LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT CÔNG CHỨNG CÓ HIỆU LỰC TỪ NGÀY 01/01/2027
- Thứ ba - 25/08/2026 21:30
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 23/4/2026, Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp thứ Nhất đã thông qua Luật số 04/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027, với nhiều quy định mới nhằm hoàn thiện pháp luật về công chứng, tạo thuận lợi cho người dân, tổ chức và tăng cường ứng dụng dữ liệu, chuyển đổi số trong hoạt động công chứng.
Một trong những điểm đáng chú ý là Luật làm rõ khái niệm công chứng và giao dịch phải công chứng. Theo đó, giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ, mức độ an toàn pháp lý cao và được luật quy định phải công chứng. Bộ Tư pháp có trách nhiệm rà soát, cập nhật và đăng tải danh mục các giao dịch phải công chứng, chứng thực.
Luật tăng cường phân cấp cho địa phương trong hoạt động công chứng. Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, bổ nhiệm lại công chứng viên theo quy định. UBND cấp tỉnh ban hành Đề án quản lý, phát triển các tổ chức hành nghề công chứng và xem xét chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch của Chủ tịch UBND cấp xã cho tổ chức hành nghề công chứng tại những địa bàn đáp ứng điều kiện.
Về thủ tục, người yêu cầu công chứng có thể nộp 01 bộ hồ sơ trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Khi thông tin trong thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu được công bố, người yêu cầu công chứng không phải cung cấp lại giấy tờ chứa thông tin đó; công chứng viên khai thác, sử dụng thông tin trong các cơ sở dữ liệu để giải quyết hồ sơ theo quy định.
Đối với giao dịch có đối tượng là bất động sản, trước mắt công chứng viên vẫn thực hiện công chứng trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ các trường hợp luật quy định. Chính phủ sẽ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch trong phạm vi toàn quốc sau khi cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành và các dữ liệu liên quan được công bố.
Luật cũng hoàn thiện quy định về cơ sở dữ liệu công chứng theo hướng quản lý tập trung, đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cơ sở dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời, bảo đảm an ninh, an toàn và bảo vệ thông tin cá nhân theo quy định pháp luật.
Để Luật được triển khai đồng bộ từ ngày 01/01/2027, các cơ quan, tổ chức hành nghề công chứng và đội ngũ công chứng viên cần chủ động nghiên cứu, tuyên truyền các quy định mới; chuẩn bị các điều kiện về dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động công chứng và bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch.
Luật tăng cường phân cấp cho địa phương trong hoạt động công chứng. Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, bổ nhiệm lại công chứng viên theo quy định. UBND cấp tỉnh ban hành Đề án quản lý, phát triển các tổ chức hành nghề công chứng và xem xét chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch của Chủ tịch UBND cấp xã cho tổ chức hành nghề công chứng tại những địa bàn đáp ứng điều kiện.
Về thủ tục, người yêu cầu công chứng có thể nộp 01 bộ hồ sơ trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Khi thông tin trong thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu được công bố, người yêu cầu công chứng không phải cung cấp lại giấy tờ chứa thông tin đó; công chứng viên khai thác, sử dụng thông tin trong các cơ sở dữ liệu để giải quyết hồ sơ theo quy định.
Đối với giao dịch có đối tượng là bất động sản, trước mắt công chứng viên vẫn thực hiện công chứng trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, trừ các trường hợp luật quy định. Chính phủ sẽ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch trong phạm vi toàn quốc sau khi cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành và các dữ liệu liên quan được công bố.
Luật cũng hoàn thiện quy định về cơ sở dữ liệu công chứng theo hướng quản lý tập trung, đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cơ sở dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời, bảo đảm an ninh, an toàn và bảo vệ thông tin cá nhân theo quy định pháp luật.
Để Luật được triển khai đồng bộ từ ngày 01/01/2027, các cơ quan, tổ chức hành nghề công chứng và đội ngũ công chứng viên cần chủ động nghiên cứu, tuyên truyền các quy định mới; chuẩn bị các điều kiện về dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động công chứng và bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch.