Hướng dẫn thực hiện một số nội dung Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường
- Thứ hai - 01/06/2026 21:54
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 23/5/2026, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký ban hành Thông tư số 23/2026/TT-BNNMT hướng dẫn thực hiện một số nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ (sau đây viết tắt là Thông tư). Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (23/5/2026).
Thông tư gồm 05 chương, 44 điều, áp dụng đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trung ương; UBND các cấp và cơ quan, đơn vị trực thuộc; cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư có hoạt động liên quan đến nội dung quy định tại Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Theo đó, Thông tư hướng dẫn cụ thể các nội dung về phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối hiệu quả với đô thị và thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường; phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ tạo việc làm bền vững; phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ở nông thôn; xây dựng môi trường và cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại khu vực nông thôn.
Đáng chú ý, Thông tư quy định về định hướng phát triển đồng bộ hệ thống logistics nông sản theo hướng liên kết vùng; bảo đảm kết nối giữa các điểm thu gom, tập kết cấp xã, liên xã với các trung tâm logistics, trung tâm phân phối nông sản cấp tỉnh, cấp vùng, bao gồm: kho bãi, điểm tập kết nông sản; kho bảo quản, kho lạnh, kho mát; trung tâm sơ chế, phân loại, sấy, đóng gói; cơ sở chế biến phù hợp quy mô vùng nguyên liệu.
Thông tư cũng quy định nhiều nội dung liên quan tới kinh tế tuần hoàn và hạ tầng môi trường. Trong đó, khuyến khích phát triển các mô hình thu gom, tái chế, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải chăn nuôi theo hướng tuần hoàn; hỗ trợ hạ tầng xử lý chất thải rắn, nước thải và thúc đẩy phân loại rác tại nguồn ở khu vực nông thôn.
Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu trong phát triển nông thôn. Các nội dung như kiểm soát mặn - ngọt, tích trữ nước, cảnh báo thiên tai, thủy lợi thông minh, bố trí dân cư vùng sạt lở, vùng thiên tai được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Việc bố trí ổn định dân cư sẽ được triển khai tại các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, khu vực di cư tự do và vùng chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu theo quy hoạch, kế hoạch được phê duyệt. Các hình thức bố trí được định hướng triển khai theo hướng xây dựng điểm dân cư tập trung, bố trí xen ghép vào khu dân cư hiện có hoặc ổn định tại chỗ đối với nơi không còn quỹ đất tái định cư.
Cùng với việc đầu tư hạ tầng, các hoạt động hỗ trợ sinh kế, đào tạo, tập huấn và nâng cao năng lực quản lý, ... cũng được triển khai nhằm giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống, phát triển bền vững.
Thông tư được ban hành đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất để địa phương triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, cũng thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc đổi mới mô hình phát triển nông thôn theo hướng sinh thái, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Đây là cơ sở quan trọng để huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và ổn định dân cư tại các khu vực trọng yếu, vùng thiên tai, biên giới và hải đảo./.
Thông tư gồm 05 chương, 44 điều, áp dụng đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trung ương; UBND các cấp và cơ quan, đơn vị trực thuộc; cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư có hoạt động liên quan đến nội dung quy định tại Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Theo đó, Thông tư hướng dẫn cụ thể các nội dung về phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối hiệu quả với đô thị và thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường; phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ tạo việc làm bền vững; phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ở nông thôn; xây dựng môi trường và cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại khu vực nông thôn.
Đáng chú ý, Thông tư quy định về định hướng phát triển đồng bộ hệ thống logistics nông sản theo hướng liên kết vùng; bảo đảm kết nối giữa các điểm thu gom, tập kết cấp xã, liên xã với các trung tâm logistics, trung tâm phân phối nông sản cấp tỉnh, cấp vùng, bao gồm: kho bãi, điểm tập kết nông sản; kho bảo quản, kho lạnh, kho mát; trung tâm sơ chế, phân loại, sấy, đóng gói; cơ sở chế biến phù hợp quy mô vùng nguyên liệu.
Thông tư cũng quy định nhiều nội dung liên quan tới kinh tế tuần hoàn và hạ tầng môi trường. Trong đó, khuyến khích phát triển các mô hình thu gom, tái chế, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải chăn nuôi theo hướng tuần hoàn; hỗ trợ hạ tầng xử lý chất thải rắn, nước thải và thúc đẩy phân loại rác tại nguồn ở khu vực nông thôn.
Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu trong phát triển nông thôn. Các nội dung như kiểm soát mặn - ngọt, tích trữ nước, cảnh báo thiên tai, thủy lợi thông minh, bố trí dân cư vùng sạt lở, vùng thiên tai được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Việc bố trí ổn định dân cư sẽ được triển khai tại các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, khu vực di cư tự do và vùng chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu theo quy hoạch, kế hoạch được phê duyệt. Các hình thức bố trí được định hướng triển khai theo hướng xây dựng điểm dân cư tập trung, bố trí xen ghép vào khu dân cư hiện có hoặc ổn định tại chỗ đối với nơi không còn quỹ đất tái định cư.
Cùng với việc đầu tư hạ tầng, các hoạt động hỗ trợ sinh kế, đào tạo, tập huấn và nâng cao năng lực quản lý, ... cũng được triển khai nhằm giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống, phát triển bền vững.
Thông tư được ban hành đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất để địa phương triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, cũng thể hiện quyết tâm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc đổi mới mô hình phát triển nông thôn theo hướng sinh thái, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Đây là cơ sở quan trọng để huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và ổn định dân cư tại các khu vực trọng yếu, vùng thiên tai, biên giới và hải đảo./.