiển xe mô tô có nhiều biểu hiện nghi vấn nên tiến hành kiểm tra theo quy định. Qua kiểm tra, lực lượng Công an phát hiện trên xe của anh B có một ống thủy tinh, bật lửa đã qua sử dụng và một túi nilon còn bám dính chất bột màu trắng nghi là chất ma túy.
Mặc dù tại thời điểm kiểm tra chưa đủ căn cứ xác định anh B đang tàng trữ trái phép chất ma túy, nhưng việc phát hiện dấu vết của chất ma túy và dụng cụ sử dụng trái phép chất ma túy trên phương tiện của anh B là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể nhằm xác định anh B có sử dụng trái phép chất ma túy hay không.
Theo quy định của pháp luật, người mà trên người, phương tiện hoặc nơi ở có dấu vết của chất ma túy hoặc dụng cụ, phương tiện sử dụng trái phép chất ma túy có thuộc trường hợp được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể hay không?
Trả lời:
Theo quy định của pháp luật, việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện đối với người mà trên người, phương tiện hoặc nơi ở có dấu vết của chất ma túy hoặc dụng cụ, phương tiện sử dụng trái phép chất ma túy nội dung này được quy định cụ thể tại điểm c khoản 1 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Theo quy định của pháp luật, trường hợp trên phương tiện của một người có dấu vết của chất ma túy hoặc dụng cụ, phương tiện sử dụng trái phép chất ma túy thì người đó thuộc trường hợp được cơ quan có thẩm quyền tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể. Trong tình huống trên, anh B thuộc trường hợp này.
Tình huống số 15:
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát giao thông trên địa bàn xã, Tổ công tác của Công an xã phát hiện anh Nguyễn Văn A điều khiển xe mô tô có biểu hiện loạng choạng, không giữ đúng làn đường và liên tục tăng, giảm tốc độ bất thường. Khi dừng phương tiện để kiểm tra, lực lượng Công an nhận thấy anh A có biểu hiện bất thường như mắt đỏ, đồng tử giãn, nói nhanh, cử chỉ kích động, không làm chủ được hành vi, nghi do sử dụng chất kích thích là ma túy. Để xác định việc anh A có sử dụng trái phép chất ma túy hay không, cơ quan có thẩm quyền đã tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể theo quy định của pháp luật.
Theo quy định của pháp luật, người điều khiển phương tiện có biểu hiện sử dụng chất kích thích nghi là ma túy có thuộc trường hợp được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể hay không?
Trả lời:
Trong tình huống trên, anh A là người điều khiển phương tiện giao thông và có các biểu hiện bất thường như mắt đỏ, nói nhanh, cử chỉ kích động, không làm chủ được hành vi, nghi do sử dụng chất kích thích là ma túy. Đây là những dấu hiệu cho thấy người điều khiển phương tiện có khả năng đã sử dụng trái phép chất ma túy, có thể ảnh hưởng đến khả năng điều khiển phương tiện và an toàn giao thông.
Theo quy định của pháp luật, người điều khiển phương tiện có biểu hiện sử dụng chất kích thích nghi là ma túy thuộc trường hợp được cơ quan có thẩm quyền tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể. Việc xét nghiệm nhằm xác định người đó có sử dụng trái phép chất ma túy hay không, làm căn cứ để áp dụng các biện pháp quản lý, xử lý theo quy định của pháp luật.
Do đó, trong trường hợp này, việc cơ quan Công an tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A là phù hợp với quy định pháp luật tại điểm đ khoản 1 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 16:
Vào khoảng 22 giờ cuối tuần, Công an xã phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra hành chính một quán karaoke trên địa bàn theo kế hoạch. Tại thời điểm kiểm tra, trong một phòng hát có một nhóm bạn trẻ đang mở nhạc lớn, nhảy múa và có biểu hiện bất thường. Quá trình kiểm tra, lực lượng Công an phát hiện trong phòng hát có dụng cụ nghi dùng để sử dụng trái phép chất ma túy và một số gói chứa chất bột màu trắng nghi là chất ma túy. Tất cả những người có mặt trong phòng đều không giải trình được lý do hợp lý về việc có mặt tại địa điểm này và không chứng minh được mình không liên quan đến các dấu hiệu vi phạm.
Căn cứ kết quả kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với những người có mặt tại phòng hát theo quy định của pháp luật. Theo quy định của pháp luật, người có mặt tại địa điểm có hành vi tổ chức, chứa chấp hoặc sử dụng trái phép chất ma túy nhưng không có lý do chính đáng có thuộc trường hợp được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể hay không?
Trả lời:
Tại điểm e khoản 1 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện với những người quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy. Đối với trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy được thực hiện khi có một trong các căn cứ sau đây:
…
e) Người có mặt tại các địa điểm có hành vi tổ chức, chứa chấp hoặc sử dụng trái phép chất ma túy nhưng không có lý do chính đáng;”.
Trong tình huống trên, nhóm bạn trẻ có mặt tại phòng karaoke là nơi cơ quan chức năng phát hiện dấu hiệu tổ chức hoặc sử dụng trái phép chất ma túy. Đồng thời, những người có mặt không đưa ra được lý do chính đáng để chứng minh việc có mặt của mình tại địa điểm này. Vì vậy, cơ quan có thẩm quyền có căn cứ tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với những người này nhằm xác định việc sử dụng trái phép chất ma túy và xử lý theo quy định của pháp luật.
Tình huống số 17:
Anh Nguyễn Văn A, 24 tuổi, sau một thời gian sử dụng trái phép chất ma túy đã nhận thấy sức khỏe và tinh thần của mình bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Lo lắng việc tiếp tục sử dụng ma túy sẽ gây hậu quả cho bản thân và gia đình, anh A đã chủ động đến Công an xã Tân Kỳ trình bày sự việc và tự khai báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy của mình, đồng thời đề nghị được hỗ trợ theo quy định của pháp luật. Sau khi tiếp nhận nội dung khai báo, cơ quan có thẩm quyền tiến hành các thủ tục cần thiết, trong đó có xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A để xác định tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định.
Theo quy định của pháp luật, người tự khai báo hành vi sử dụng trái phép chất ma túy có thuộc trường hợp được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể hay không?
Trả lời:
Trong tình huống trên, anh A đã chủ động đến cơ quan Công an để tự khai báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy của mình. Việc tự khai báo thể hiện người vi phạm tự nguyện cung cấp thông tin về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, tạo điều kiện để cơ quan có thẩm quyền xác minh, đánh giá tình trạng sử dụng ma túy và áp dụng các biện pháp quản lý theo quy định của pháp luật.
Theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP người tự khai báo hành vi sử dụng trái phép chất ma túy thuộc trường hợp được cơ quan có thẩm quyền tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể. Việc xét nghiệm không chỉ nhằm xác định người đó có sử dụng trái phép chất ma túy hay không mà còn là căn cứ để thực hiện các thủ tục quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, tư vấn, hỗ trợ và áp dụng các biện pháp phù hợp theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Do đó, trong trường hợp này, sau khi tiếp nhận nội dung tự khai báo của anh A, cơ quan có thẩm quyền được tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể để xác định tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy và làm căn cứ giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.
Tình huống số 18:
Anh Nguyễn Văn A bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và được Công an xã quản lý theo quy định của pháp luật. Trong thời gian đang được quản lý, để theo dõi tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy của anh A, Công an xã đã thông báo và yêu cầu anh A đến trụ sở làm việc.
Tại buổi làm việc, căn cứ quy định của pháp luật, Công an xã đã đề nghị Trung tâm Y tế xã cử người có chuyên môn thực hiện việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A nhằm kiểm tra việc chấp hành các quy định trong thời gian quản lý.
Theo quy định của pháp luật, trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, Công an cấp xã có được thực hiện hoặc đề nghị cơ quan, người có chuyên môn thực hiện việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể của người đang được quản lý hay không?
Trả lời:
Tại khoản 3 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Công an cấp xã nơi quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy thực hiện hoặc đề nghị cơ quan, người có chuyên môn thực hiện việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể của người sử dụng trái phép chất ma túy trong thời hạn quản lý.”.
 Trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, Công an cấp xã nơi quản lý có trách nhiệm thực hiện hoặc đề nghị cơ quan, người có chuyên môn thực hiện việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với người đang được quản lý.
Tình huống trên, anh A đang trong thời gian bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và thuộc diện quản lý của Công an xã. Để theo dõi tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy, đánh giá việc chấp hành các quy định trong thời gian quản lý và làm căn cứ áp dụng các biện pháp quản lý tiếp theo theo quy định của pháp luật, Công an xã có quyền trực tiếp thực hiện hoặc đề nghị cơ quan, người có chuyên môn tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A. Do đó, việc Công an xã đề nghị Trung tâm Y tế xã cử người có chuyên môn thực hiện xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A là phù hợp với quy định của pháp luật.
Tình huống số 19:
Anh Nguyễn Văn A thuộc diện đang được quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy tại xã. Trong thời gian quản lý, Công an xã phối hợp với Trung tâm Y tế xã tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với anh A theo quy định của pháp luật. Khi được thông báo về việc lấy mẫu xét nghiệm, anh A cho rằng việc xét nghiệm chỉ được thực hiện bằng cách lấy máu, nên từ chối thực hiện khi cán bộ y tế đề nghị lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm. Cán bộ y tế đã giải thích cho anh A về các hình thức lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể theo quy định của pháp luật trước khi tiến hành lấy mẫu.
Theo quy định của pháp luật, việc lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện bằng những hình thức nào?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 4 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP việc lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể có thể được thực hiện bằng một trong các hình thức sau:
“4. Hình thức lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể là lấy máu, lấy nước tiểu hoặc lấy các mẫu vật khác trên cơ thể.”.
Tùy theo yêu cầu chuyên môn, điều kiện thực tế và phương pháp xét nghiệm, cơ quan có thẩm quyền hoặc người có chuyên môn có thể lựa chọn lấy mẫu máu, mẫu nước tiểu hoặc các mẫu vật khác trên cơ thể để thực hiện xét nghiệm chất ma túy.
Vì vậy, việc cán bộ y tế đề nghị lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm đối với anh A là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật. Người được yêu cầu xét nghiệm có trách nhiệm phối hợp thực hiện việc lấy mẫu theo hướng dẫn của cơ quan, người có thẩm quyền và người có chuyên môn.
Tình huống số 20:
Công an xã phối hợp với Trung tâm Y tế xã tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với một số người thuộc trường hợp phải xét nghiệm theo quy định của pháp luật. Trong quá trình lấy mẫu nước tiểu, có cả nam và nữ tham gia xét nghiệm. Để bảo đảm quyền riêng tư và thực hiện đúng quy định, cơ sở lấy mẫu đã bố trí buồng lấy mẫu riêng cho nam và nữ. Đồng thời, đối với mỗi người được lấy mẫu, việc giám sát quá trình lấy mẫu nước tiểu được thực hiện bởi cán bộ cùng giới. Một số người thắc mắc vì sao phải bố trí buồng lấy mẫu riêng và yêu cầu cán bộ cùng giới giám sát trong quá trình lấy mẫu.
Theo quy định của pháp luật, việc lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể được thực hiện như thế nào?
Trả lời:
Theo quy định khoản 5 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP:
“5. Nơi lấy mẫu nước tiểu phải có buồng riêng cho nam giới, nữ giới. Việc lấy mẫu nước tiểu phải có cán bộ cùng giới giám sát”.
Nơi lấy mẫu nước tiểu phải được bố trí buồng riêng cho nam giới và nữ giới nhằm bảo đảm quyền riêng tư của người được lấy mẫu. Bên cạnh đó, quá trình lấy mẫu nước tiểu phải có cán bộ cùng giới giám sát. Quy định này nhằm bảo đảm việc lấy mẫu được thực hiện đúng quy trình, tránh việc thay đổi, đánh tráo hoặc làm sai lệch mẫu xét nghiệm, đồng thời vẫn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người được xét nghiệm.
Trong tình huống trên, việc cơ sở lấy mẫu bố trí buồng riêng cho nam và nữ, đồng thời phân công cán bộ cùng giới giám sát việc lấy mẫu nước tiểu là thực hiện đúng quy định của pháp luật về xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể. Điều này vừa bảo đảm tính khách quan, chính xác của kết quả xét nghiệm, vừa bảo đảm tôn trọng quyền riêng tư của người được lấy mẫu.
Tình huống số 21:
Công an xã phối hợp với Trung tâm Y tế xã tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với một số trường hợp theo quy định của pháp luật. Trong số đó có em Nguyễn Văn A, 17 tuổi, là người thuộc trường hợp phải xét nghiệm. Để bảo đảm đúng trình tự, trước khi lấy mẫu máu xét nghiệm, Công an xã đã mời mẹ của em A đến chứng kiến toàn bộ quá trình lấy mẫu. Sau khi được giải thích về quy định của pháp luật, mẹ em A đồng ý phối hợp để việc lấy mẫu được thực hiện.
Trong khi đó, đối với một trường hợp khác cũng dưới 18 tuổi nhưng được lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm, việc lấy mẫu được thực hiện theo đúng quy trình chuyên môn mà không yêu cầu phải có sự chứng kiến của cha, mẹ hoặc người giám hộ.
Theo quy định của pháp luật, khi lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với người dưới 18 tuổi phải tuân thủ những yêu cầu gì?
Trả lời:
Khoản 5 Điều 56 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP  quy định:
“6. Trường hợp lấy mẫu xét nghiệm người dưới 18 tuổi phải có sự chứng kiến của cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp, trừ trường hợp lấy mẫu nước tiểu.”.
Như vậy, đối với người dưới 18 tuổi, khi lấy mẫu xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể phải có sự chứng kiến của cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp. Quy định này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, đồng thời bảo đảm tính công khai, minh bạch trong quá trình lấy mẫu. Tuy nhiên, đối với trường hợp lấy mẫu nước tiểu thì pháp luật quy định không bắt buộc phải có sự chứng kiến của cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp. Việc lấy mẫu nước tiểu vẫn phải được thực hiện theo đúng quy trình, điều kiện và yêu cầu chuyên môn theo quy định.
Trong tình huống trên, việc Công an xã mời mẹ của em A đến chứng kiến khi lấy mẫu máu là đúng quy định của pháp luật. Đối với trường hợp lấy mẫu nước tiểu của người dưới 18 tuổi, không yêu cầu phải có sự chứng kiến của cha, mẹ hoặc người giám hộ, nên việc thực hiện lấy mẫu theo quy trình chuyên môn cũng là phù hợp với quy định hiện hành.
Tình huống số 22:
Trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên địa bàn, Công an xã A phát hiện anh Nguyễn Văn B có biểu hiện nghi sử dụng trái phép chất ma túy nên tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể theo quy định của pháp luật. Kết quả xét nghiệm xác định anh B dương tính với chất ma túy. Sau khi có kết quả xét nghiệm, Công an xã A đã tiến hành xác minh nơi cư trú của anh B để xác định nơi quản lý theo quy định. Qua xác minh, anh B có nơi cư trú thường xuyên tại xã Tân Kỳ. Căn cứ kết quả xác minh, Công an xã A đã gửi Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy đến Trưởng Công an xã C để tổ chức quản lý anh B và lập hồ sơ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định.
Theo quy định của pháp luật, khi có kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể dương tính, cơ quan Công an nơi phát hiện người sử dụng trái phép chất ma túy có trách nhiệm thực hiện những công việc gì?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 57 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP khi có kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể là dương tính, cơ quan Công an nơi phát hiện người sử dụng trái phép chất ma túy có trách nhiệm thực hiện các công việc sau:
Thứ nhất, tiến hành xác minh nơi cư trú của người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định để xác định cơ quan có thẩm quyền quản lý.
Thứ hai, gửi Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy theo mẫu quy định đến Trưởng Công an cấp xã nơi người đó cư trú để tổ chức quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và lập hồ sơ quản lý theo quy định của pháp luật.
Trong tình huống trên, sau khi có kết quả xét nghiệm xác định anh B dương tính với chất ma túy, Công an xã A đã tiến hành xác minh nơi cư trú của anh B, đồng thời gửi thông báo đến Trưởng Công an xã nơi anh B cư trú để thực hiện việc quản lý và lập hồ sơ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy.
Tình huống số 23:
Sau khi xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, anh Nguyễn Văn A có kết quả dương tính với chất ma túy. Công an xã A đã tiến hành xác minh nơi cư trú của anh A và xác định anh thường trú tại xã B.
Để chuyển vụ việc đến Công an xã B tổ chức quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định, Công an xã A đã lập Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và gửi kèm theo Phiếu kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, biên bản ghi nhận hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, bản tường trình của anh A về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và các tài liệu liên quan đến việc cai nghiện trước đây của anh A.
Theo quy định của pháp luật, Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được gửi kèm theo những tài liệu nào?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 2 Điều 57 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy phải được gửi kèm các tài liệu để làm căn cứ cho cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, quản lý và lập hồ sơ đối với người sử dụng trái phép chất ma túy. Cụ thể gồm:
- Phiếu kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể theo mẫu quy định.
- Tài liệu, biên bản về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy; tài liệu về những lần sử dụng trái phép chất ma túy trước đây hoặc tài liệu về việc cai nghiện của người vi phạm (nếu có).
- Bản tường trình của người sử dụng trái phép chất ma túy theo mẫu quy định.
Trong tình huống trên, sau khi có kết quả xét nghiệm dương tính, Công an xã A đã gửi Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy kèm theo Phiếu kết quả xét nghiệm, biên bản về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, bản tường trình của anh A và tài liệu về việc cai nghiện trước đây. Việc chuẩn bị và gửi đầy đủ các tài liệu này bảo đảm đúng thành phần hồ sơ theo quy định của pháp luật, tạo cơ sở để Công an xã nơi anh A cư trú thực hiện việc quản lý và lập hồ sơ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo đúng trình tự, thủ tục.
Tình huống số 24:
Trong quá trình tuần tra trên địa bàn, Công an xã A phát hiện anh Nguyễn Văn B có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Cơ quan Công an đã tiến hành xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể và kết quả xác định anh B dương tính với chất ma túy. Ngay sau khi có kết quả xét nghiệm, Công an xã A đã khẩn trương tiến hành xác minh nơi cư trú của anh B. Sau 18 giờ kể từ thời điểm có kết quả xét nghiệm dương tính, cơ quan Công an đã xác định được anh B có nơi thường trú tại xã Bđể thực hiện các bước tiếp theo theo quy định.
Trong một trường hợp khác, anh Nguyễn Văn C bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy tại một xã vùng cao, giao thông đi lại đặc biệt khó khăn. Sau khi có kết quả xét nghiệm dương tính, Công an xã đã tiến hành xác minh nơi cư trú của anh C và hoàn thành việc xác minh trong 40 giờ.
Theo quy định của pháp luật, cơ quan Công an trực tiếp phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy phải xác minh nơi cư trú của người sử dụng trái phép chất ma túy trong thời hạn bao lâu?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 58 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định trong thời hạn 24 giờ kể từ khi có kết quả xét nghiệm dương tính với chất ma túy, cơ quan Công an trực tiếp phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy có trách nhiệm xác minh nơi cư trú của người sử dụng trái phép chất ma túy. Quy định này nhằm bảo đảm việc xác định đúng nơi cư trú để kịp thời chuyển thông tin cho Công an cấp xã có thẩm quyền quản lý và lập hồ sơ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy. Đối với địa bàn miền núi, hải đảo, vùng xa xôi, hẻo lánh có điều kiện đi lại khó khăn, thời hạn xác minh nơi cư trú có thể kéo dài nhưng không quá 48 giờ kể từ khi phát hiện người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Trong tình huống trên, Công an xã A hoàn thành việc xác minh nơi cư trú của anh B sau 18 giờ kể từ khi có kết quả xét nghiệm dương tính, nên bảo đảm đúng thời hạn theo quy định. Đối với anh C, việc xác minh được hoàn thành trong 40 giờ tại địa bàn vùng cao có điều kiện đi lại khó khăn, vẫn nằm trong thời hạn tối đa mà pháp luật cho phép. Vì vậy, cả hai trường hợp đều được thực hiện đúng quy định của pháp luật.
Tình huống số 25:
Trong quá trình tuần tra, kiểm soát trên địa bàn xã, Công an xã X phát hiện anh Nguyễn Văn A có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể xác định anh A dương tính với chất ma túy.
Ngay sau đó, Công an xã X tiến hành xác minh nơi cư trú của anh A. Kết quả xác minh cho thấy anh A không có nơi cư trú ổn định, thường xuyên di chuyển nhiều nơi để làm thuê, tuy nhiên vẫn có địa chỉ đăng ký thường trú tại xã B.
Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi có kết quả xác minh nơi cư trú, Công an xã X đã gửi Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy theo mẫu quy định kèm theo Phiếu kết quả xét nghiệm, bản tường trình và các tài liệu liên quan đến Trưởng Công an xã X (nơi phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy) và Trưởng Công an xã B (nơi anh A đăng ký thường trú) để thực hiện các biện pháp quản lý theo quy định của pháp luật.
Theo quy định của pháp luật, trường hợp người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy không có nơi cư trú ổn định thì cơ quan Công an trực tiếp phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy phải gửi thông báo và các tài liệu liên quan cho những cơ quan nào?
Trả lời:
Tại khoản 6 Điều 58 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“Trường hợp người có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy không có nơi cư trú ổn định, trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi có kết quả xác minh nơi cư trú, cơ quan Công an trực tiếp phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy gửi thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy theo Mẫu số 02 tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định này và các tài liệu liên quan cho Trưởng Công an cấp xã nơi phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và Trưởng Công an cấp xã nơi người đó có đăng ký thường trú (nếu có).”.
Trong tình huống trên, mặc dù anh A không có nơi cư trú ổn định, nhưng vẫn có địa chỉ đăng ký thường trú tại xã B. Vì vậy, Công an xã X đã gửi Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và các tài liệu liên quan đến Trưởng Công an xã X và Trưởng Công an xã B trong thời hạn luật định. Việc thực hiện này bảo đảm đúng quy định của pháp luật, tạo cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền phối hợp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo đúng trình tự, thủ tục.
Tình huống số 26:
Anh A thuộc trường hợp bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 55 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, Trưởng Công an xã A đã ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và tổ chức thực hiện việc quản lý đối với anh A theo quy định của pháp luật.
Theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, trong thời hạn bao lâu kể từ khi nhận được Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, Trưởng Công an cấp xã phải ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy?
Trả lời:
Theo khoản 1 Điều 59 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định
“1. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi nhận được thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, nếu người sử dụng trái phép chất ma túy thuộc trường hợp quy định tại Điều 55 của Nghị định này thì Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền quản lý quy định tại khoản 4, khoản 6 Điều 24 của Luật Phòng, chống ma túy ra quyết định và tổ chức quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy.
Trường hợp người sử dụng trái phép chất ma túy đang trong thời hạn quản lý mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy, nếu không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 5 Điều 24 của Luật Phòng, chống ma túy thì trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi phát hiện hoặc nhận được thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, Trưởng Công an cấp xã nơi đang quản lý ra Quyết định quản lý mới.”
Như vậy, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, nếu người sử dụng trái phép chất ma túy thuộc trường hợp quy định tại Điều 55 của Nghị định, Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền quản lý theo khoản 4, khoản 6 Điều 24 Luật Phòng, chống ma túy có trách nhiệm ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và tổ chức thực hiện việc quản lý theo quy định.
Trong tình huống trên, sau khi tiếp nhận Thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và các tài liệu liên quan, Trưởng Công an xã  A đã xem xét hồ sơ, xác định anh A thuộc đối tượng phải áp dụng biện pháp quản lý và ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý trong thời hạn 24 giờ. Việc thực hiện đúng thời hạn theo quy định giúp bảo đảm việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy được triển khai kịp thời, đúng thẩm quyền, đúng trình tự và góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy tại địa phương.
Tình huống số 27:
Anh Nguyễn Văn A đang bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo Quyết định của Trưởng Công an xã B với thời hạn quản lý là 12 tháng. Sau 05 tháng thực hiện biện pháp quản lý, anh A chuyển đến sinh sống và đăng ký cư trú tại xã C. Sau khi tiếp nhận hồ sơ do Công an xã B chuyển đến, Trưởng Công an xã C đã xem xét hồ sơ và ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy đối với anh A tại nơi cư trú mới.
Một số người cho rằng, khi chuyển nơi cư trú và có quyết định mới thì thời hạn quản lý phải được tính lại từ đầu là 12 tháng. Theo quy định của pháp luật, trường hợp người đang bị quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy chuyển nơi cư trú thì thời hạn quản lý được tính như thế nào?
Trả lời:
Theo khoản 1 Điều 62 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định khi người sử dụng trái phép chất ma túy thay đổi nơi cư trú thì Công an cấp xã nơi chuyển đến phối hợp với Công an cấp xã chuyển đi để kiểm tra, xác minh thông tin. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ ngày người đó chuyển đến nơi cư trú mới, Trưởng Công an cấp xã nơi chuyển đi thông báo và chuyển hồ sơ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo Mẫu số 06 tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định này cho Công an cấp xã nơi người sử dụng trái phép chất ma túy chuyển đến tiếp tục quản lý.
Trong tình huống trên, anh A đã thực hiện 05 tháng trong tổng thời hạn 12 tháng quản lý tại xã B. Khi chuyển đến xã C và được Trưởng Công an xã C ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý mới, anh A chỉ tiếp tục thực hiện 07 tháng quản lý còn lại, không phải bắt đầu lại thời hạn 12 tháng. Quy định này nhằm bảo đảm tính liên tục của biện pháp quản lý, tránh việc gián đoạn hoặc kéo dài thời gian quản lý không đúng quy định, đồng thời bảo đảm việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy được thực hiện thống nhất khi có sự thay đổi nơi cư trú.
Tình huống số 28:
Anh Nguyễn Văn A đang bị áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo Quyết định của Trưởng Công an xã A và đã thực hiện việc quản lý được 04 tháng. Trong thời gian đang được quản lý, anh A bị Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố về một vụ án khác và bị áp dụng biện pháp tạm giam để phục vụ công tác điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Theo quy định của pháp luật, khi người đang bị quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy bị tạm giữ hoặc tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự thì ai là người có thẩm quyền ra Quyết định tạm đình chỉ quản lý?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 63 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, Trưởng Công an cấp xã nơi đang quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy là người có thẩm quyền ra Quyết định tạm đình chỉ quản lý đối với người sử dụng trái phép chất ma túy khi người đó bị tạm giữ hoặc tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Trong tình huống trên, anh A đang được Trưởng Công an xã A quản lý theo Quyết định áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy. Khi anh A bị cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng biện pháp tạm giam, việc tiếp tục thực hiện biện pháp quản lý tại địa phương không còn phù hợp với tình trạng pháp lý của người bị quản lý. Vì vậy, Trưởng Công an xã A có trách nhiệm ban hành Quyết định tạm đình chỉ quản lý đối với anh A trong thời gian anh A bị tạm giữ hoặc tạm giam.
Tình huống số 29:
Anh Nguyễn Văn A bị Trưởng Công an xã A ban hành Quyết định áp dụng biện pháp quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy với thời hạn 12 tháng theo quy định của pháp luật. Trong suốt thời gian quản lý, Công an xã A đã phối hợp với gia đình và các tổ chức ở địa phương thường xuyên theo dõi, quản lý, nhắc nhở anh A chấp hành các quy định của pháp luật. Đồng thời, cơ quan Công an định kỳ thực hiện các biện pháp kiểm tra, xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể theo quy định. Kết thúc thời hạn 12 tháng quản lý, qua kết quả theo dõi, xác minh và các lần xét nghiệm, không phát hiện anh A có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo quy định của pháp luật, khi người sử dụng trái phép chất ma túy đã hết thời hạn quản lý và trong thời gian quản lý không bị phát hiện có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy thì ai có thẩm quyền ban hành Quyết định chấm dứt quản lý?
Trả lời:
Tại khoản 3 Điều 63 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định Trưởng Công an cấp xã nơi đang quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy là người có thẩm quyền ban hành Quyết định chấm dứt quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy khi người bị quản lý đã hết thời hạn quản lý và trong suốt thời gian đó không bị phát hiện có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Trong tình huống trên, anh A đã thực hiện đầy đủ thời hạn quản lý theo Quyết định của Trưởng Công an xã. Trong suốt 12 tháng, Công an xã đã thực hiện việc theo dõi, quản lý và kiểm tra theo quy định. Kết quả cho thấy anh A không tái sử dụng trái phép chất ma túy và không có hành vi vi phạm liên quan đến sử dụng trái phép chất ma túy.
Do đó, Trưởng Công an xã A có trách nhiệm ban hành Quyết định chấm dứt quản lý đối với anh A. Việc ban hành quyết định này thể hiện người bị quản lý đã hoàn thành thời hạn quản lý theo quy định của pháp luật và đáp ứng điều kiện để kết thúc biện pháp quản lý.
Tình huống số 30:
Công an xã A phát hiện anh Nguyễn Văn B có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Sau khi tiến hành xét nghiệm, kết quả xác định anh B dương tính với chất ma túy. Qua xác minh, anh B không cư trú tại xã A mà có nơi cư trú tại xã C. Để thực hiện đúng quy định của pháp luật, Công an xã A đã bố trí lực lượng đưa anh B cùng toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan đến Công an xã C để tiếp nhận, quản lý theo thẩm quyền. Trong quá trình thực hiện, có ý kiến cho rằng anh B phải tự chi trả toàn bộ chi phí đi lại và các khoản chi phát sinh trong quá trình đưa người và hồ sơ về Công an xã C.
Theo quy định của pháp luật, chi phí đưa người sử dụng trái phép chất ma túy và hồ sơ liên quan về Công an cấp xã có thẩm quyền quản lý do ai bảo đảm?
Trả lời:
Tại điểm a khoản 3 Điều 65 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Kinh phí trong quá trình quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy gồm:
a) Chi phí đưa người sử dụng trái phép chất ma túy và hồ sơ liên quan về Công an cấp xã có thẩm quyền quản lý”.
Tại khoản 4 Điều 65 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“4. Kinh phí thực hiện các nội dung tại Điều này do ngân sách nhà nước đảm bảo theo phân cấp của Luật Ngân sách nhà nước. Nội dung chi, mức chi đảm bảo không trùng lặp với các quy định hiện hành và các khoản kinh phí đã được ngân sách nhà nước bảo đảm.”
Trong tình huống trên, việc Công an xã A đưa anh B và hồ sơ liên quan đến Công an xã C là hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo đúng thẩm quyền. Chi phí phục vụ hoạt động này do ngân sách nhà nước bảo đảm theo quy định, không phải do anh B tự chi trả, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Tình huống số 31:
Em Nguyễn Văn A, 16 tuổi, được xác định thuộc trường hợp phải thực hiện cai nghiện ma túy theo quy định của pháp luật. Cơ quan có thẩm quyền dự kiến đưa em A vào Trường Giáo dưỡng X để tổ chức cai nghiện. Qua kiểm tra cho thấy, nhà trường đã được trang bị đầy đủ các trang thiết bị phục vụ công tác cai nghiện ma túy theo quy định, đồng thời bố trí khu riêng để quản lý người cai nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, tách biệt với các khu vực quản lý học sinh khác. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng chỉ cần có đội ngũ cán bộ quản lý là đủ điều kiện để tổ chức cai nghiện, không nhất thiết phải có khu quản lý riêng.
Theo quy định của pháp luật, trường giáo dưỡng thực hiện cai nghiện ma túy cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi phải đáp ứng những điều kiện gì?
Trả lời:
Tại Điều 67 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“Trường giáo dưỡng thực hiện cai nghiện ma túy cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi phải đáp ứng điều kiện trang thiết bị thực hiện công tác cai nghiện ma túy theo quy định tại khoản 3 Điều 66 Nghị định này và có khu riêng quản lý người cai nghiện ma túy.”.
Tại khoản 3 Điều 66 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Thiết bị, công cụ hỗ trợ, phương tiện của cơ sở cai nghiện ma túy công lập gồm:
a) Thiết bị thực hiện các hoạt động tiếp nhận, phân loại người cai nghiện ma túy;
b) Thiết bị y tế thực hiện phục hồi sức khỏe; các hoạt động điều trị cắt cơn, giải độc, điều trị rối loạn tâm thần, điều trị các bệnh lý khác;
c) Thiết bị thực hiện hoạt động giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi, nhân cách;
d) Thiết bị thực hiện hoạt động lao động trị liệu, giáo dục nghề nghiệp;
đ) Thiết bị, phương tiện bảo vệ cá nhân trong lao động trị liệu, học nghề;
e) Thiết bị, vũ khí, công cụ hỗ trợ phục vụ việc quản lý, bảo đảm an ninh, an toàn tại cơ sở cai nghiện ma túy;
g) Thiết bị dùng chung cho cơ sở cai nghiện ma túy.”.
Trong tình huống trên, Trường Giáo dưỡng X đã đáp ứng đầy đủ cả hai điều kiện, gồm trang thiết bị phục vụ công tác cai nghiện và khu quản lý riêng dành cho người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi. Vì vậy, trường đủ điều kiện để thực hiện cai nghiện ma túy theo quy định của pháp luật.
Ngược lại, ý kiến cho rằng chỉ cần có cán bộ quản lý mà không cần bố trí khu riêng là không đúng quy định. Việc yêu cầu có khu quản lý riêng nhằm bảo đảm môi trường quản lý phù hợp với lứa tuổi, đáp ứng yêu cầu chuyên môn trong công tác cai nghiện, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên trong quá trình cai nghiện.
Tình huống số 32:
Trường Giáo dưỡng X đang tổ chức cai nghiện ma túy cho nhiều học sinh từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi theo quy định của pháp luật. Trong thời gian cai nghiện, em Nguyễn Văn A, 17 tuổi, có biểu hiện sốt cao, khó thở và được nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm. Đồng thời, một số học sinh khác cũng xuất hiện các triệu chứng tương tự. Qua thăm khám ban đầu, bộ phận y tế của Trường Giáo dưỡng X nhận thấy tình hình dịch bệnh có nguy cơ lây lan và việc điều trị đã vượt quá khả năng chuyên môn của nhà trường. Ngay sau đó, Trường Giáo dưỡng X đã thông báo và đề nghị Trạm Y tế xã nơi trường đặt trụ sở phối hợp hỗ trợ. Trạm Y tế xã đã cử cán bộ y tế đến kiểm tra, hướng dẫn các biện pháp phòng, chống dịch, đồng thời chuyển những trường hợp bệnh nặng đến cơ sở y tế tuyến trên để điều trị.
Theo quy định của pháp luật, khi cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc trường giáo dưỡng phát sinh dịch bệnh hoặc có người bệnh cần điều trị vượt quá khả năng chuyên môn thì cơ quan nào có trách nhiệm phối hợp xử lý?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 69 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Cơ quan y tế cấp xã nơi đặt trụ sở của cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng có trách nhiệm phối hợp xử lý trường hợp phát sinh dịch bệnh hoặc điều trị bệnh vượt khả năng chuyên môn của cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng.”.
Trong tình huống trên, Trường Giáo dưỡng X phát hiện có học sinh nghi mắc bệnh truyền nhiễm và một số trường hợp cần điều trị ngoài khả năng chuyên môn của bộ phận y tế của trường. Vì vậy, Trạm Y tế xã nơi trường đặt trụ sở có trách nhiệm phối hợp với nhà trường để triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, tổ chức khám, điều trị hoặc chuyển người bệnh đến cơ sở y tế phù hợp. Trường hợp cần thiết hoặc ngoài khả năng xử lý của cơ quan y tế cấp xã thì cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng báo cáo Công an cấp tỉnh nơi đặt trụ sở của cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng; Công an cấp tỉnh có trách nhiệm đề nghị Sở Y tế phối hợp giải quyết vấn đề phòng, chống dịch bệnh và điều trị bệnh
Tình huống số 33:
Ông Nguyễn Văn A là bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị nghiện ma túy. Nhận thấy nhu cầu cai nghiện tự nguyện tại địa phương ngày càng tăng, ông A dự định thành lập Cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân Bình Minh để tiếp nhận, tư vấn, điều trị và hỗ trợ cai nghiện cho người nghiện ma túy. Tuy nhiên, một số người cho rằng chỉ Nhà nước mới được thành lập cơ sở cai nghiện ma túy, còn cá nhân hoặc tổ chức tư nhân không được phép thành lập loại hình cơ sở này.
Theo quy định của pháp luật, cá nhân hoặc tổ chức có được thành lập cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân hay không?
Trả lời:
Tại Điều 70 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân được thành lập, tổ chức, hoạt động theo quy định của pháp luật.
Để được phép hoạt động, cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân phải đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự, quy trình chuyên môn và các điều kiện khác theo quy định tại Điều 71, Điều 72 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP. Sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, cơ sở phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động trước khi tiếp nhận người vào cai nghiện.
Trong tình huống trên, ông Nguyễn Văn A có thể thành lập cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân nhưng chỉ được đưa cơ sở vào hoạt động khi đã hoàn thiện các điều kiện theo quy định và được cấp giấy phép hoạt động. Vì vậy, quan điểm cho rằng chỉ Nhà nước mới được thành lập cơ sở cai nghiện ma túy là không đúng với quy định của pháp luật hiện hành.
Tình huống số 34:
Công ty TNHH Bình Minh có nhu cầu thành lập Cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân Bình Minh để thực hiện các hoạt động cai nghiện ma túy theo quy định của pháp luật. Công ty dự kiến bổ nhiệm ông Nguyễn Văn A làm người đứng đầu cơ sở. Ông A đã tốt nghiệp cao đẳng điều dưỡng và đã được cấp chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn trong công tác cai nghiện ma túy do cơ quan có thẩm quyền cấp. Tuy nhiên, một số thành viên trong công ty cho rằng người đứng đầu cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân bắt buộc phải có bằng đại học ngành y, nên ông A không đủ điều kiện để đảm nhiệm chức vụ này.
Theo quy định của pháp luật, người đứng đầu cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân phải đáp ứng những điều kiện gì về trình độ chuyên môn?
Trả lời:
Tại khoản 1 Điều 72 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định điều kiện về nhân sự của cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân:
“1. Người đứng đầu cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân có bằng tốt nghiệp từ cao đẳng trở lên và có chứng chỉ hoặc chứng nhận đào tạo bồi dưỡng kiến thức chuyên môn trong công tác cai nghiện ma túy do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp.”.
Quy định này nhằm bảo đảm người đứng đầu cơ sở có trình độ chuyên môn phù hợp và được trang bị kiến thức cần thiết để tổ chức, điều hành hoạt động cai nghiện ma túy theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm chất lượng, hiệu quả và an toàn trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Trong tình huống trên, ông Nguyễn Văn A có bằng tốt nghiệp cao đẳng và đã được cấp chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn trong công tác cai nghiện ma túy do cơ quan có thẩm quyền cấp. Vì vậy, ông A đáp ứng điều kiện về trình độ chuyên môn để làm người đứng đầu cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân theo quy định của pháp luật.
Tình huống số 35:
Anh Nguyễn Văn A sau khi đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện mong muốn được điều trị ngay tại địa phương để thuận tiện cho việc chăm sóc của gia đình. Gia đình anh A đã liên hệ với một đơn vị cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại cộng đồng.
Đơn vị này xây dựng kế hoạch cai nghiện cho anh A, bao gồm tư vấn, đánh giá tình trạng nghiện, hỗ trợ điều trị cắt cơn, tư vấn tâm lý, quản lý và hỗ trợ phòng, chống tái nghiện. Tuy nhiên, một số người cho rằng dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng chỉ được thực hiện khi cung cấp đầy đủ tất cả các giai đoạn của quy trình cai nghiện ma túy.
Theo quy định của pháp luật, dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng được hiểu như thế nào?
Trả lời:
Khoản 2 Điều 29 của Luật Phòng, chống ma túy quy định:
“2. Quy trình cai nghiện ma túy bao gồm các giai đoạn sau đây:
a) Tiếp nhận, phân loại;
b) Điều trị cắt cơn, giải độc, rối loạn tâm thần và các bệnh lý khác;
c) Giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi, nhân cách;
d) Lao động trị liệu, học nghề;
đ) Chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.”.
Điều 78 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“Dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng là hoạt động cung cấp một hoặc nhiều giai đoạn của quy trình cai nghiện ma túy được quy định tại khoản 2 Điều 29 của Luật Phòng, chống ma túy.”.
Điều đó có nghĩa là đơn vị cung cấp dịch vụ không bắt buộc phải thực hiện toàn bộ quy trình cai nghiện, mà có thể cung cấp một hoặc nhiều giai đoạn như: tư vấn, đánh giá tình trạng nghiện, điều trị cắt cơn, điều trị rối loạn tâm thần và các bệnh lý khác, giáo dục, tư vấn phục hồi hành vi, nhân cách, hỗ trợ phòng, chống tái nghiện hoặc các nội dung khác theo quy định của pháp luật.
Trong tình huống trên, đơn vị cung cấp dịch vụ đã thực hiện một số giai đoạn của quy trình cai nghiện ma túy như tư vấn, đánh giá tình trạng nghiện, hỗ trợ điều trị cắt cơn, tư vấn tâm lý và phòng, chống tái nghiện. Việc cung cấp các dịch vụ này hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật, mặc dù không thực hiện đầy đủ tất cả các giai đoạn của quy trình cai nghiện.
Tình huống số 36:
Anh Nguyễn Văn A, 25 tuổi, cư trú tại xã B, được cơ quan có thẩm quyền xác định là người nghiện ma túy và đã được thông báo kết quả theo quy định của pháp luật. Sau khi nhận được thông báo, Công an xã B đã hướng dẫn anh A thực hiện việc đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc đăng ký điều trị nghiện bằng thuốc thay thế. Tuy nhiên, anh A cho rằng mình có thể đăng ký bất cứ lúc nào vì pháp luật không quy định thời hạn phải đăng ký. Cán bộ Công an xã giải thích rằng người nghiện ma túy có nơi cư trú ổn định phải thực hiện việc đăng ký trong thời hạn luật định.
Theo quy định của pháp luật, người từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi cư trú ổn định được xác định là nghiện ma túy phải đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc đăng ký điều trị nghiện bằng thuốc thay thế trong thời hạn bao lâu?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 89 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“Trường hợp có nơi cư trú ổn định, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi được cơ quan có thẩm quyền xác định, thông báo là nghiện ma túy, người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên hoặc cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp của người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi phải đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc đăng ký điều trị nghiện bằng thuốc thay thế tại Công an cấp xã nơi người đó cư trú. Trường hợp do sự kiện bất khả kháng không thể thực hiện đúng thời hạn trên thì thời hạn được tính lại kể từ thời điểm sự kiện bất khả kháng chấm dứt theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền”.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn A là người từ đủ 18 tuổi trở lên, có nơi cư trú ổn định và đã được thông báo là nghiện ma túy. Vì vậy, anh A có trách nhiệm đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc đăng ký điều trị nghiện bằng thuốc thay thế tại Công an xã B trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm được thông báo. Do đó, quan điểm cho rằng có thể đăng ký bất cứ thời điểm nào là không đúng với quy định của pháp luật.
Tình huống số 37:
Anh Nguyễn Văn A, 30 tuổi, cư trú tại xã B, sau khi được cơ sở y tế có thẩm quyền xác định là nghiện ma túy, đã tự nguyện đăng ký cai nghiện tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập. Khi đến Công an xã B để hoàn thiện hồ sơ, anh A chuẩn bị Đơn xin đi cai nghiện tự nguyện, bản sao căn cước công dân và bản sao xác nhận tình trạng nghiện ma túy. Tuy nhiên, cán bộ tiếp nhận hồ sơ cho biết hồ sơ của anh A chưa đầy đủ vì còn thiếu một số giấy tờ theo quy định. Đồng thời, do anh A đăng ký cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, hồ sơ còn phải có văn bản đề nghị của Trưởng Công an cấp xã.
Theo quy định của pháp luật, hồ sơ đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện gồm những giấy tờ nào?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 89 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Hồ sơ đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện gồm:
a) Lý lịch của người đăng ký đi cai nghiện ma túy theo Mẫu số 33 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này;
b) 01 đơn xin đi cai nghiện tự nguyện của người nghiện ma túy; trường hợp người nghiện ma túy chưa đủ 18 tuổi thì phải có ý kiến của cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp của họ theo Mẫu số 20 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này;
c) 01 bản sao xác nhận tình trạng nghiện ma túy của cơ sở y tế có thẩm quyền;
Trường hợp người nghiện ma túy đang tham gia điều trị bằng thuốc thay thế mà đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện thì nộp 01 giấy xác nhận đang điều trị của cơ sở điều trị nghiện bằng thuốc thay thế theo Mẫu số 35 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này;
d) 01 bản sao một trong các loại giấy tờ tùy thân của người nghiện ma túy: căn cước, căn cước công dân, hộ chiếu, tài khoản định danh VNeID;
đ) Văn bản của Trưởng Công an cấp xã đề nghị xem xét đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng trong trường hợp đăng ký cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng.”.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn A mới chuẩn bị Đơn xin đi cai nghiện tự nguyện, bản sao căn cước công dân và bản sao xác nhận tình trạng nghiện ma túy, nhưng chưa có Lý lịch theo Mẫu số 33. Đồng thời, vì anh A đăng ký cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, hồ sơ còn phải có văn bản đề nghị của Trưởng Công an xã Tân Kỳ. Do đó, việc cán bộ tiếp nhận hướng dẫn anh A bổ sung hồ sơ là đúng quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 38:
Anh Nguyễn Văn A, 32 tuổi, đăng ký sử dụng dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng do Trung tâm Hỗ trợ cai nghiện Bình An cung cấp. Sau thời gian thực hiện các nội dung của chương trình cai nghiện theo kế hoạch, anh A đã hoàn thành đầy đủ các giai đoạn dịch vụ. Căn cứ kết quả thực hiện, Trung tâm Hỗ trợ cai nghiện Bình An đã cấp Giấy xác nhận hoàn thành dịch vụ cai nghiện ma túy theo mẫu quy định. Đồng thời, trung tâm lập biên bản giao nhận và trao 01 bản Giấy xác nhận cho anh A, đồng thời gửi 01 bản cho cán bộ được giao nhiệm vụ tư vấn tâm lý, xã hội, quản lý và hỗ trợ người cai nghiện ma túy tự nguyện tại cộng đồng để tiếp tục theo dõi, hỗ trợ anh A sau cai nghiện. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng sau khi cấp Giấy xác nhận hoàn thành dịch vụ, cơ sở cung cấp dịch vụ chỉ cần giao cho người cai nghiện, không cần gửi cho người được giao nhiệm vụ quản lý, hỗ trợ.
Theo quy định của pháp luật, sau khi người cai nghiện hoàn thành dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, tổ chức hoặc cá nhân cung cấp dịch vụ có trách nhiệm cấp và gửi Giấy xác nhận hoàn thành dịch vụ cho những ai?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 93 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng cấp giấy xác nhận hoàn thành dịch vụ cai nghiện ma túy theo Mẫu số 27 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này và gửi:
a) 01 bản cho người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên hoặc cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp của người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi và được lập biên bản giao nhận Giấy xác nhận theo Mẫu số 23 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này;
b) 01 bản gửi người được giao nhiệm vụ tư vấn tâm lý, xã hội, quản lý, hỗ trợ người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng.”.
Trong tình huống trên, Trung tâm Hỗ trợ cai nghiện Bình An đã cấp Giấy xác nhận hoàn thành dịch vụ, lập biên bản giao nhận khi trao cho anh A và gửi 01 bản cho người được giao nhiệm vụ tư vấn, quản lý, hỗ trợ. Việc thực hiện này đúng quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, bảo đảm vừa xác nhận kết quả hoàn thành dịch vụ của người cai nghiện, vừa tạo cơ sở để cán bộ được giao nhiệm vụ tiếp tục quản lý, hỗ trợ, giúp người cai nghiện ổn định cuộc sống và phòng ngừa tái nghiện.
Tình huống số 39:
Anh Nguyễn Văn A, 28 tuổi, cư trú tại xã D, được cơ quan có thẩm quyền xác định là người nghiện ma túy. Sau khi xem xét hồ sơ và nguyện vọng của anh A, Trưởng Công an xã D đã ban hành quyết định đưa anh A vào Cơ sở cai nghiện ma túy công lập của tỉnh để thực hiện cai nghiện tự nguyện. Đến ngày thực hiện quyết định, có ý kiến cho rằng gia đình anh A phải tự đưa anh đến cơ sở cai nghiện, còn Công an cấp xã chỉ có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ và thông báo quyết định. Tuy nhiên, Công an xã D đã bố trí lực lượng đưa anh A đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập gần nhất để bàn giao theo đúng quy định.
Theo quy định của pháp luật, cơ quan nào có trách nhiệm đưa người nghiện ma túy đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc trường giáo dưỡng để quản lý?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 99 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Công an cấp xã nơi ra quyết định có trách nhiệm đưa người nghiện ma túy đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc trường giáo dưỡng nơi gần nhất để quản lý.”.
Quy định này nhằm bảo đảm việc thi hành quyết định được thực hiện kịp thời, đúng trình tự, tránh trường hợp người nghiện ma túy không chấp hành hoặc tự ý bỏ đi trong quá trình di chuyển đến cơ sở cai nghiện.
Trong tình huống trên, sau khi Trưởng Công an xã D ban hành quyết định đưa anh A vào cơ sở cai nghiện ma túy công lập, Công an xã D có trách nhiệm trực tiếp tổ chức đưa anh A đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập gần nhất để bàn giao và quản lý theo quy định. Vì vậy, quan điểm cho rằng gia đình phải tự đưa anh A đến cơ sở cai nghiện và Công an cấp xã không có trách nhiệm thực hiện việc này là không đúng với quy định của pháp luật.
Tình huống số 40:
Anh Nguyễn Văn A, 30 tuổi bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc. Theo kế hoạch, Công an xã sẽ đưa anh A đến Cơ sở cai nghiện ma túy công lập của tỉnh để chấp hành quyết định. Tuy nhiên, trước ngày thực hiện việc đưa đi cai nghiện, anh A đã rời khỏi nơi cư trú và bỏ trốn, khiến cơ quan chức năng không thể đưa anh đến cơ sở cai nghiện theo đúng thời gian quy định.
Theo quy định của pháp luật, người có thẩm quyền ra Quyết định truy tìm đối với người phải chấp hành quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy công lập nhưng bỏ trốn trước khi được đưa đi là ai?
Trả lời:
Điều 109 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Người phải chấp hành quyết định nhưng chưa đưa đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng bỏ trốn thì Giám đốc Công an cấp tỉnh ra quyết định truy tìm”.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn A đã có quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc nhưng bỏ trốn trước khi được đưa đến cơ sở cai nghiện. Vì vậy, Giám đốc Công an tỉnh có thẩm quyền ban hành Quyết định truy tìm đối với anh A để tổ chức truy tìm và đưa anh đến cơ sở cai nghiện theo đúng quy định của pháp luật. Thời gian bỏ trốn không được tính vào thời hạn chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Tình huống số 41:
Anh Nguyễn Văn A, 40 tuổi, đã có Quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc và chuẩn bị được đưa đến cơ sở cai nghiện để chấp hành quyết định. Tuy nhiên, trước ngày thi hành quyết định, anh A được Bệnh viện Đa khoa tỉnh chẩn đoán mắc bệnh hiểm nghèo và được cấp giấy chứng nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền xác nhận tình trạng bệnh cần được điều trị tích cực, chưa đủ điều kiện để đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc.
Theo quy định của pháp luật, người đã có quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc nhưng mắc bệnh hiểm nghèo và có giấy chứng nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền có được hoãn chấp hành quyết định hay không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 110 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên hoặc cha, mẹ, người giám hộ hoặc người đại diện hợp pháp của người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi phải chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc thuộc trường hợp được hoãn, miễn chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 39 Luật Phòng, chống ma túy thì làm đơn đề nghị theo Mẫu số 44, Mẫu số 45 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này gửi Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền để xem xét, quyết định.”
Khoản 2 Điều 39 Luật Phòng, chống ma túy quy định:
“2. Người phải chấp hành quyết định nhưng chưa đưa đến cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng được miễn chấp hành quyết định trong các trường hợp sau đây:
a) Mắc bệnh hiểm nghèo có chứng nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đang điều trị hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh từ cấp cơ bản trở lên.”
Quy định này nhằm bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe và điều trị của người phải chấp hành quyết định. Trong thời gian mắc bệnh hiểm nghèo, việc đưa người đó vào cơ sở cai nghiện có thể ảnh hưởng đến quá trình điều trị, thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn A đã được cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền xác nhận mắc bệnh hiểm nghèo và có đầy đủ giấy tờ chứng minh theo quy định. Vì vậy, anh A thuộc trường hợp được xem xét hoãn chấp hành Quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc cho đến khi không còn lý do hoãn theo quy định của pháp luật.
Tình huống số 42:
Anh Nguyễn Văn A đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X. Trong thời gian cai nghiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đang giải quyết một vụ án hình sự mà anh A là người làm chứng và cần có mặt để phục vụ hoạt động điều tra. Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã có văn bản yêu cầu Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X tạm thời đưa anh A ra khỏi cơ sở để tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật. Sau khi tiếp nhận yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X đã ban hành quyết định tạm thời đưa anh A ra khỏi cơ sở cai nghiện để tham gia tố tụng và sau khi hoàn thành sẽ tiếp tục đưa anh A trở lại cơ sở để tiếp tục chấp hành quyết định cai nghiện.
Theo quy định của pháp luật, khi có yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền, ai là người có thẩm quyền quyết định tạm thời đưa người cai nghiện ra khỏi cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc trường giáo dưỡng để tham gia tố tụng?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 111 Luật Phòng, chống ma túy quy định:
“1. Theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập, Hiệu trưởng Trường giáo dưỡng quyết định tạm thời đưa người cai nghiện ra khỏi cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng để tham gia tố tụng trong các vụ án có liên quan đến người đó theo Mẫu số 47 Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định này.”.
Theo quy định này khi có yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc Hiệu trưởng Trường giáo dưỡng là người có thẩm quyền quyết định tạm thời đưa người cai nghiện ra khỏi cơ sở để tham gia tố tụng trong các vụ án có liên quan đến người đó.
Quy định này nhằm bảo đảm hoạt động điều tra, truy tố, xét xử được tiến hành thuận lợi, đồng thời vẫn bảo đảm việc quản lý người đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc. Sau khi hoàn thành việc tham gia tố tụng, người cai nghiện sẽ được đưa trở lại cơ sở để tiếp tục chấp hành thời gian cai nghiện theo quy định. Thời gian tạm thời đưa ra khỏi nơi chấp hành biện pháp xử lý hành chính được tính vào thời hạn chấp hành biện pháp đó.
Tình huống số 43:
Anh Nguyễn Văn A, 24 tuổi, đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X. Trước khi vào cơ sở, anh A mới học hết lớp 8 nên có nguyện vọng tiếp tục học văn hóa để sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện có thể học nghề và tìm việc làm.
Cùng thời điểm, anh Nguyễn Văn B, 35 tuổi, cũng đang cai nghiện tại cơ sở nhưng chưa biết đọc, biết viết. Sau khi rà soát trình độ học vấn của học viên, Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X đã tổ chức lớp học văn hóa phù hợp với trình độ của từng học viên và mở lớp xóa mù chữ dành cho những người chưa biết chữ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tuy nhiên, một số người cho rằng cơ sở cai nghiện ma túy công lập chỉ có nhiệm vụ tổ chức cai nghiện, không có trách nhiệm dạy văn hóa hoặc mở lớp xóa mù chữ.
Theo quy định của pháp luật, người cai nghiện ma túy có được học văn hóa trong thời gian cai nghiện hay không? Cơ sở cai nghiện ma túy công lập có trách nhiệm gì trong việc tổ chức dạy văn hóa và xóa mù chữ?
Trả lời:
Điều 115 Luật Phòng, chống ma túy quy định:
“1. Người cai nghiện được tham gia các lớp học văn hóa phù hợp với trình độ của mình. Căn cứ vào khả năng và điều kiện thực tế, cơ sở cai nghiện ma túy công lập tổ chức dạy văn hóa theo quy định của pháp luật. Cơ sở cai nghiện ma túy công lập có trách nhiệm tổ chức các lớp học xóa mù chữ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Cơ sở cai nghiện ma túy công lập phối hợp với cơ quan quản lý giáo dục và đào tạo tại địa phương tổ chức thi học kỳ, kết thúc năm học, chuyển cấp và cấp văn bằng chứng chỉ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.”.
Trong tình huống trên, việc Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X tổ chức lớp học văn hóa cho anh A và mở lớp xóa mù chữ cho anh B là đúng quy định của pháp luật. Đây không chỉ là hoạt động hỗ trợ người cai nghiện nâng cao kiến thức mà còn là một trong những biện pháp quan trọng giúp họ phục hồi, ổn định cuộc sống và hạn chế nguy cơ tái nghiện sau khi trở về cộng đồng.
Do đó, quan điểm cho rằng cơ sở cai nghiện ma túy công lập chỉ có nhiệm vụ cai nghiện mà không phải tổ chức dạy văn hóa hoặc xóa mù chữ là không đúng với quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 44:
Anh Nguyễn Văn A đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X. Cuối tuần, gia đình anh A gồm cha, mẹ và em trai đến cơ sở để thăm gặp.
Cơ sở cai nghiện bố trí cho anh A gặp thân nhân tại phòng thăm gặp theo quy định. Buổi gặp kéo dài 45 phút. Do lâu ngày không gặp nhau, gia đình anh A đề nghị được kéo dài thêm thời gian thăm gặp khoảng 15 phút để trao đổi một số vấn đề về sức khỏe và kế hoạch sau khi anh A hoàn thành cai nghiện. Sau khi xem xét lý do, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X đã đồng ý cho gia đình kéo dài thời gian thăm gặp thêm 15 phút.
Theo quy định của pháp luật, người cai nghiện ma túy được gặp thân nhân với thời gian và số lượng người như thế nào? Trường hợp muốn kéo dài thời gian thăm gặp thì ai có thẩm quyền quyết định?
Trả lời:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 120 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định           “Người cai nghiện được thăm gặp thân nhân tại phòng thăm gặp của Cơ sở cai nghiện ma túy công lập, một tuần một lần, mỗi lần không quá 45 phút và tối đa không quá 03 thân nhân. Trường hợp gặp lâu hơn phải được Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập đồng ý và thời gian thăm gặp tăng thêm tối đa không quá 15 phút.”.
Trong tình huống trên, gia đình anh Nguyễn Văn A gồm 03 người đến thăm gặp tại phòng thăm gặp của cơ sở và thời gian thăm gặp ban đầu là 45 phút, đúng quy định của pháp luật. Sau đó, do có lý do chính đáng, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X đã chấp thuận cho kéo dài thêm 15 phút. Việc giải quyết này đúng thẩm quyền và phù hợp với quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 45:
Anh Nguyễn Văn A đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X. Trong thời gian cai nghiện, gia đình thông báo cha ruột của anh A qua đời. Gia đình làm đơn đề nghị Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X cho anh A được về quê để tham dự lễ tang và chịu tang cha. Tuy nhiên, một số người cho rằng người đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc không được phép rời khỏi cơ sở dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả khi có người thân qua đời.
Theo quy định của pháp luật, trong trường hợp cha của anh A qua đời, anh A có được phép về chịu tang hay không? Nếu được thì thời gian về chịu tang tối đa là bao nhiêu ngày?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 121 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Khi bố, mẹ (gồm cả bên vợ hoặc chồng), vợ hoặc chồng, con chết thì người cai nghiện được phép về để chịu tang. Thời gian về chịu tang tối đa là 05 ngày, không bao gồm thời gian đi đường và được tính vào thời hạn chấp hành quyết định.”
Người đang chấp hành quyết định cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập được phép về chịu tang khi bố, mẹ (bao gồm cả bố, mẹ của vợ hoặc chồng), vợ hoặc chồng, con chết. Thời gian về chịu tang tối đa là 05 ngày, không bao gồm thời gian đi đường. Khoảng thời gian này được tính vào thời hạn chấp hành quyết định cai nghiện, nghĩa là người cai nghiện không phải chấp hành bù thêm số ngày đã được về chịu tang.
Trong tình huống trên, cha ruột của anh Nguyễn Văn A qua đời, thuộc trường hợp được pháp luật cho phép về chịu tang. Vì vậy, anh A được phép về chịu tang với thời gian tối đa là 05 ngày (không tính thời gian đi đường) theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 46:
Anh Nguyễn Văn A đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X. Trong quá trình điều trị, anh A bất ngờ trở nặng và tử vong mặc dù đã được cán bộ y tế của cơ sở cấp cứu.
Theo quy định của pháp luật, khi người cai nghiện ma túy chết trong thời gian chấp hành quyết định, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập phải thực hiện những trách nhiệm gì? Trường hợp sau 24 giờ kể từ khi thông báo mà thân nhân không có mặt thì có được lập biên bản xác nhận nguyên nhân chết hay không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 122 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Trong thời gian đang chấp hành quyết định, nếu người cai nghiện ma túy bị chết thì Trưởng cơ sở cai nghiện ma túy công lập thông báo bằng văn bản cho cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân khu vực nơi cơ sở cai nghiện ma túy công lập trú đóng, cơ quan y tế gần nhất và thân nhân người cai nghiện ma túy để lập biên bản xác nhận nguyên nhân chết.
Trong trường hợp người cai nghiện ma túy chết không có thân nhân hoặc sau 24 giờ kể từ khi thông báo mà thân nhân của người cai nghiện ma túy chết không có mặt thì tiến hành lập biên bản theo quy định.”.
Như vậy, theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, khi người cai nghiện ma túy chết trong thời gian chấp hành quyết định, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho các cơ quan, tổ chức sau: Cơ quan điều tra;  Viện kiểm sát nhân dân khu vực nơi cơ sở cai nghiện ma túy công lập đóng trụ sở; Cơ quan y tế gần nhất; Thân nhân của người cai nghiện ma túy. Việc thông báo nhằm phối hợp lập biên bản xác nhận nguyên nhân chết theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm khách quan, minh bạch và đúng trình tự. Đối với trường hợp người chết không có thân nhân hoặc sau 24 giờ kể từ khi đã thông báo mà thân nhân không có mặt, thì cơ sở cai nghiện vẫn được tiến hành lập biên bản xác nhận nguyên nhân chết theo quy định, không bắt buộc phải tiếp tục chờ thân nhân đến.
Trong tình huống trên, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X đã thực hiện đúng trách nhiệm khi thông báo cho các cơ quan có liên quan và thân nhân của anh A. Do sau 24 giờ kể từ khi thông báo, thân nhân vẫn không có mặt, cơ sở được phép tiến hành lập biên bản xác nhận nguyên nhân chết theo quy định của pháp luật.
Tình huống số 47:
Anh Nguyễn Văn B đang chấp hành quyết định đưa vào Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X để cai nghiện bắt buộc. Trong suốt thời gian cai nghiện, anh B luôn chấp hành nghiêm nội quy, quy chế của cơ sở, tích cực tham gia học văn hóa, học nghề, lao động trị liệu, đồng thời thường xuyên tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và hỗ trợ cán bộ quản lý trong việc hướng dẫn các học viên mới. Qua các đợt đánh giá, anh B đều đạt kết quả tốt, có nhiều tiến bộ trong quá trình cai nghiện và được tập thể học viên tín nhiệm. Nhận thấy những kết quả tích cực của anh B, Ban Giám đốc Cơ sở cai nghiện ma túy công lập X đã xem xét việc khen thưởng đối với anh B. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng người đang chấp hành quyết định cai nghiện bắt buộc không được khen thưởng vì đang là đối tượng chấp hành biện pháp xử lý hành chính.
Theo quy định của pháp luật, trong thời gian chấp hành quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc, người cai nghiện có thành tích tốt trong cai nghiện, học tập và rèn luyện có được khen thưởng hay không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 125 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Trong thời gian chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc, người cai nghiện ma túy hoàn thành tốt kết quả cai nghiện, học tập, rèn luyện thì được khen thưởng đột xuất hoặc khen thưởng định kỳ.”.
Theo quy định nêu trên trong thời gian chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc, nếu người cai nghiện ma túy hoàn thành tốt kết quả cai nghiện, học tập và rèn luyện thì được xem xét khen thưởng đột xuất hoặc khen thưởng định kỳ. Việc khen thưởng nhằm ghi nhận những nỗ lực, sự tiến bộ của người cai nghiện, đồng thời động viên họ tiếp tục chấp hành tốt nội quy, tích cực học tập, rèn luyện và nâng cao hiệu quả cai nghiện. Đây cũng là một biện pháp khuyến khích người cai nghiện phấn đấu, tạo động lực để tái hòa nhập cộng đồng sau khi hoàn thành thời gian cai nghiện.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn B đã có nhiều cố gắng trong quá trình cai nghiện, luôn chấp hành tốt nội quy, đạt kết quả tích cực trong học tập, lao động trị liệu và rèn luyện. Vì vậy, anh B đủ điều kiện để được xem xét khen thưởng đột xuất hoặc khen thưởng định kỳ theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP.
Tình huống số 48:
Anh Nguyễn Văn B, 29 tuổi, đăng ký cai nghiện ma túy tự nguyện tại một cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân. Trong quá trình cai nghiện, anh B đã hoàn thành 03 giai đoạn của quy trình cai nghiện ma túy theo quy định của pháp luật, gồm: đánh giá tình trạng nghiện, điều trị cắt cơn và tư vấn, phục hồi tâm lý. Sau khi hoàn thành chương trình, anh B được cơ sở cấp giấy xác nhận hoàn thành các giai đoạn cai nghiện.
Theo quy định của pháp luật, người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hoặc tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân sau khi hoàn thành ít nhất 03 giai đoạn của quy trình cai nghiện có được Nhà nước hỗ trợ kinh phí hay không? Nếu có thì được hỗ trợ như thế nào?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 131 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“1. Người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân khi hoàn thành ít nhất 03 giai đoạn theo quy định tại Điều 84, Điều 85 và Điều 86 của Nghị định này thì được nhà nước hỗ trợ một lần kinh phí cai nghiện, mức tối thiểu bằng mức lương cơ sở hiện hành.”.
Theo quy định của Nghị định số 163/2026/NĐ-CP, người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hoặc tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân, khi hoàn thành ít nhất 03 giai đoạn của quy trình cai nghiện ma túy theo quy định tại Điều 84, Điều 85 và Điều 86 của Nghị định, được Nhà nước hỗ trợ một lần kinh phí cai nghiện. Mức hỗ trợ tối thiểu bằng mức lương cơ sở hiện hành. Chính sách này nhằm khuyến khích người nghiện ma túy tự nguyện tham gia cai nghiện, giảm gánh nặng chi phí cho người cai nghiện và gia đình, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn B đã hoàn thành ít nhất 03 giai đoạn của quy trình cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy tư nhân. Do đó, anh B thuộc đối tượng được Nhà nước hỗ trợ một lần kinh phí cai nghiện với mức tối thiểu bằng mức lương cơ sở hiện hành, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện và thủ tục theo quy định.
Tình huống số 49:
Anh Nguyễn Văn B, 31 tuổi, đã hoàn thành thời gian cai nghiện ma túy bắt buộc và trở về địa phương sinh sống. Sau khi về nơi cư trú, anh B được Công an xã phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện công tác quản lý sau cai nghiện theo quy định.
Trong quá trình này, anh B gặp nhiều khó khăn như chưa có việc làm, chưa được cấp căn cước công dân do trước đây làm mất giấy tờ tùy thân và có nhu cầu học nghề để ổn định cuộc sống. Nắm bắt hoàn cảnh của anh B, chính quyền địa phương đã cử cán bộ tư vấn tâm lý, hướng dẫn anh thực hiện thủ tục đăng ký cư trú, làm lại căn cước, hỗ trợ tiếp cận chương trình đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và hướng dẫn vay vốn để phát triển kinh tế.
Theo quy định của pháp luật, người bị quản lý sau cai nghiện ma túy được hưởng những chính sách hỗ trợ gì để ổn định cuộc sống và phòng, chống tái nghiện?
Trả lời:
Điểm a, b khoản 2 Điều 136 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Tư vấn, giúp đỡ, phòng, chống tái nghiện ma túy:
a) Người bị quản lý sau cai nghiện ma túy được giúp đỡ, phòng, chống tái nghiện ma túy trong thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy;
b) Người bị quản lý sau cai nghiện ma túy được tư vấn, trợ giúp về tâm lý; hướng dẫn làm thủ tục đăng ký cư trú, cấp căn cước, cấp phiếu lý lịch tư pháp; hướng dẫn chấp hành pháp luật, nghĩa vụ công dân; hỗ trợ kinh phí, cho vay vốn, học nghề, tìm kiếm, giới thiệu việc làm; hỗ trợ các điều kiện cần thiết khác giúp người sau cai nghiện ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, phòng, chống tái nghiện;”.
Như vậy, anh Nguyễn Văn B đã hoàn thành thời gian cai nghiện và đang được quản lý sau cai nghiện tại địa phương thì có thể được hỗ trợ tư vấn, trợ giúp về tâm lý; hướng dẫn làm thủ tục đăng ký cư trú, cấp căn cước, cấp phiếu lý lịch tư pháp; hướng dẫn chấp hành pháp luật, nghĩa vụ công dân; hỗ trợ kinh phí, cho vay vốn, học nghề, tìm kiếm, giới thiệu việc làm; hỗ trợ các điều kiện cần thiết khác giúp người sau cai nghiện ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng, phòng, chống tái nghiện.
Điều 50:
Anh Nguyễn Văn C, 32 tuổi, đã hoàn thành thời gian cai nghiện ma túy và đang được quản lý sau cai nghiện tại xã Tân Kỳ. Trước đây, anh C từng làm nghề sửa chữa xe máy và có tay nghề khá tốt. Sau khi trở về địa phương, anh mong muốn mở một tiệm sửa chữa xe máy để có việc làm ổn định, nuôi sống bản thân và gia đình. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế khó khăn, anh C không có đủ vốn để mua máy móc, dụng cụ và thuê mặt bằng. Anh C đến UBND xã để tìm hiểu chính sách hỗ trợ và đề nghị được vay vốn tạo việc làm theo quy định của pháp luật.
Theo quy định của pháp luật, người sau cai nghiện ma túy như anh C có được vay vốn để mở tiệm sửa chữa xe máy và được ưu tiên tham gia chính sách việc làm công hay không?
Trả lời:
Khoản 3 Điều 137 Nghị định số 163/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Người sau cai nghiện ma túy được vay vốn tạo việc làm; được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm công theo quy định của pháp luật về chính sách hỗ trợ tạo việc làm.”.
Người sau cai nghiện ma túy được vay vốn tạo việc làm và được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm công theo quy định của pháp luật về chính sách hỗ trợ tạo việc làm. Chính sách này nhằm giúp người sau cai nghiện có điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống và giảm nguy cơ tái nghiện. Việc vay vốn phải thực hiện theo điều kiện, trình tự và thủ tục của chương trình cho vay hỗ trợ tạo việc làm theo quy định của pháp luật.
Trong tình huống trên, anh Nguyễn Văn C đã hoàn thành thời gian cai nghiện, có nhu cầu vay vốn để mở tiệm sửa chữa xe máy nhằm tạo việc làm và ổn định cuộc sống. Vì vậy, anh C thuộc đối tượng được xem xét vay vốn tạo việc làm và được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm công, nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Tình huống 51: Công ty Cổ phần Thức ăn Gia súc Đại Dương nhập khẩu một lô hàng thức ăn bổ sung khoáng cho bò sữa từ đối tác nước ngoài. Theo Quy chuẩn kỹ thuật về hàm lượng các chỉ tiêu an toàn trong thức ăn chăn nuôi, hàm lượng định lượng tối đa của Chì cho phép trong loại sản phẩm này là 5,0 mg/kg. Trong quá trình làm thủ tục, cơ quan chức năng tiến hành lấy mẫu để kiểm nghiệm. Kết quả cho thấy hàm lượng Chì thực tế đo được trong sản phẩm đạt 7,0 mg/kg (cao hơn mức tối đa 40%). Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 6 Điều 19 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“6. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có hàm lượng định lượng mỗi chỉ tiêu an toàn cao hơn mức tối đa từ 30% trở lên so với quy định trong quy chuẩn kỹ thuật hoặc trong tiêu chuẩn đã công bố áp dụng”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Điểm b khoản 7 Điều 19 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định về biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 5 và khoản 6 Điều này; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc chuyển đổi mục đích sử dụng; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi nhập khẩu sản phẩm thức ăn chăn nuôi có hàm lượng Chì cao hơn mức tối đa 40% của Công ty Đại Dương có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc chuyển đổi mục đích sử dụng; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 52: Bà Mai là chủ cửa hàng vật tư nông nghiệp và thức ăn chăn nuôi tại xã Y. Khi tiến hành kiểm tra đột xuất tại cửa hàng của bà Mai, cơ quan chức năng phát hiện 03 bao thức ăn hỗn hợp cho gia cầm có nhãn hàng hóa ghi rõ hạn sử dụng. 03 bao thức ăn này đã hết hạn được 1 tháng nhưng vẫn được trưng bày công khai để bán cho người chăn nuôi. Theo giá niêm yết tại cửa hàng, mỗi bao thức ăn này có giá bán là 250.000 đồng/bao, tổng giá trị của lô hàng vi phạm là 750.000 đồng. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm a khoản 1 Điều 20 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Hành vi mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi hết hạn sử dụng ghi trên nhãn hoặc tài liệu kèm theo sản phẩm thức ăn chăn nuôi bị xử phạt như sau:
a) Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 400.000 đồng trong trường hợp giá trị hàng hóa vi phạm dưới 1.000.000 đồng”.
Ngoài ra, điểm a khoản 3 Điều 20 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi bán thức ăn cho gia cầm đã hết hạn có giá trị 750.000 đồng của bà Mai có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 200.000 đồng đến 400.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi.
Tình huống 53: Công ty TNHH XNK Đông Hải tiến hành làm thủ tục nhập khẩu một lô hàng gồm 20 tấn thức ăn hỗn hợp dùng cho thủy sản từ một đối tác nước ngoài. Tổng giá trị của lô hàng này là 150.000.000 đồng. Trong quá trình kiểm tra thực tế hàng hóa tại cảng, cơ quan chức năng phát hiện toàn bộ lô hàng đã quá hạn sử dụng 1 tuần theo hạn sử dụng ghi trên nhãn mác in trên bao bì (hết hạn trước thời điểm làm thủ tục nhập khẩu). Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm m khoản 1 Điều 20 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Hành vi mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi hết hạn sử dụng ghi trên nhãn hoặc tài liệu kèm theo sản phẩm thức ăn chăn nuôi bị xử phạt như sau:
m) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng trong trường hợp giá trị hàng hóa vi phạm từ 100.000.000 đồng trở lên”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Ngoài ra, điểm b khoản 3 Điều 20 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi nhập khẩu đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc chuyển đổi mục đích sử dụng; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi nhập khẩu sản phẩm thức ăn chăn nuôi đã quá hạn sử dụng 1 tuần theo hạn sử dụng ghi trên nhãn mác in trên bao bì của Công ty TNHH XNK Đông Hải có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi nhập khẩu; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc chuyển đổi mục đích sử dụng; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 54: Ông Bình là chủ một cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi hộ gia đình tại tỉnh A. Vừa qua, cơ quan chức năng đã đã tiến hành kiểm tra đột xuất xưởng sản xuất của cơ sở này. Qua kiểm tra, phát hiện trong kho đang lưu trữ 100 bao thức ăn hỗn hợp dành cho lợn thịt đang đóng gói hoàn thiện và chuẩn bị xuất bán ra thị trường. Toàn bộ nhãn mác dán trên các bao bì này cũng như các tài liệu kỹ thuật kèm theo đều có đầy đủ thông tin về thành phần, hướng dẫn sử dụng, hạn sử dụng... nhưng lại hoàn toàn trống thông tin về ngày sản xuất. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 2 Điều 20 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không ghi hoặc ghi không đúng ngày sản xuất trên nhãn hoặc tài liệu kèm theo sản phẩm thức ăn chăn nuôi trong sản xuất, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi”.
Điểm c khoản 3 Điều 20 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
c) Buộc sửa đổi thông tin về ngày sản xuất đối với lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không ghi ngày sản xuất trên nhãn, tài liệu kèm theo sản phẩm thức ăn chăn nuôi trong sản xuất thức ăn chăn nuôi của ông Bình có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc sửa đổi thông tin về ngày sản xuất đối với lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi.
Tình huống 55: Công ty Cổ phần chăn nuôi Đại Nam sản xuất lô hàng 5 tấn thức ăn chăn nuôi hỗn hợp dành cho gà con. Trên nhãn bao bì và tài liệu kỹ thuật đi kèm, công ty công bố sản phẩm có chứa chất kháng sinh với hàm lượng là 500 mg/kg. Qua kiểm tra định kỳ, cơ quan chức năng đã tiến hành lấy mẫu ngẫu nhiên lô hàng trên để kiểm tra chất lượng. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy: Hàm lượng kháng sinh thực tế trong sản phẩm chỉ đạt 400 mg/kg (thấp hơn 20% so với hàm lượng ghi trên nhãn). Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất, mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có hàm lượng kháng sinh khác với hàm lượng ghi trên nhãn hàng hóa hoặc tài liệu kèm theo từ 10% đến dưới 30%”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Điểm b khoản 8 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc tái chế lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh trong sản xuất, mua bán đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều này; trường hợp không thể tái chế thì buộc chuyển đổi mục đích sử dụng; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi sản xuất sản phẩm thức ăn chăn nuôi có hàm lượng kháng sinh khác với hàm lượng ghi trên nhãn hàng hóa hoặc tài liệu kèm theo (thấp hơn 20% so với hàm lượng ghi trên nhãn) của Công ty Cổ phần chăn nuôi Đại Nam có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc tái chế lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh; trường hợp không thể tái chế thì buộc chuyển đổi mục đích sử dụng; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 56: Công ty Thức ăn chăn nuôi Thiên Phú tiếp nhận một đơn đặt hàng từ một trang trại lợn quy mô lớn với yêu cầu công ty sản xuất riêng 10 tấn thức ăn hỗn hợp cao cấp có chứa kháng sinh nhằm mục đích đặc trị bệnh viêm phổi cho đàn lợn của trang trại kèm theo đơn thuốc thú y do bác sĩ thú y Nguyễn Văn A (người có chứng chỉ hành nghề thú y) ký tên. Tuy nhiên, đơn thuốc này chỉ ghi tên loại kháng sinh, không ghi liều lượng trộn và thông tin về thời gian ngừng sử dụng thuốc trước khi giết mổ theo quy định. Dù vậy công ty vẫn tiến hành sản xuất toàn bộ lô hàng 10 tấn nói trên. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm c khoản 2 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
c) Sản xuất mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh nhằm mục đích trị bệnh cho vật nuôi không có đơn của người có chứng chỉ hành nghề hoặc có đơn nhưng không đầy đủ thông tin theo quy định của pháp luật về thú y”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Điểm d khoản 8 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
d) Buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh trong sản xuất, mua bán đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm c khoản 2, khoản 3, 4 và 5 Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi sản xuất thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh nhằm mục đích trị bệnh cho vật nuôi có đơn nhưng không đầy đủ thông tin theo quy định của pháp luật về thú y của Công ty Thiên Phú có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Ngoài ra, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 57: Bà Hồng là chủ Hộ kinh doanh vật tư nông nghiệp Hồng Phát. Do muốn gia tăng doanh số và đánh vào tâm lý muốn vật nuôi nhanh lớn của người dân, bà Hồng đã nhập về 2 tấn thức ăn chăn nuôi dành cho lợn thịt từ một cơ sở sản xuất để bán. Loại thức ăn này có trộn thêm một hàm lượng nhỏ kháng sinh với mục đích duy nhất là giúp kích thích tăng trọng trong thời gian ngắn, không phải để phòng hay trị bệnh. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 3 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“3. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
b) Sản xuất, mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh nhằm mục đích kích thích sinh trưởng”.
Điểm d khoản 8 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
d) Buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh trong sản xuất, mua bán đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm c khoản 2, khoản 3, 4 và 5 Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi mua bán sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa kháng sinh nhằm mục đích kích thích sinh trưởng của bà Hồng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Ngoài ra, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 58: Ông Thắng là chủ Hộ kinh doanh Toàn Thắng, chuyên kinh doanh thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y. Ông được người quen giới thiệu một loại thức ăn bổ sung đậm đặc dành cho lợn nhập lậu từ nước ngoài, có trộn sẵn một loại thuốc thú y kích thích tăng trưởng. Tuy nhiên, loại thuốc thú y này chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép sử dụng. Vì hám lợi nhuận cao, ông Thắng vẫn quyết định mua 100 bao sản phẩm này về để bán lại cho các trang trại tại địa phương. Tổng giá trị của toàn bộ lô hàng là 160.000.000 đồng. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 4 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất, mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa thuốc thú y chưa được phép lưu hành tại Việt Nam hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép có giá trị dưới 200.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính dưới 100.000.000 đồng”.
Điểm a khoản 7 và điểm d, g khoản 8 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định như sau:
“7. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều này”.
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
d) Buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh trong sản xuất, mua bán đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm c khoản 2, khoản 3, 4 và 5 Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
g) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm quy định tại các khoản 4, 5 và 6 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi mua bán thức ăn chăn nuôi có chứa thuốc thú y chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép có giá trị lô hàng 160.000.000 đồng của ông Thắng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh, trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm.
Tình huống 59: Ông Nhật là chủ một cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi tư nhân. Để xử lý dứt điểm tình trạng rối loạn tiêu hóa ở lợn con, ông đã tự ý dùng một loại thuốc thú y nhập lậu chưa được phép lưu hành tại Việt Nam để trộn vào dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi. Lô hàng này được sản xuất và tiêu thụ trót lọt ra thị trường, thu về khoản lợi nhuận bất chính là 120.000.000 đồng. Nhận thấy có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan công an đã tiến hành điều tra; tuy nhiên, sau quá trình điều tra, xác minh các yếu tố cấu thành tội phạm và các tình tiết giảm nhẹ, cơ quan công an đã ra Quyết định không khởi tố vụ án hình sự và chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời:
Khoản 5 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“5. Phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất, mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa thuốc thú y chưa được phép lưu hành tại Việt Nam hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép có giá trị từ 200.000.000 đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định đình chỉ điều tra, quyết định đình chỉ vụ án hoặc quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, miễn trách nhiệm hình sự theo bản án”.
Điểm a khoản 7 và điểm d, g khoản 8 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định như sau:
“7. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều này”.
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
d) Buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh trong sản xuất, mua bán đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm c khoản 2, khoản 3, 4 và 5 Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
g) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm quy định tại các khoản 4, 5 và 6 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi sản xuất thức ăn chăn nuôi có chứa thuốc thú y chưa được phép lưu hành tại Việt Nam thu lợi bất chính 120.000.000 đồng mà cơ quan công an có quyết định không khởi tố vụ án hình sự của ông Nhật có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 25.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh, trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm.
Tình huống 60: Công ty Cổ phần XNK Minh Phát nhập khẩu một lô hàng gồm 500 kg thức ăn bổ sung dành cho lợn thịt từ một đối tác nước ngoài, tổng giá trị của toàn bộ lô hàng này là 90.000.000 đồng. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện trong thành phần của loại thức ăn bổ sung này có chứa một loại hóa chất nằm trong danh mục hóa chất, kháng sinh cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam. Hành vi này bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời:
Điểm a khoản 6 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“6. Hành vi sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi có chứa hóa chất, sản phẩm sinh học, vi sinh vật cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi bị xử phạt như sau:
a) Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm sản xuất, mua bán, nhập khẩu mỗi sản phẩm thức ăn chăn nuôi có chứa hóa chất, sản phẩm sinh học, vi sinh vật cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi mà tổng giá trị của sản phẩm thức ăn chăn nuôi vi phạm dưới 100.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính dưới 50.000.000 đồng”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Điểm b khoản 7 và điểm e, g khoản 8 Điều 21 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định như sau:
“7. Hình thức xử phạt bổ sung:
b) Đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ 03 tháng đến 06 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 6 Điều này”.
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
e) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa hóa chất, sản phẩm sinh học, vi sinh vật cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi trong nhập khẩu đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 6 Điều này; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc tiêu hủy;
g) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm quy định tại các khoản 4, 5 và 6 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi nhập khẩu thức ăn chăn nuôi có chứa hóa chất bị cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi có giá trị lô hàng là 90.000.000 đồng của Công ty Cổ phần XNK Minh Phát có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 120.000.000 đồng đến 160.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi từ 03 tháng đến 06 tháng và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất sản phẩm thức ăn chăn nuôi chứa hóa chất cấm sử dụng trong thức ăn chăn nuôi, trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc tiêu hủy; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm.
Tình huống 61: Ông Trung là chủ cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi. Để giảm chi phí sản xuất và tăng độ đạm cho sản phẩm thức ăn gia súc, ông đã sử dụng một lượng lớn bột phế liệu X để làm nguyên liệu khi sản xuất thức ăn chăn nuôi sau đó đã bán ra thị trường một số lượng lớn, thu về tổng số tiền lợi nhuận là 60.000.000 đồng. Loại bột phế liệu X hoàn toàn không nằm trong Danh mục nguyên liệu được phép sử dụng làm thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 22 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng mỗi loại nguyên liệu không có trong Danh mục nguyên liệu được phép sử dụng làm thức ăn chăn nuôi để sản xuất thức ăn chăn nuôi có giá trị dưới 200.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính dưới 100.000.000 đồng”.
Tại khoản 3, khoản 4 Điều 22 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Hình thức xử phạt bổ sung:
Đình chỉ hoạt động sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại Điều này”.
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại Điều này;
b) Buộc chuyển đổi mục đích sử dụng lô nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi sử dụng nguyên liệu không có trong Danh mục nguyên liệu được phép sử dụng làm thức ăn chăn nuôi để sản xuất thức ăn chăn nuôi thu lợi bất chính 60.000.000 đồng của ông Trung có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi; buộc chuyển đổi mục đích sử dụng của lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi, trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 62: Công ty TNHH Thức ăn chăn nuôi An Khánh chuyên sản xuất thức ăn thủy sản. Trong đợt kiểm tra đột xuất, cơ quan có thẩm quyền phát hiện công ty đang trộn một loại nguyên liệu không nằm trong Danh mục nguyên liệu được phép sử dụng làm thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam vào dây chuyền sản xuất cám tôm, tổng giá trị lô hàng là 250.000.000 đồng. Cơ quan công an đã tiến hành điều tra xem xét khởi tố vụ án do có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Tuy nhiên sau khi điều tra, xác định hành vi của công ty chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm nên đã ra Quyết định không khởi tố vụ án hình sự, chuyển hồ sơ vụ việc cho cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính để xử lý theo quy định. Hành vi này sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
Trả lời:
Khoản 2 Điều 22 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng mỗi loại nguyên liệu không có trong Danh mục nguyên liệu được phép sử dụng làm thức ăn chăn nuôi để sản xuất thức ăn chăn nuôi có giá trị từ 200.000.000 đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định đình chỉ điều tra, quyết định đình chỉ vụ án hoặc quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, miễn trách nhiệm hình sự theo bản án”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Tại khoản 3, khoản 4 Điều 22 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“3. Hình thức xử phạt bổ sung:
Đình chỉ hoạt động sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại Điều này”.
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại Điều này;
b) Buộc chuyển đổi mục đích sử dụng lô nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi sử dụng nguyên liệu không có trong Danh mục nguyên liệu được phép sử dụng làm thức ăn chăn nuôi để sản xuất thức ăn chăn nuôi có giá trị là 250.000.000 đồng của Công ty An Khánh có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động sản xuất thức ăn chăn nuôi từ 01 tháng đến 03 tháng và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi; buộc chuyển đổi mục đích sử dụng của lô sản phẩm thức ăn chăn nuôi, trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 63: Bà Hoa là chủ một hộ chăn nuôi lợn thịt tại địa phương. Ủy ban nhân dân xã triển khai chương trình hỗ trợ kinh phí tiêm vắc-xin và cải tạo chuồng trại phòng dịch dành cho các hộ chăn nuôi nông hộ trên địa bàn. Mức hỗ trợ được tính theo quy mô đầu gia súc thực tế tại thời điểm kê khai. Tại thời điểm đó, chuồng nhà bà Hoa thực tế chỉ nuôi 10 con lợn. Tuy nhiên, để nhận được nhiều tiền hỗ trợ hơn từ ngân sách Nhà nước, bà đã tự ý điền vào tờ khai với số lượng là 20 con lợn. Do vậy, bà đã nhận được kinh phí đối với 20 con, trục lợi số kinh phí khai khống của 10 con. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 23 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi gian dối trong kê khai nhằm mục đích trục lợi”.
Điểm a khoản 3 Điều 23 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi gian dối trong kê khai nhằm mục đích trục lợi đối với kinh phí tiêm vắc-xin và cải tạo chuồng trại phòng dịch của bà Hoa có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Ngoài ra, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi.
Tình huống 64: Gia đình ông Dũng sinh sống tại trung tâm phường T. Theo quy định của chính quyền, toàn bộ khu vực trung tâm là khu vực không được phép chăn nuôi gia súc, gia cầm nhằm đảm bảo vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị. Do có mảnh vườn trống sát bên nhà, ông đã tự ý mua 02 con bò thịt về nuôi để tận dụng nguồn cỏ tự nhiên. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 2 Điều 23 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi chăn nuôi tại khu vực không được phép chăn nuôi”.
Điểm b khoản 3 Điều 23 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc di dời vật nuôi ra khỏi khu vực không được phép chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi chăn nuôi bò tại khu vực không được phép chăn nuôi của ông Dũng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Ngoài ra, còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc di dời vật nuôi ra khỏi khu vực không được phép chăn nuôi.
Tình huống 65: Ông Hóa là chủ một trang trại chăn nuôi lợn thịt quy mô nhỏ tại tỉnh H. Trang trại của ông hoàn toàn không lưu giữ bất kỳ hồ sơ nào liên quan đến nhật ký quá trình hoạt động chăn nuôi, nguồn gốc các loại thức ăn chăn nuôi đã sử dụng và lịch trình tiêm vắc-xin cho đàn lợn. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm a khoản 1 Điều 24 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Không lưu giữ, cập nhật đầy đủ hồ sơ về quá trình hoạt động chăn nuôi, sử dụng thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, vắc-xin và thông tin khác để bảo đảm truy xuất nguồn gốc”.
Căn cứ quy định trên, hành vi không lưu giữ hồ sơ liên quan đến nhật ký quá trình hoạt động chăn nuôi, nguồn gốc các loại thức ăn chăn nuôi đã sử dụng và lịch trình tiêm vắc-xin cho đàn lợn của ông Hóa có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Tình huống 66: Ông Hoàng là chủ một trang trại chăn nuôi gà thịt quy mô nhỏ tại xã X. Theo quy định, khoảng cách an toàn tối thiểu từ trang trại chăn nuôi quy mô nhỏ đến trường học phải đảm bảo ít nhất là 150 mét. Do nhu cầu mở rộng quy mô, ông đã xây dựng thêm một dãy chuồng nuôi mới nằm sát về phía ranh giới đất của gia đình. Tuy nhiên, vị trí dãy chuồng nuôi mới này chỉ cách tường rào của trường Tiểu học 45 mét. Trong quá trình chăn nuôi, mùi hôi từ chuồng gà phát tán trực tiếp vào các lớp học làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và việc học tập của học sinh. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 1 Điều 24 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
b) Không bảo đảm khoảng cách an toàn trong chăn nuôi trang trại theo quy định”.
Ngoài ra, điểm a khoản 4 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc giảm quy mô chăn nuôi cho phù hợp với khoảng cách theo quy định đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không bảo đảm khoảng cách an toàn trong chăn nuôi trang trại theo quy định của ông Hoàng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc giảm quy mô chăn nuôi cho phù hợp với khoảng cách theo quy định.
Tình huống 67: Ông Hùng là chủ một trang trại chăn nuôi lợn giống quy mô nhỏ. Do ảnh hưởng của dịch bệnh lan rộng, chính quyền địa phương đã triển khai gói chính sách hỗ trợ tài chính đặc biệt đối với các trang trại chăn nuôi. Mức hỗ trợ được tính theo số lượng lợn nái giống thực tế của trang trại. Lợi dụng hoạt động này, ông đã cố ý kê khai số liệu lợn nái giống đang nuôi tại trang trại của mình nhiều hơn số lợn hiện tại của trang trại để nộp lên UBND xã và hưởng số tiền chênh lệch. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 2 Điều 24 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Hành vi vi phạm quy định về kê khai chăn nuôi bị xử phạt như sau:
b) Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi gian dối trong kê khai nhằm mục đích trục lợi”.
Ngoài ra, điểm b khoản 4 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 2 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi gian dối trong kê khai về số lợn giống trong trang trại nhằm mục đích trục lợi của ông Hùng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi.
Tình huống 68: Ông Kiên mở một trang trại chăn nuôi lợn quy mô vừa nằm tại phường X. Theo quy định, toàn bộ địa bàn phường X đã được xác định là khu vực nội thị, đông dân cư và không được phép chăn nuôi gia súc, gia cầm nhằm mục đích thương mại. Dù vậy, ông Kiên vẫn tiếp tục vận hành và mở rộng trang trại lợn ngay tại khuôn viên đất của gia đình nằm xen kẽ trong khu dân cư. Do hệ thống xử lý chất thải không đáp ứng kịp, trang trại liên tục phát tán mùi hôi thối, xả nước thải bốc mùi ra rãnh thoát nước chung, gây bức xúc cho các hộ dân xung quanh. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 3 Điều 24 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi chăn nuôi tại khu vực không được phép chăn nuôi theo quy định”.
Điểm c khoản 4 Điều 24 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“4. Biện pháp khắc phục hậu quả:
c) Buộc di dời trang trại chăn nuôi ra khỏi khu vực không được phép chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi mở trang trại chăn nuôi tại khu vực không được phép chăn nuôi theo quy định của ông Kiên có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Ngoài ra, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc di dời trang trại chăn nuôi ra khỏi khu vực không được phép chăn nuôi.
Tình huống 69: Ông Mạnh là chủ trang trại chăn nuôi bò sữa quy mô lớn tại tỉnh X. Theo quy định, khoảng cách từ trang trại chăn nuôi quy mô lớn đến cộng đồng dân cư tối thiểu là 400 mét. Vừa qua, ông đầu tư xây dựng thêm một khu chuồng trại khép kín mới để tăng đàn. Tuy nhiên, khu chuồng trại này chỉ cách khu dân cư 200 mét nên gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân xung quanh. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 1 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
b) Không bảo đảm khoảng cách an toàn trong chăn nuôi trang trại theo quy định”.
Bên cạnh đó, điểm a khoản 7 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc giảm quy mô chăn nuôi cho phù hợp với khoảng cách theo quy định đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không bảo đảm khoảng cách an toàn trong chăn nuôi trang trại bò sữa quy mô lớn theo quy định của ông Mạnh có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Ngoài ra, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc giảm quy mô chăn nuôi cho phù hợp với khoảng cách theo quy định.
Tình huống 70: Công ty TNHH Nông nghiệp Ngọc Ngà là chủ sở hữu của trang trại chăn nuôi gà quy mô lớn với tại tỉnh T. Vào tháng 05/2026, cơ quan chức năng đã gửi thông báo chính thức và lịch làm việc về việc tiến hành đánh giá giám sát định kỳ việc duy trì các điều kiện chăn nuôi tại trang trại. Tuy nhiên, vào ngày làm việc theo lịch, công ty đã chỉ đạo nhân viên đã cố tình khóa cổng trang trại, không cho cơ quan chắc năng vào. Sau đó, cơ quan chức năng tiếp tục gửi văn bản nhắc nhở và lịch làm việc lần thứ hai nhưng công ty vẫn tiếp tục trốn tránh, không chấp hành yêu cầu. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 2 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi không chấp hành yêu cầu đánh giá giám sát duy trì điều kiện chăn nuôi”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không chấp hành yêu cầu đánh giá giám sát duy trì điều kiện chăn nuôi đối với trang trại chăn nuôi gà của công ty Ngọc Ngà có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng.
Tình huống 71: Ông Phương là chủ một trang trại chăn nuôi lợn quy mô lớn tại tỉnh B. Trang trại đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi với công suất thiết kế tối đa được phê duyệt ghi trên giấy là 2.000 con lợn thịt/lứa. Vừa qua, ông ký kết được hợp đồng cung ứng dài hạn với một đối tác lớn nên muốn mở rộng quy mô lên thành 2.500 con lợn thịt. Tuy nhiên, do ngại thực hiện thủ tục cấp lại giấy chứng nhận, ông đã tự ý dùng hóa chất tẩy xóa và sửa đổi con số từ "2.000" lên “2.500” nhằm mục đích hợp thức hóa số lượng lợn nuôi thực tế tại trang trại. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 3 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“3. Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung trong Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi”.
Điểm b khoản 7 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“7. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc nộp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung trong giấy cho cơ quan có thẩm quyền đã cấp đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung trong Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi của ông Phương có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc nộp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung trong giấy cho cơ quan có thẩm quyền đã cấp.
Tình huống 72: Công ty Cổ phần Nông nghiệp Xanh sở hữu trang trại chăn nuôi vịt quy mô lớn tại xã Đ. Vào kỳ kê khai chăn nuôi định kỳ, dù chính quyền địa phương đã gửi văn bản đôn đốc và biểu mẫu trực tiếp nhưng trang trại không kê khai đúng thời hạn theo quy định. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm a khoản 4 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“4. Hành vi vi phạm về kê khai chăn nuôi bị xử phạt như sau:
a) Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện kê khai”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi trang trại của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Xanh không thực hiện kê khai chăn nuôi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Tình huống 73: Công ty TNHH Phát triển chăn nuôi Đại Phát xây dựng một trang trại chăn nuôi lợn khép kín quy mô lớn tại xã X. Theo quy định, Công ty phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi trước khi chính thức đưa vật nuôi vào chăn nuôi. Tuy nhiên, ngay khi vừa hoàn thiện xong hệ thống chuồng trại cơ bản, công ty đã tiến hành hoạt động chăn nuôi mà chưa có Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 5 Điều 25 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“5. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi thực hiện hoạt động chăn nuôi không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi thực hiện hoạt động chăn nuôi dù không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi của Công ty TNHH Phát triển Chăn nuôi Đại Phát có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Tình huống 74: Xã Y là một vùng nông nghiệp nổi tiếng với các vườn cây ăn quả như cam, quýt, vải thiều. Ông An sở hữu một điểm đặt ong mật cố định với 150 thùng ong đặt ngay cạnh vườn quýt của gia đình. Gần đây, ông Bằng (một hộ nuôi ong khác) đã tự ý chở xe tải chứa 120 thùng ong mật đến đặt ngay tại bãi đất trống đối diện khu vực đặt của ông A với khoảng cách chỉ khoảng 200 mét. Theo quy định, khoảng cách tối thiểu giữa 02 điểm đặt ong nội là 01 ki-lô-mét. Dù biết rõ nhưng ông Bằng vẫn đặt các tổ ong vì cho rằng bãi đất trống này không thuộc quyền sở hữu của ông An. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 26 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa các điểm đặt ong theo quy định”.
Điểm a khoản 6 Điều 26 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“6. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc di chuyển đàn ong đảm bảo khoảng cách theo quy định đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi không đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa các điểm đặt ong theo quy định của ông Bằng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Bên cạnh đó, còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc di chuyển đàn ong đảm bảo khoảng cách theo quy định.
Tình huống 75: Ông Dũng là chủ một cơ sở khai thác tổ yến tại tỉnh K. Nhà nuôi yến của ông nằm cách một khu dân cư tập trung khoảng 600 mét. Theo quy định, thời gian phát loa phóng để dẫn dụ chim yến từ 5 giờ đến 11 giờ 30 và từ 13 giờ 30 đến 19 giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, do muốn gia tăng hiệu quả gọi đàn chim yến về làm tổ trong mùa sinh sản, ông Dũng đã tự ý cài đặt hệ thống hẹn giờ cho giàn loa phóng thanh hoạt động liên tục từ 19 giờ tối đến 22 giờ đêm. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 3 Điều 26 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“3. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
b) Phát âm thanh để dẫn dụ chim yến ngoài khoảng thời gian theo quy định”.
Căn cứ quy định trên, hành vi phát âm thanh để dẫn dụ chim yến từ 19 giờ tối đến 22 giờ đêm (ngoài khoảng thời gian theo quy định) của ông Dũng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Tình huống 76: Ông Vũ cư trú tại xã H, nhận thấy trên địa bàn có rất nhiều nhà nuôi yến công nghiệp và lượng chim yến bay đi kiếm ăn hàng ngày ngoài tự nhiên rất lớn, ông đã nảy sinh ý định đánh bắt loại chim này mang bán cho các quán ăn, nhà hàng làm mồi nhậu. Ông tự chế tạo một giàn lưới bẫy chim căng tại khu vực cánh đồng nơi chim yến hay bay thấp tìm mồi. Đồng thời, lắp đặt một hệ thống loa công suất lớn giả lập tiếng chim yến gọi bầy để dẫn dụ chim yến bay vào khu vực giàn lưới. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm a khoản 4 Điều 26 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“4. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm sau đây:
a) Săn bắt, dẫn dụ chim yến để sử dụng vào mục đích khác ngoài mục đích nuôi chim yến để khai thác tổ yến hoặc nghiên cứu khoa học”.
Ngoài ra, khoản 5 và điểm c, điểm d khoản 6 Điều 26 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“5. Hình thức xử phạt bổ sung:
Tịch thu tang vật được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 4 Điều này”.
“6. Biện pháp khắc phục hậu quả:
c) Buộc thả chim yến về môi trường tự nhiên đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 4 Điều này;
d) Buộc nộp lại số tiền bằng với giá trị tang vật vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy quy định tại điểm a khoản 4 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi săn bắt, dẫn dụ chim yến để sử dụng vào mục đích bán cho các quán ăn, nhà hàng để làm mồi nhậu có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tịch thu tang vật được sử dụng để thực hiện hành vi và biện pháp khắc phục hậu quả buộc thả chim yến về môi trường tự nhiên; buộc nộp lại số tiền bằng với giá trị tang vật vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy.
Tình huống 77: Trang trại chăn nuôi GigaFarm là trang trại quy mô lớn thuộc sở hữu của Công ty TNHH Giga. Để phòng bệnh tiêu chảy cho đàn lợn, công ty đã mua 5 tấn thức ăn hỗn hợp có chứa kháng sinh từ Công ty sản xuất Thức ăn chăn nuôi X. Theo hướng dẫn sử dụng, loại thức ăn này chỉ được dùng liên tục tối đa trong 7 ngày và phải ngưng sử dụng 14 ngày trước khi xuất chuồng. Tuy nhiên, do lo sợ đàn lợn bị nhiễm bệnh lại và muốn đẩy nhanh tiến độ xuất chuồng, công ty đã chỉ đạo cho đàn lợn ăn loại thức ăn chứa kháng sinh này liên tục trong 15 ngày. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm c khoản 1 Điều 27 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Hành vi sử dụng thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh không tuân thủ hướng dẫn của tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc cung cấp thức ăn chăn nuôi bị xử phạt như sau:
c) Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với chăn nuôi trang trại quy mô lớn”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi công ty TNHH Giga sử dụng thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh không tuân thủ hướng dẫn trên bao bì của nhà sản xuất có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Tình huống 78: Ông Minh có một trang trại chăn nuôi gà đồi quy mô nhỏ. Gần đây đàn gà xuất hiện triệu chứng của bệnh hô hấp. Sau khi có đơn của bác sĩ thú y, ông đã mua và cho đàn gà sử dụng loại thức ăn hỗn hợp có chứa kháng sinh chuyên dùng để trị bệnh hô hấp trong thời gian 5 ngày. Đàn gà sau đó đã khỏi bệnh và phát triển bình thường. Tuy nhiên ông không ghi chép lại thông tin vào số nhật ký chăn nuôi. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Hành vi không ghi nhật ký sử dụng thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh nhằm mục đích trị bệnh cho vật nuôi bị xử phạt như sau:
a) Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với chăn nuôi trang trại quy mô nhỏ”.
Căn cứ quy định trên, hành vi không ghi nhật ký sử dụng thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh nhằm mục đích trị bệnh cho đàn gà của ông Minh có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Tình huống 79: Do áp lực công việc, anh Mạnh thường xuyên uống rượu bia để giải tỏa tinh thần. Anh có nuôi một chú chó nhỏ, hôm nay sau khi đi nhậu về thấy chú chó vô tình làm đổ bát thức ăn, anh đã dùng một thanh gỗ lớn liên tục đánh đập dã man vào đầu và chân của chú chó, mặc cho con vật kêu la thảm thiết, khiến chú chó bị thương tích nặng. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 1 Điều 28 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi đánh đập, hành hạ tàn nhẫn đối với vật nuôi”.
Căn cứ quy định trên, hành vi đánh đập, hành hạ tàn nhẫn với chú chó mà mình nuôi của anh Mạnh có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Tình huống 80: Cơ sở giết mổ do ông Đức làm chủ chuyên cung cấp thịt lợn thương phẩm cho các chợ đầu mối tại địa phương. Cơ sở vừa nhập về một lô hàng gồm 50 con lợn thịt, trong quá trình lùa đàn lợn từ xe tải vào chuồng lưu giữ tạm thời trước khi giết mổ, một số con hoảng sợ không chịu di chuyển và chạy hỗn loạn. Ông đã dùng gậy sắt và khúc gỗ lớn liên tục vụt, đập dã man vào đầu, lưng và chân của những con lợn này. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 2 Điều 28 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với cơ sở giết mổ tập trung có một trong các hành vi vi phạm sau đây:
b) Đánh đập vật nuôi trước khi giết mổ”.
Căn cứ quy định trên, hành vi đánh đập vật nuôi trước khi giết mổ của ông Đức có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
Tình huống 81: Anh Khang chăn nuôi số lượng lớn gà vịt trong lán tại khu vực đồi của gia đình. Do có mâu thuẫn cá nhân từ trước về việc tranh chấp ranh giới đất đai, ông Vũ (hàng xóm của anh Khang) luôn tìm cách gây khó dễ cho anh. Hôm nay khi xe tải chở thức ăn chăn nuôi vào giao cho lán của anh Khang, ông Vũ đã cố tình mang một đống gỗ, gạch đá ra xếp thành hàng dài, chắn ngang con đường duy nhất dẫn vào lán. Dù anh Khang và tài xế xe tải yêu cầu dọn dẹp để xe đi qua, ông không những không đồng ý mà còn có lời lẽ thách thức, canh giữ suốt 5 tiếng kiên quyết không cho xe vào, khiến xe tải phải quay đầu ra về, gián đoạn nguồn thức ăn cho gà, vịt của anh Khang. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 3 Điều 28 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi cản trở, xâm phạm trái phép hoạt động chăn nuôi hợp pháp”.
Căn cứ quy định trên, hành vi ông Vũ cản trở hoạt động chăn nuôi hợp pháp bằng cách không cho xe chở cám vào nơi chăn nuôi hợp pháp của người khác có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
Tình huống 82: Ông Hải là chủ một cơ sở giết mổ gia súc nhỏ lẻ tại địa phương. Để kiếm thêm lợi nhuận bằng cách làm tăng trọng lượng thịt trước khi bán cho các tiểu thương, ông đã chỉ đạo nhân công dùng ống nhựa kết nối với máy bơm công suất lớn để bơm nước trực tiếp vào bụng của 4 con lợn chuẩn bị đưa vào giết mổ với tổng khối lượng 450kg. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm b khoản 4 Điều 28 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“4. Hành vi đưa vật thể lạ, bơm nước cưỡng bức hoặc các chất khác vào cơ thể động vật trên cạn trước khi giết mổ bị xử phạt như sau:
b) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với trường hợp tổng khối lượng động vật vi phạm từ 100 kg đến dưới 500 kg”.
Khoản 5, khoản 6 Điều 28 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“5. Hình thức xử phạt bổ sung:
Đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều này”.
“6. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc giết mổ động vật bị bơm nước cưỡng bức và xử lý nhiệt sản phẩm động vật; buộc tiêu hủy sản phẩm động vật đối với hành vi đưa vật thể lạ hoặc các chất khác vào cơ thể động vật đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều này; trường hợp không thể giết mổ động vật bị bơm nước cưỡng bức hoặc tái phạm thì buộc tiêu hủy”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi ông Hải bơm nước trực tiếp vào bụng của 4 con lợn chuẩn bị đưa vào giết mổ với tổng khối lượng 450kg có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Ngoài ra, còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động của cơ sở từ 01 tháng đến 03 tháng và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc giết mổ động vật bị bơm nước cưỡng bức và xử lý nhiệt sản phẩm động vật; trường hợp không thể giết mổ động vật bị bơm nước cưỡng bức hoặc tái phạm thì buộc tiêu hủy.
Tình huống 83: Công ty TNHH Môi trường Xanh làm thủ tục thông quan nhập khẩu lô hàng là một loại chế phẩm sinh học để xử lý chất thải chăn nuôi và khử mùi chuồng trại từ nước ngoài về Việt Nam với tổng giá trị 150.000.000 đồng. Qua kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền phát hiện trên toàn bộ nhãn trên sản phẩm đều không ghi ngày sản xuất. Đồng thời, trong toàn bộ hồ sơ kèm theo cũng không thể hiện bất kỳ thông tin nào về ngày sản xuất của sản phẩm. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm c khoản 2 Điều 30 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
c) Nhập khẩu mỗi sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi nhưng không ghi hoặc ghi không đúng ngày sản xuất trên nhãn hoặc tài liệu kèm theo sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi”.
Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định:
“2. Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân”.
Điểm b khoản 8 Điều 30 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc sửa đổi thông tin về ngày sản xuất đối với lô sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm c khoản 2 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi nhập khẩu chế phẩm sinh học để xử lý chất thải chăn nuôi và khử mùi chuồng trại từ nước ngoài mà không ghi ngày sản xuất trên nhãn, tài liệu kèm theo của công ty TNHH Môi trường Xanh có thể bị xử phtaj vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc sửa đổi thông tin về ngày sản xuất đối với lô sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi vi phạm.
Tình huống 84: Ông Toàn là chủ Hộ kinh doanh vật tư chăn nuôi Toàn Phát tại xã A. Cửa hàng của ông đang bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền đình chỉ hoạt động mua bán sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi trong thời hạn 2 tháng. Tuy nhiên, do luyến tiếc khoản lợi nhuận từ các đơn đặt hàng cũ và nghĩ rằng cơ quan chức năng sẽ không kiểm tra lại, ông vẫn lén lút mở cửa kho và tiếp tục thực hiện các hoạt động mua bán sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi khi chưa hết thời hạn đình chỉ. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Điểm a khoản 6 Điều 30 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“6. Phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Mua bán sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi trong thời gian cơ quan nhà nước có thẩm quyền đình chỉ hoạt động mua bán sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi”.
Điểm a, đ khoản 8 Điều 30 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc thu hồi và chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 2, điểm a khoản 3, điểm a khoản 4 và điểm a khoản 6 Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy;
đ) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các khoản 3, 4 và 6 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên, hành vi mua bán sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi trong thời gian cơ quan nhà nước có thẩm quyền đình chỉ hoạt động mua bán sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi của ông Toàn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 25.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc thu hồi và chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi, trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi.
Tình huống 85: Nhận thấy nhu cầu xử lý ô nhiễm mùi hôi tại các trang trại nuôi lợn tại địa phương tăng cao, ông Kiên đã mua sắm máy móc và nguyên vật liệu để thiết lập một cơ sở sản xuất quy mô nhỏ tại nhà với sản phẩm chính là chế phẩm sinh học dạng bột chuyên dùng để ủ phân và khử mùi hôi chuồng trại. Khi cơ quan chức năng kiểm tra, ông đang vận hành dây chuyền đóng gói sản phẩm và trong kho có sẵn 100 bao chế phẩm thành phẩm, tuy nhiên không cung cấp được Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi. Hành vi này có bị xử phạt vi phạm hành chính không?
Trả lời:
Khoản 7 Điều 31 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi quy định:
“7. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi không có giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi”.
Điểm đ, e khoản 10 Điều 31 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP quy định biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
“10. Biện pháp khắc phục hậu quả:
đ) Buộc thu hồi và chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 5, 6, 7 và 8 Điều này; trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy;
e) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 5, 6, 7 và 8 Điều này”.
Căn cứ các quy định trên , hành vi sản xuất sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi không có giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi của ông Kiên có thể bị xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Bên cạnh đó, bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc thu hồi và chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi, trường hợp không thể chuyển đổi mục đích sử dụng thì buộc tiêu hủy; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi.
Tình huống 86:
Công ty M biết một giống dưa lưới đang được bảo hộ quyền đối với giống cây trồng. Mặc dù không trực tiếp sử dụng vật liệu nhân giống trái phép, công ty vẫn thu mua quả dưa được thu hoạch từ nguồn giống đã được nhân trái phép để lấy hạt tiếp tục sản xuất giống và cung cấp cho các cơ sở trồng trọt mà không được sự đồng ý của chủ Bằng bảo hộ.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định số vật liệu nhân giống vi phạm còn lại có giá trị 80.000.000 đồng. Trước đó, Công ty M đã bán một phần giống và thu được 25.000.000 đồng tiền lợi nhuận từ hành vi vi phạm.
Đại diện công ty cho rằng mình chỉ sử dụng vật liệu thu hoạch, không trực tiếp sử dụng vật liệu nhân giống ban đầu nên không xâm phạm quyền của chủ Bằng bảo hộ.
Việc Công ty M tiếp tục nhân giống từ vật liệu thu hoạch có nguồn gốc bất hợp pháp sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định của pháp luật?
Trả lời:
Trường hợp sử dụng vật liệu thu hoạch thu được từ việc sử dụng bất hợp pháp vật liệu nhân giống của giống cây trồng được bảo hộ để tiếp tục thực hiện hành vi sản xuất hoặc nhân giống mà không thuộc trường hợp ngoại lệ theo quy định của pháp luật vẫn bị xử phạt.
Theo khoản 3 Điều 18 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“3. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm sử dụng vật liệu thu hoạch thu được từ việc sử dụng bất hợp pháp vật liệu nhân giống của mỗi loại giống cây trồng được bảo hộ để thực hiện các hành vi quy định tại khoản 2 Điều này...”
Trong tình huống trên, Công ty M đã sử dụng vật liệu thu hoạch có nguồn gốc từ vật liệu nhân giống được sử dụng trái phép để tiếp tục nhân giống cây trồng được bảo hộ. Vì vậy, Công ty M có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 5 Điều 18 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, số vật liệu nhân giống vi phạm còn lại bị tịch thu.
Theo khoản 6 Điều 18, Công ty M còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm. Sau khi xác định khoản lợi nhuận 25.000.000 đồng có được từ việc bán số giống được nhân trái phép, công ty phải nộp lại toàn bộ khoản tiền này.
Như vậy, Công ty M có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, bị tịch thu số vật liệu nhân giống vi phạm còn lại trị giá 80.000.000 đồng, đồng thời phải nộp lại 25.000.000 đồng số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Tình huống 87:
Công ty N đưa ra thị trường một giống cà chua mới với tên thương mại “Ruby Gold”. Qua kiểm tra, cơ quan chuyên môn xác định tên này rất dễ gây nhầm lẫn với giống cà chua “Ruby Gold Plus” đã được cấp Bằng bảo hộ và thuộc cùng loài cây trồng.
Trong thời gian sử dụng tên giống này, Công ty N đã bán được nhiều lô giống và thu 22.000.000 đồng tiền lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh.
Đại diện công ty cho rằng tên giống chỉ mang tính chất quảng bá sản phẩm, không sao chép đặc tính kỹ thuật hay vật liệu nhân giống của giống cây trồng đã được bảo hộ nên không vi phạm pháp luật.
Việc đặt tên giống cây trồng trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên giống đã được bảo hộ có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nào đối với Công ty N?
Trả lời:
Pháp luật không cho phép sử dụng tên giống cây trồng trùng hoặc tương tự với tên của giống cây trồng đã được bảo hộ đối với giống cùng loài hoặc loài có quan hệ gần gũi, vì có thể gây nhầm lẫn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xâm phạm quyền của chủ Bằng bảo hộ.
Theo khoản 4 Điều 18 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“4. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với việc sử dụng tên mỗi loại giống cây trồng trùng hoặc tương tự với tên giống cây trồng đã được bảo hộ cho giống cây trồng cùng loài hoặc loài liên quan gần gũi với giống cây trồng đã được bảo hộ.”
Trong tình huống trên, Công ty N đã sử dụng tên giống cây trồng gây nhầm lẫn với tên của giống đã được bảo hộ. Vì vậy, Công ty N có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 6 Điều 18 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty N còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm. Sau khi xác định khoản lợi nhuận 22.000.000 đồng có được từ việc kinh doanh giống cây trồng sử dụng tên vi phạm, công ty phải nộp lại toàn bộ khoản tiền này.
Như vậy, Công ty N có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, đồng thời phải nộp lại 22.000.000 đồng là số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi sử dụng tên giống cây trồng trùng hoặc tương tự với tên giống cây trồng đã được bảo hộ.
Tình huống 88:
Công ty P là chủ Bằng bảo hộ đối với một giống lúa. Qua quá trình kiểm tra định kỳ, cơ quan chuyên môn xác định giống lúa này không còn bảo đảm các điều kiện về tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định như tại thời điểm được cấp Bằng bảo hộ.
Mặc dù đã biết kết quả kiểm tra, Công ty P vẫn tiếp tục khai thác, sản xuất và cung cấp vật liệu nhân giống ra thị trường. Trong thời gian này, công ty thu được 30.000.000 đồng tiền lợi nhuận từ việc kinh doanh giống lúa nêu trên.
Đại diện công ty cho rằng giống vẫn cho năng suất tốt, được nhiều khách hàng lựa chọn nên việc tiếp tục khai thác không gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người sử dụng.
Việc tiếp tục khai thác, sử dụng vật liệu nhân giống khi giống cây trồng không còn đáp ứng điều kiện được bảo hộ sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Chủ Bằng bảo hộ có nghĩa vụ duy trì giống cây trồng được bảo hộ đáp ứng các điều kiện về tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định. Việc tiếp tục khai thác, sử dụng vật liệu nhân giống khi giống không còn đáp ứng các điều kiện này là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm c khoản 1 Điều 19 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“c) Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi chủ Bằng bảo hộ không đáp ứng được điều kiện về tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định của mỗi loại giống cây trồng được bảo hộ như tại thời điểm cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng mà vẫn khai thác, sử dụng vật liệu nhân giống.”
Trong tình huống trên, Công ty P đã tiếp tục khai thác và sử dụng vật liệu nhân giống của giống lúa mặc dù giống không còn đáp ứng các điều kiện được bảo hộ. Vì vậy, Công ty P có thể bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm a và điểm b khoản 3 Điều 19 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty P còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm là 30.000.000 đồng và buộc nộp lại Bằng bảo hộ giống cây trồng cho cơ quan hoặc người có thẩm quyền đã cấp.
Tình huống 89:
Sau khi thu hoạch lúa, ông H để toàn bộ rơm rạ tràn ra một đoạn đường liên thôn mà không thu gom, khiến các phương tiện đi lại gặp nhiều khó khăn. Một số người dân phản ánh tình trạng này vì rơm rạ che khuất tầm nhìn và gây mất an toàn giao thông.
Ông H cho rằng rơm rạ sẽ được thu dọn sau vài ngày nên việc để tạm trên đường không phải là hành vi vi phạm.
Trong trường hợp này, ông H có bị xử phạt vi phạm hành chính hay không?
Trả lời:
Pháp luật quy định việc thu gom, vận chuyển phụ phẩm cây trồng không được ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp hoặc giao thông. Hành vi không thu gom phụ phẩm cây trồng hoặc để phụ phẩm gây cản trở giao thông đều là hành vi vi phạm.
Theo Điều 20 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi không thu gom phụ phẩm cây trồng hoặc thu gom, vận chuyển phụ phẩm cây trồng ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, giao thông.”
Trong tình huống trên, ông H không thu gom rơm rạ sau thu hoạch, để phụ phẩm cây trồng lấn chiếm lòng đường, ảnh hưởng đến giao thông. Vì vậy, ông H có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Tình huống 90:
Công ty K thu mua xoài từ nhiều vùng trồng khác nhau để xuất khẩu. Do một số vùng trồng chưa được cấp mã số, công ty đã sử dụng mã số vùng trồng của một vùng trồng khác đã được đăng ký để ghi trên bao bì lô hàng xuất khẩu.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định mã số vùng trồng ghi trên bao bì không đúng với nguồn gốc thực tế của lô xoài.
Đại diện công ty cho rằng chất lượng xoài giữa các vùng tương đương nhau nên việc sử dụng mã số của vùng trồng khác không ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Việc sử dụng mã số vùng trồng không đúng với nguồn gốc thực tế của hàng hóa sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói được sử dụng để truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Việc gắn hoặc sử dụng mã số đã đăng ký không đúng với nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm a khoản 3 Điều 21 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi gắn hoặc sử dụng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đã đăng ký trên nhãn mỗi loại hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa không đúng với nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói hàng hóa để xuất khẩu, lưu thông trên thị trường.”
Trong tình huống trên, Công ty K đã sử dụng mã số vùng trồng đã đăng ký nhưng không đúng với nguồn gốc thực tế của lô xoài xuất khẩu. Vì vậy, Công ty K có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 4 Điều 21 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty K còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ lô xoài đã gắn mã số vùng trồng không đúng nguồn gốc.
Tình huống 91:
Công ty T sản xuất phân bón hữu cơ và thực hiện xuất xưởng nhiều lô hàng để cung ứng cho thị trường. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện công ty không lưu mẫu sản phẩm của từng lô phân bón xuất xưởng theo đúng thời gian bảo quản mẫu lưu theo quy định.
Đại diện công ty cho rằng các lô phân bón đều đã được kiểm tra chất lượng trước khi xuất xưởng nên việc không lưu mẫu không ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Hành vi không lưu mẫu sản phẩm của từng lô phân bón xuất xưởng theo thời gian quy định sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Việc lưu mẫu sản phẩm của từng lô phân bón xuất xưởng là nghĩa vụ của cơ sở sản xuất nhằm phục vụ công tác kiểm tra, truy xuất và giải quyết các vấn đề phát sinh về chất lượng sản phẩm. Không thực hiện đúng quy định về thời gian bảo quản mẫu lưu là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm c khoản 2 Điều 22 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“c) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi không lưu mẫu sản phẩm của từng lô phân bón xuất xưởng theo quy định về thời gian bảo quản mẫu lưu.”
Trong tình huống trên, Công ty T không lưu mẫu sản phẩm của các lô phân bón xuất xưởng theo đúng quy định. Vì vậy, Công ty T có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm a khoản 8 Điều 22 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, trường hợp tái phạm, Công ty T còn bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón từ 03 tháng đến 06 tháng.
Tình huống 92:
Công ty X sản xuất một lô phân bón hữu cơ mới để cung ứng cho thị trường. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định loại phân bón này chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam và không thuộc trường hợp sản xuất để nghiên cứu, khảo nghiệm hoặc trong khuôn khổ dự án sản xuất thử nghiệm theo quy định.
Lô phân bón có tổng giá trị 45.000.000 đồng. Hành vi của Công ty X không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đại diện công ty cho rằng phân bón đã được kiểm nghiệm chất lượng, mang lại hiệu quả sử dụng tốt nên việc chưa được công nhận lưu hành không ảnh hưởng đến người sử dụng.
Công ty X sẽ phải chịu những chế tài nào khi sản xuất phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận lưu hành tại Việt Nam?
Trả lời:
Việc sản xuất phân bón để đưa ra thị trường khi chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam, ngoài các trường hợp pháp luật cho phép, là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm a khoản 6 Điều 22 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với trường hợp lô phân bón có giá trị dưới 50.000.000 đồng mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”
Trong tình huống trên, Công ty X đã sản xuất lô phân bón có giá trị 45.000.000 đồng khi chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam. Vì vậy, công ty có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm c khoản 8 Điều 22 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty X còn bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón từ 06 tháng đến 09 tháng.
Đồng thời, theo điểm c khoản 9 Điều 22 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty X còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ lô phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam.
Như vậy, Công ty X có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón từ 06 tháng đến 09 tháng, đồng thời phải tiêu hủy toàn bộ lô phân bón vi phạm.
Tình huống 93:
Công ty Y nhập một lô phân bón hữu cơ để phân phối cho các đại lý trên địa bàn nhiều tỉnh. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định loại phân bón này chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam. Lô hàng có tổng giá trị 120.000.000 đồng và hành vi của công ty không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Kết quả xác minh cho thấy, trước khi bị phát hiện, Công ty Y đã bán một phần lô hàng và thu được 18.000.000 đồng lợi nhuận từ hoạt động buôn bán phân bón vi phạm.
Đại diện công ty cho rằng phân bón có chất lượng tốt, được người mua đánh giá cao nên việc chưa được cấp Quyết định công nhận lưu hành không gây ảnh hưởng đến thị trường.
Công ty Y sẽ phải chịu những chế tài nào khi buôn bán phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận lưu hành tại Việt Nam?
Trả lời:
Việc buôn bán phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật, trừ các trường hợp được pháp luật cho phép.
Theo điểm c khoản 2 Điều 23 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“c) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với trường hợp lô phân bón có giá trị từ 100.000.000 đồng đến dưới 150.000.000 đồng mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”
Trong tình huống trên, Công ty Y đã buôn bán lô phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam có giá trị 120.000.000 đồng. Vì vậy, công ty có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm c khoản 3 Điều 23 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty Y còn bị “đình chỉ hoạt động buôn bán phân bón từ 06 tháng đến 09 tháng.”
Đồng thời, theo điểm a và điểm b khoản 4 Điều 23 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty Y còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ lô phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp là 18.000.000 đồng có được từ hành vi vi phạm.
Tình huống 94:
Công ty Z nhập khẩu một lô phân bón hữu cơ để phân phối cho các đại lý trong nước. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định loại phân bón này chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam, đồng thời Công ty Z không có Giấy phép nhập khẩu phân bón theo quy định.
Lô phân bón nhập khẩu có tổng giá trị 18.000.000 đồng.
Đại diện công ty cho rằng phân bón được nhập từ nhà sản xuất có uy tín ở nước ngoài nên không cần xin Giấy phép nhập khẩu trước khi đưa về Việt Nam.
Việc nhập khẩu phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận lưu hành tại Việt Nam mà không có Giấy phép nhập khẩu sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Đối với phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam, tổ chức, cá nhân chỉ được nhập khẩu khi đáp ứng các điều kiện và có Giấy phép nhập khẩu theo quy định của pháp luật. Việc nhập khẩu khi không có Giấy phép là hành vi vi phạm.
Theo điểm a khoản 1 Điều 24 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.500.000 đồng đối với trường hợp lô phân bón có giá trị dưới 20.000.000 đồng.”
Trong tình huống trên, Công ty Z đã nhập khẩu lô phân bón chưa được cấp Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam và không có Giấy phép nhập khẩu. Lô hàng có giá trị 18.000.000 đồng, vì vậy công ty có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.500.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 2 Điều 24 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty Z còn bị buộc đưa lô phân bón vi phạm ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tái xuất thì buộc tiêu hủy toàn bộ lô phân bón vi phạm.
Như vậy, Công ty Z có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.500.000 đồng, đồng thời phải đưa lô phân bón vi phạm ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tái xuất; trường hợp không thể thực hiện thì phải tiêu hủy toàn bộ lô phân bón theo quy định.
Tình huống 95:
Công ty M được cấp Giấy phép nhập khẩu một loại phân bón để phục vụ khảo nghiệm. Tuy nhiên, sau khi nhập khẩu, công ty không sử dụng phân bón theo mục đích ghi trong Giấy phép mà bán một phần cho các đại lý để đưa ra thị trường.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định số phân bón đã tiêu thụ có giá trị 28.000.000 đồng và không thể thu hồi được.
Đại diện công ty cho rằng phân bón đã được nhập khẩu hợp pháp nên việc chuyển sang mục đích kinh doanh không làm phát sinh vi phạm.
Việc sử dụng phân bón nhập khẩu không đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Phân bón nhập khẩu phải được sử dụng đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu. Việc tự ý thay đổi mục đích sử dụng là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 1 Điều 25 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng mỗi loại sản phẩm phân bón nhập khẩu không đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu phân bón.”
Trong tình huống trên, Công ty M đã sử dụng phân bón nhập khẩu không đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu. Vì vậy, công ty có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 2 Điều 25 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty M còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép nhập khẩu phân bón từ 06 tháng đến 12 tháng.
Theo điểm a khoản 3 Điều 25 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, đối với số phân bón còn có thể thu hồi, Công ty M bị buộc thu hồi để sử dụng đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu.
Đối với số phân bón đã tiêu thụ và không thể thu hồi, theo điểm b khoản 3 Điều 25 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty M bị buộc nộp lại số tiền bằng giá trị phân bón vi phạm là 28.000.000 đồng.
Như vậy, Công ty M có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, bị tước quyền sử dụng Giấy phép nhập khẩu phân bón từ 06 tháng đến 12 tháng, đồng thời phải thu hồi số phân bón còn lại để sử dụng đúng mục đích; đối với số phân bón đã tiêu thụ và không thể thu hồi thì phải nộp lại số tiền bằng giá trị phân bón vi phạm là 28.000.000 đồng.
Tình huống 96:
Công ty H cử một nhân viên đến lấy mẫu phân bón để phục vụ hoạt động đánh giá chứng nhận hợp quy đối với một lô phân bón trước khi đưa ra thị trường. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định người trực tiếp lấy mẫu chưa được cấp Giấy chứng nhận lấy mẫu phân bón, Giấy chứng nhận tập huấn lấy mẫu phân bón hoặc Chứng chỉ đào tạo người lấy mẫu phân bón theo quy định.
Đại diện công ty cho rằng người lấy mẫu đã có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phân bón nên việc chưa được cấp giấy chứng nhận không ảnh hưởng đến kết quả lấy mẫu.
Hành vi lấy mẫu phân bón khi chưa có giấy chứng nhận theo quy định sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Việc lấy mẫu phân bón để đánh giá chứng nhận hợp quy hoặc phục vụ quản lý nhà nước chỉ được thực hiện bởi người có Giấy chứng nhận hoặc Chứng chỉ theo quy định. Thực hiện lấy mẫu khi chưa đáp ứng điều kiện này là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm a khoản 1 Điều 26 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không có Giấy chứng nhận lấy mẫu phân bón hoặc Giấy chứng nhận tập huấn lấy mẫu phân bón hoặc Chứng chỉ đào tạo người lấy mẫu phân bón đã thực hiện việc lấy mẫu phân bón.”
Trong tình huống trên, người được Công ty H giao thực hiện việc lấy mẫu phân bón chưa có giấy chứng nhận hoặc chứng chỉ theo quy định. Vì vậy, Công ty H có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 3 Điều 26 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty H còn bị buộc hủy bỏ kết quả lấy mẫu phân bón và kết quả thử nghiệm chất lượng phân bón được thực hiện từ việc lấy mẫu vi phạm.
Như vậy, Công ty H có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, đồng thời phải hủy bỏ kết quả lấy mẫu phân bón và kết quả thử nghiệm chất lượng phân bón theo quy định.
Tình huống 97:
Trung tâm khảo nghiệm A được Công ty B thuê thực hiện khảo nghiệm một loại phân bón mới để phục vụ việc đăng ký lưu hành. Sau khi hoàn thành khảo nghiệm, trung tâm đã cung cấp kết quả khảo nghiệm không đúng với kết quả thực tế, làm sai lệch các chỉ tiêu đã được đánh giá.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện sự sai lệch giữa số liệu khảo nghiệm thực tế và kết quả do Trung tâm A cung cấp.
Đại diện trung tâm cho rằng việc điều chỉnh kết quả chỉ nhằm hoàn thiện hồ sơ cho doanh nghiệp, không làm ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm phân bón.
Trường hợp cung cấp kết quả khảo nghiệm phân bón sai so với kết quả khảo nghiệm thực tế sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Tổ chức thực hiện khảo nghiệm phân bón có trách nhiệm bảo đảm tính trung thực, chính xác của kết quả khảo nghiệm. Việc cung cấp kết quả không đúng với kết quả khảo nghiệm thực tế là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 3 Điều 27 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp kết quả sai so với kết quả khảo nghiệm mỗi loại sản phẩm phân bón.”
Trong tình huống trên, Trung tâm khảo nghiệm A đã cung cấp kết quả khảo nghiệm không đúng với kết quả thực tế của sản phẩm phân bón. Vì vậy, trung tâm có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm b khoản 7 Điều 27 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Trung tâm khảo nghiệm A còn bị buộc hủy bỏ kết quả khảo nghiệm và thu hồi, tiêu hủy hồ sơ, tài liệu liên quan đến kết quả khảo nghiệm vi phạm.
Như vậy, Trung tâm khảo nghiệm A có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, đồng thời phải hủy bỏ kết quả khảo nghiệm và thu hồi, tiêu hủy hồ sơ, tài liệu theo quy định.
Tình huống 98:
Công ty N làm giả Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam để hoàn thiện hồ sơ giới thiệu sản phẩm với đối tác. Sau quá trình xác minh, cơ quan điều tra xác định hành vi chưa đủ yếu tố truy cứu trách nhiệm hình sự và đã có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính.
Đại diện công ty cho rằng giấy tờ giả chỉ được sử dụng trong quá trình giao dịch, chưa gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân khác nên không đáng bị xử phạt.
Trường hợp làm giả Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Việc làm giả các loại giấy tờ trong lĩnh vực phân bón là hành vi bị nghiêm cấm. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính hoặc có một trong các quyết định theo quy định thì tổ chức, cá nhân vi phạm vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính.
Theo điểm a khoản 2 Điều 29 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi làm giả mỗi giấy thuộc các loại giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều này khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính hoặc một trong các quyết định không khởi tố vụ án hình sự, quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, quyết định đình chỉ điều tra, quyết định đình chỉ vụ án, quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can, miễn trách nhiệm hình sự theo bản án.”
Trong tình huống trên, Công ty N đã làm giả Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam và thuộc trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính. Vì vậy, Công ty N có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm b khoản 3 Điều 29 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty N còn bị buộc thu hồi và tiêu hủy Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam đã làm giả.
Như vậy, Công ty N có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, đồng thời phải thu hồi và tiêu hủy giấy tờ giả theo quy định.
Tình huống 99:
Công ty P thu thập và nhân nuôi một loài sinh vật gây hại thực vật để bán cho các đơn vị nghiên cứu và một số khách hàng có nhu cầu. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định việc nhân nuôi sinh vật gây hại này được thực hiện vì mục đích thương mại và không thuộc trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Kết quả xác minh cho thấy Công ty P đã thu lợi bất hợp pháp 15.000.000 đồng từ hoạt động trên.
Đại diện công ty cho rằng sinh vật gây hại chỉ được nuôi trong khu vực khép kín nên không gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.
Trường hợp nhân nuôi sinh vật gây hại thực vật vì mục đích thương mại sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Pháp luật nghiêm cấm việc thực hiện các hành vi quy định tại điểm a, b khoản 3 Điều 30 vì mục đích thương mại. Tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Theo khoản 4 Điều 30 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“4. Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với hành vi quy định tại điểm a, b khoản 3 Điều này vì mục đích thương mại.”
Trong tình huống trên, Công ty P đã nhân nuôi sinh vật gây hại thực vật vì mục đích thương mại. Vì vậy, Công ty P có thể bị phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm b và điểm c khoản 6 Điều 30 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty P còn bị buộc tiêu hủy giống cây, vật liệu làm giống, sinh vật gây hại và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp là 15.000.000 đồng có được từ hành vi vi phạm.
Như vậy, Công ty P có thể bị phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng, đồng thời phải tiêu hủy toàn bộ sinh vật gây hại, giống cây, vật liệu làm giống liên quan và nộp lại 15.000.000 đồng là số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Tình huống 100:
Công ty Q nhập khẩu một lô hạt giống thuộc diện kiểm dịch thực vật. Theo Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu, trước khi đưa lô hàng vào sử dụng, công ty phải thực hiện biện pháp xử lý theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Tuy nhiên, để tiết kiệm thời gian và chi phí, Công ty Q đã đưa toàn bộ lô hạt giống vào lãnh thổ Việt Nam mà không thực hiện biện pháp xử lý theo quy định trong Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định đây là hành vi tái phạm.
Đại diện công ty cho rằng lô hạt giống không có dấu hiệu nhiễm sinh vật gây hại nên việc không xử lý không gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.
Trường hợp không thực hiện biện pháp xử lý theo Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Đối với vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật nhập khẩu, tổ chức, cá nhân phải thực hiện đầy đủ các biện pháp xử lý theo quy định trong Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu. Việc không thực hiện là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm a khoản 5 Điều 31 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi đưa vào lãnh thổ Việt Nam vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật mà không thực hiện biện pháp xử lý theo quy định trong Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu.”
Trong tình huống trên, Công ty Q đã đưa lô hạt giống thuộc diện kiểm dịch thực vật vào Việt Nam nhưng không thực hiện biện pháp xử lý theo quy định trong Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu. Vì vậy, Công ty Q có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm b khoản 6 Điều 31 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, do hành vi tái phạm, Công ty Q còn bị buộc đưa lô hạt giống ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; trường hợp không thể đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam thì buộc tiêu hủy toàn bộ lô hàng vi phạm.
Như vậy, Công ty Q có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng; do tái phạm, công ty còn phải đưa lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc, nếu không thể thực hiện, phải tiêu hủy toàn bộ lô hàng theo quy định.
Tình huống 101:
Công ty H kinh doanh cây giống phát hiện một lô cây trồng bị nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật. Sau khi kiểm tra, cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật đã ban hành quyết định yêu cầu công ty thực hiện các biện pháp xử lý để ngăn chặn nguy cơ lây lan.
Tuy nhiên, Công ty H không chấp hành quyết định của cơ quan có thẩm quyền mà vẫn tiếp tục lưu giữ lô cây giống tại kho. Qua kiểm tra lại, cơ quan chức năng xác định công ty chưa thực hiện bất kỳ biện pháp xử lý nào theo yêu cầu.
Đại diện công ty cho rằng lô cây giống vẫn có thể tận dụng để giảm thiệt hại về kinh tế nên chưa thực hiện việc xử lý theo quyết định.
Trường hợp không chấp hành quyết định của cơ quan chuyên ngành về xử lý đối tượng kiểm dịch thực vật sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Khi cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật ban hành quyết định xử lý đối tượng kiểm dịch thực vật, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm chấp hành đầy đủ. Việc không thực hiện theo quyết định là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 5 Điều 32 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“5. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không chấp hành quy định, quyết định của cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật đối với việc xử lý đối tượng kiểm dịch thực vật.”
Trong tình huống trên, Công ty H đã không chấp hành quyết định của cơ quan chuyên ngành về xử lý đối tượng kiểm dịch thực vật. Vì vậy, Công ty H có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm a và điểm b khoản 6 Điều 32 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty H còn bị buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng lây lan đối tượng kiểm dịch thực vật và buộc tiêu hủy lô cây giống bị nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật.
Như vậy, Công ty H có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, đồng thời phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng lây lan và tiêu hủy lô cây giống bị nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật theo quy định.
Tình huống 102:
Ông A nhập khẩu một giống cây ăn quả để nhân giống. Theo quy định, lô giống này phải được gieo trồng trong khu cách ly kiểm dịch thực vật và chỉ được đưa ra ngoài sau khi có kết luận của cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật về tình trạng nhiễm sinh vật gây hại.
Tuy nhiên, khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, ông A đã đưa toàn bộ lô giống ra gieo trồng tại vườn của mình để kịp thời vụ sản xuất. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định hành vi này không thuộc trường hợp cây mang theo bầu đất.
Ông A cho rằng giống cây nhập khẩu có đầy đủ giấy tờ và không có dấu hiệu nhiễm sinh vật gây hại nên việc đưa ra gieo trồng sớm sẽ không gây ảnh hưởng đến môi trường.
Cá nhân có hành vi đưa giống cây trồng nhập khẩu ra gieo trồng ngoài khu cách ly kiểm dịch thực vật khi chưa có kết luận của cơ quan chuyên ngành sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Đối với giống cây trồng nhập khẩu phải gieo trồng trong khu cách ly kiểm dịch thực vật, việc đưa giống ra gieo trồng ngoài khu cách ly khi chưa có kết luận của cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật về tình trạng nhiễm sinh vật gây hại là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 3 Điều 33 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“3. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi đưa ra gieo trồng, sản xuất giống cây trồng nhập khẩu ngoài khu cách ly kiểm dịch thực vật khi chưa có kết luận của cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật về tình trạng nhiễm sinh vật gây hại đối với giống cây trồng phải gieo trồng trong khu cách ly kiểm dịch thực vật, trừ trường hợp cây mang theo bầu đất.”
Trong tình huống trên, ông A đã đưa giống cây trồng nhập khẩu ra gieo trồng ngoài khu cách ly kiểm dịch thực vật khi chưa có kết luận của cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Vì vậy, ông A có thể bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Theo khoản 4 Điều 33 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, ông A còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ giống cây trồng nhập khẩu vi phạm.
Việc tuân thủ đúng quy định về cách ly kiểm dịch thực vật đối với giống cây trồng nhập khẩu là yêu cầu bắt buộc nhằm ngăn ngừa nguy cơ xâm nhập, lây lan sinh vật gây hại, bảo đảm an toàn cho sản xuất nông nghiệp và môi trường.
Tình huống 103:
Ông H là người có Giấy chứng nhận hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật. Trong quá trình xử lý một lô gỗ nhập khẩu thuộc diện kiểm dịch thực vật, ông H đã sử dụng loại thuốc xông hơi khử trùng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
Qua kiểm tra, cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật xác định việc sử dụng thuốc không đúng quy chuẩn có nguy cơ ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý vật thể và an toàn trong hoạt động kiểm dịch.
Ông H cho rằng loại thuốc sử dụng vẫn có khả năng tiêu diệt sinh vật gây hại nên việc không đúng quy chuẩn kỹ thuật là không đáng kể.
Người hành nghề sử dụng thuốc xông hơi khử trùng không phù hợp quy chuẩn kỹ thuật khi xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Người hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật phải sử dụng thuốc xông hơi khử trùng phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Việc sử dụng thuốc không đúng quy chuẩn là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo điểm a khoản 2 Điều 34 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“a) Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng các loại thuốc xông hơi khử trùng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.”
Trong tình huống trên, ông H đã sử dụng thuốc xông hơi khử trùng không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật khi xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật. Vì vậy, ông H có thể bị phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm a khoản 4 Điều 34 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, ông H còn có thể bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật từ 01 tháng đến 03 tháng.
Tình huống 104:
Công ty X sản xuất một lô thuốc bảo vệ thực vật có trị giá 250.000.000 đồng để đưa ra thị trường. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định sản phẩm không có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, không thuộc trường hợp có Giấy phép nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật theo quy định tại khoản 2 Điều 67 Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Quá trình xác minh cho thấy hành vi của Công ty X chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự; cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự đã có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính.
Đại diện Công ty X cho rằng lô thuốc mới sản xuất, chưa đưa ra lưu thông nên không gây hậu quả và không đáng bị xử phạt.
Trong trường hợp này, Công ty X sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Việc sản xuất thuốc bảo vệ thực vật không có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính hoặc có một trong các quyết định theo quy định thì tổ chức vi phạm vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính.
Theo khoản 5 Điều 35 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“5. Phạt tiền từ 45.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất mỗi loại sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật không có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam có trị giá từ 200.000.000 đồng trở lên... khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính hoặc một trong các quyết định... theo quy định.”
Trong tình huống trên, Công ty X sản xuất thuốc bảo vệ thực vật không có tên trong Danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam, lô hàng có trị giá 250.000.000 đồng và thuộc trường hợp cơ quan có thẩm quyền có văn bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính. Do đó, Công ty X bị phạt tiền từ 45.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm c khoản 6 Điều 35 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty X còn bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thuốc bảo vệ thực vật từ 06 tháng đến 12 tháng.
Đồng thời, theo điểm b khoản 7 Điều 35 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty X bị buộc tiêu hủy toàn bộ thuốc bảo vệ thực vật thành phẩm, thuốc bảo vệ thực vật kỹ thuật vi phạm.
Như vậy, Công ty X bị phạt tiền từ 45.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng; bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thuốc bảo vệ thực vật từ 06 tháng đến 12 tháng và buộc tiêu hủy toàn bộ thuốc bảo vệ thực vật vi phạm theo quy định của pháp luật.
Tình huống 105:
Công ty Y kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện công ty đang buôn bán một lô thuốc bảo vệ thực vật không có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, có trị giá 150.000.000 đồng.
Kết quả xác minh cho thấy hành vi của Công ty Y không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đồng thời, công ty đã thu lợi bất hợp pháp 25.000.000 đồng từ việc buôn bán lô thuốc bảo vệ thực vật nêu trên.
Đại diện Công ty Y cho rằng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và đã được phép lưu hành ở một số quốc gia nên vẫn có thể kinh doanh tại Việt Nam.
Trong trường hợp này, Công ty Y sẽ bị xử lý như thế nào?
Trả lời:
Việc buôn bán thuốc bảo vệ thực vật không có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt theo giá trị lô hàng vi phạm.
Theo khoản 8 Điều 36 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“8. Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 45.000.000 đồng đối với hành vi buôn bán mỗi loại sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật không có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam có trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”
Trong tình huống trên, Công ty Y buôn bán lô thuốc bảo vệ thực vật có trị giá 150.000.000 đồng, thuộc khung xử phạt quy định tại khoản 8 Điều 36. Do đó, Công ty Y bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 45.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm b khoản 10 Điều 36 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty Y còn bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật từ 03 tháng đến 06 tháng.
Đồng thời, theo điểm a và điểm b khoản 11 Điều 36 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty Y bị buộc tiêu hủy toàn bộ thuốc bảo vệ thực vật vi phạm và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp là 25.000.000 đồng có được từ hành vi vi phạm.
Như vậy, Công ty Y bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 45.000.000 đồng; bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật từ 03 tháng đến 06 tháng; đồng thời phải tiêu hủy toàn bộ thuốc bảo vệ thực vật vi phạm và nộp lại 25.000.000 đồng là số lợi bất hợp pháp theo quy định của pháp luật.
Tình huống 106:
Ông B trồng rau màu trên diện tích 5 ha. Để phòng trừ sâu bệnh, ông đã mua và sử dụng thuốc trừ sâu Methamidophos để phun cho toàn bộ diện tích cây trồng.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Methamidophos là thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam.
Ông B cho rằng loại thuốc này có hiệu quả cao trong phòng trừ sâu bệnh và được người quen giới thiệu nên không biết đây là thuốc cấm.
Trong trường hợp nêu trên, việc sử dụng thuốc Methamidophos có bị xử phạt không? Nếu có thì mức xử phạt được áp dụng như thế nào?
Trả lời:
Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt vi phạm hành chính.
Theo khoản 4 Điều 37 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“4. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng mỗi loại sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam.”
Trong tình huống trên, ông B đã sử dụng thuốc trừ sâu Methamidophos, là thuốc thuộc Danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam. Do đó, ông B bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm a khoản 5 Điều 37 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, ông B còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ thuốc bảo vệ thực vật vi phạm.
Như vậy, ông B bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ thuốc trừ sâu Methamidophos theo quy định của pháp luật.
Tình huống 107:
Công ty M ký hợp đồng nhập khẩu thuốc trừ sâu Methamidophos từ nước ngoài để phân phối trong nước. Khi lô hàng làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam, cơ quan hải quan phối hợp với cơ quan chuyên ngành bảo vệ và kiểm dịch thực vật kiểm tra và xác định Methamidophos là thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam.
Đại diện Công ty M cho rằng sản phẩm vẫn được phép lưu hành tại một số quốc gia nên việc nhập khẩu không gây ảnh hưởng và đề nghị được thông quan lô hàng.
Công ty M có bị xử phạt đối với hành vi nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam hay không? Nếu có thì áp dụng chế tài nào theo quy định của pháp luật?
Trả lời:
Việc nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 6 Điều 39 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“6. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi nhập khẩu mỗi loại sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam.”
Trong tình huống trên, Công ty M đã nhập khẩu thuốc trừ sâu Methamidophos là thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục cấm sử dụng tại Việt Nam. Do đó, Công ty M bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo điểm b khoản 7 Điều 39 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty M còn bị buộc đưa lô thuốc bảo vệ thực vật ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất; trường hợp không thể thực hiện thì buộc tiêu hủy toàn bộ lô thuốc bảo vệ thực vật vi phạm.
Như vậy, Công ty M bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng; đồng thời phải đưa lô thuốc bảo vệ thực vật ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tái xuất, nếu không thể thực hiện thì buộc tiêu hủy theo quy định của pháp luật.
Tình huống 108:
Công ty K là tổ chức được công nhận đủ điều kiện thực hiện khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật. Trong quá trình khảo nghiệm một loại thuốc trừ sâu để đăng ký vào Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, công ty đã tẩy xóa, sửa chữa tài liệu khảo nghiệm làm sai lệch bản chất kết quả khảo nghiệm so với thực tế.
Qua thanh tra, cơ quan chuyên ngành phát hiện nhiều nội dung trong hồ sơ khảo nghiệm đã bị chỉnh sửa nhằm làm tăng hiệu quả của sản phẩm so với kết quả khảo nghiệm ban đầu.
Đại diện Công ty K cho rằng việc chỉnh sửa chỉ nhằm hoàn thiện hồ sơ, không làm thay đổi chất lượng thực tế của thuốc bảo vệ thực vật.
Việc tẩy xóa, sửa chữa tài liệu khảo nghiệm làm sai bản chất, không đúng với thực tế sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định của pháp luật?
Trả lời:
Tài liệu khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật là căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét việc đăng ký thuốc bảo vệ thực vật vào Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam. Hành vi tẩy xóa, sửa chữa tài liệu khảo nghiệm làm sai bản chất, không đúng với thực tế là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 3 Điều 40 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa tài liệu khảo nghiệm mỗi loại sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật làm sai bản chất, không đúng với thực tế.”
Trong tình huống trên, Công ty K đã tẩy xóa, sửa chữa tài liệu khảo nghiệm làm sai bản chất kết quả khảo nghiệm của một loại thuốc bảo vệ thực vật. Vì vậy, Công ty K có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 5 Điều 40 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty K còn bị tước quyền sử dụng Quyết định công nhận tổ chức đủ điều kiện thực hiện khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật từ 03 tháng đến 06 tháng.
Đồng thời, theo điểm b khoản 6 Điều 40 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty K còn bị buộc hủy bỏ kết quả khảo nghiệm và thu hồi, tiêu hủy toàn bộ hồ sơ, tài liệu khảo nghiệm đã bị tẩy xóa, sửa chữa.
Như vậy, Công ty K có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng; bị tước quyền sử dụng Quyết định công nhận tổ chức đủ điều kiện thực hiện khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật từ 03 tháng đến 06 tháng; đồng thời bị buộc hủy bỏ kết quả khảo nghiệm và thu hồi, tiêu hủy hồ sơ, tài liệu khảo nghiệm vi phạm theo quy định của pháp luật.
Tình huống 109:
Công ty H được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật để nhập khẩu một loại thuốc trừ sâu phục vụ nghiên cứu và khảo nghiệm. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất thủ tục nhập khẩu, công ty đã bán một phần lô thuốc ra thị trường để sử dụng trong sản xuất nông nghiệp.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng xác định Công ty H đã sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu. Trước thời điểm kiểm tra, công ty đã tiêu thụ toàn bộ số thuốc vi phạm, có tổng giá trị 180.000.000 đồng nên không thể thu hồi.
Đại diện Công ty H cho rằng thuốc bảo vệ thực vật vẫn được sử dụng đúng công dụng nên việc bán ra thị trường không gây ảnh hưởng và đề nghị chỉ nhắc nhở.
Trường hợp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu không đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định của pháp luật?
Trả lời:
Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu không đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu là hành vi vi phạm pháp luật.
Theo khoản 3 Điều 41 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng mỗi loại sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật sai mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật.”
Trong tình huống trên, Công ty H đã sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu sai mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu. Vì vậy, Công ty H có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Ngoài hình thức phạt tiền, theo khoản 4 Điều 41 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty H còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật từ 06 tháng đến 12 tháng.
Đồng thời, theo điểm d và điểm đ khoản 5 Điều 41 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, Công ty H còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thu hồi thuốc bảo vệ thực vật để sử dụng đúng mục đích ghi trong Giấy phép nhập khẩu; trường hợp tang vật vi phạm đã tiêu thụ hoặc không thể thu hồi được thì buộc nộp lại số tiền bằng giá trị thuốc bảo vệ thực vật vi phạm. Do toàn bộ lô thuốc đã được tiêu thụ, Công ty H phải nộp lại số tiền 180.000.000 đồng, tương ứng với giá trị thuốc bảo vệ thực vật vi phạm.
Như vậy, Công ty H có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng; bị tước quyền sử dụng Giấy phép nhập khẩu thuốc bảo vệ thực vật từ 06 tháng đến 12 tháng; đồng thời phải nộp lại số tiền 180.000.000 đồng bằng giá trị thuốc bảo vệ thực vật vi phạm do tang vật không thể thu hồi theo quy định của pháp luật.
Tình huống 110:
Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh A ban hành quyết định xử phạt Công ty X 40.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực trồng trọt (không thuộc lĩnh vực phân bón).
Sau khi nhận quyết định xử phạt, Công ty X cho rằng mức phạt trên vượt quá thẩm quyền của người ra quyết định nên có văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại.
Theo quy định của pháp luật, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật có thẩm quyền phạt tiền tối đa bao nhiêu đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực trồng trọt (trừ phân bón)? Quyết định xử phạt nêu trên có đúng thẩm quyền không?
Trả lời:
Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường được quy định cụ thể tại Điều 43 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP.
Theo điểm b khoản 1 Điều 43 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026:
“b) Phạt tiền đến 25.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực trồng trọt (trừ phân bón), bảo vệ và kiểm dịch thực vật; phạt tiền đến 50.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực phân bón.”
Trong tình huống trên, Chi cục trưởng đã ban hành quyết định xử phạt Công ty X 40.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực trồng trọt (không thuộc phân bón). Mức phạt này vượt quá thẩm quyền xử phạt tối đa là 25.000.000 đồng theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 43 Nghị định số 214/2026/NĐ-CP.
Như vậy, quyết định xử phạt của Chi cục trưởng trong trường hợp này không đúng thẩm quyền. Vụ việc phải được chuyển hoặc trình người có thẩm quyền xử phạt theo quy định của pháp luật để xem xét, quyết định.